ΜΚΟ και γενικεύσεις

Συμβαίνει κάτι περίεργο με τις ΜΚΟ και το Προσφυγικό. Ενώ είναι, από την πρώτη στιγμή της κρίσης, μέρος της διαχείρισής της, ενοχοποιούνται από κυβερνήσεις και ΜΜΕ, κάθε φορά που τα πράγματα δυσκολεύουν. Μητρώα καταρτίζονται για να τα ξεχάσουμε αμέσως μετά, πολύ γρήγορα, και ο δαίμονας των κακών οργανώσεων ξεχνιέται μέχρι να τον ξαναθυμηθούμε.

Ολη αυτή η συζήτηση κάνει ένα κακό. Τσουβαλιάζει. Δεν είναι όλες οι μη κυβερνητικές οργανώσεις το ίδιο σοβαρές, δεν έχουν όλες την ίδια αποστολή, δεν λειτουργούν με τους ίδιους όρους. Σε ό,τι αφορά το Προσφυγικό, υπάρχουν ΜΚΟ που εργάζονται σε συνεργασία με το κράτος, τους διεθνείς φορείς (Υπατη Αρμοστεία, ΔΟΜ) και την ΕΕ και λαμβάνουν χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά ταμεία, η οποία καταγράφεται αναλυτικά και δημοσιεύεται ανά τακτά διαστήματα από την Κομισιόν. Οι οργανώσεις αυτές εργάζονται επισήμως, δηλαδή, με τη σύμφωνη γνώμη της ελληνικής πολιτείας, αφού διαχειρίζονται και διεκπεραιώνουν κρίσιμες πτυχές του Προσφυγικού. Πολλοί σε θέσεις ευθύνης αυτή τη λεπτομέρεια, κακώς, την παραβλέπουν.

Επίσης, γύρω από το Προσφυγικό πάντα, υπάρχουν ΜΚΟ που δουλεύουν εκτός αυτού του πλέγματος συνεργασίας και υπάρχουν και εθελοντικές ομάδες. Στο παρελθόν είχε εξαγγελθεί πως ομάδες τέτοιες δεν θα έχουν πρόσβαση στις δομές φιλοξενίας και τα hotspot. Εκτός αυτών ουδείς μπορεί πρακτικά να εμποδίσει τη δράση τους, εκτός, φυσικά, αν παρανομούν.

Τα προηγούμενα χρόνια είχαμε περιστατικά συλλήψεων μελών ΜΚΟ με τη σοβαρή κατηγορία της διακίνησης – μια μάλιστα αφορούσε ΜΚΟ που εργαζόταν επισήμως με πιστοποίηση στη Λέσβο. Οι υποθέσεις δεν έχουν τελεσιδικήσει αλλά ορισμένες είχαν προκαλέσει ενδιαφέρουσες αντιδράσεις, ακόμη κι από την Ευρωβουλή, με επώνυμα μέλη της όπως ο Γκι Φερχόφσταντ να υπογράφουν επιστολές υπέρ κάποιων συλληφθέντων. Ο λόγος είναι ότι οργανώσεις που ασχολούνται με τη διάσωση έχουν αντιμετωπίσει ξανά τέτοιες κατηγορίες σε άλλες χώρες – χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι γνωρίζουμε τι συνέβη εδώ ή να αφορά όλους τους συλληφθέντες. Στην τελική, αυτό που ο καθένας πρέπει να απαιτήσει, χωρίς να κάνει τον ντετέκτιβ, είναι η πολιτεία να αντιμετωπίζει άμεσα όποιον παρανομεί ή κάνει μπίζνες εκμεταλλευόμενος την ανθρώπινη αδυναμία, την προσφυγιά, τη δυστυχία. Οχι όμως να θυμάται να ενοχοποιεί συνολικά την κοινωνία των πολιτών κάθε φορά που στριμώχνεται για τις δικές της ευθύνες.