Ναυάγιο στη Μάγχη;

Κίνδυνο ναυαγίου των διαπραγματεύσεων για τη μελλοντική εμπορική συμφωνία μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών διαβλέπουν αξιωματούχοι και στις δύο πλευρές της Μάγχης, έπειτα από τη χθεσινή ομιλία του Μπόρις Τζόνσον στη οποία ανέπτυξε το «όραμά» του για τη Βρετανία στη μετά Brexit εποχή. Ο βρετανός πρωθυπουργός απέρριψε το ευρωπαϊκό αίτημα να παραμείνει η χώρα του ευθυγραμμισμένη με τους κοινοτικούς κανόνες, «θέτοντας το Ηνωμένο Βασίλειο σε τροχιά σύγκρουσης με την ΕΕ», όπως δήλωσε στα «ΝΕΑ» ευρωπαϊκή πηγή.

Σε ομιλία του στο Γκρίνουιτς του νοτιοανατολικού Λονδίνου, την οποία παρακολούθησαν «ΤΑ ΝΕΑ», ο Τζόνσον διεμήνυσε ότι επιδιώκει μία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στο πρότυπο αυτής που έχει συνάψει η ΕΕ με τον Καναδά και απείλησε ότι εάν δεν την πάρει θα επιλέξει το no deal. Μετά το τέλος της ομιλίας, η στερλίνα σημείωσε μεγάλη πτώση έναντι του δολαρίου αλλά και του ευρώ, καθώς η ρητορική του βρετανού πρωθυπουργού τροφοδότησε φόβους ότι με τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, στις 31 Δεκεμβρίου, η Βρετανία θα βρεθεί και ουσιαστικά εκτός ΕΕ χωρίς συμφωνία.

«Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών δεν είναι ανάγκη να συνεπάγεται αποδοχή των κανόνων της ΕΕ επί της πολιτικής ανταγωνισμού, των επιδοτήσεων, της κοινωνικής προστασίας, του περιβάλλοντος και οτιδήποτε άλλο παρεμφερές, περισσότερο από όσο θα έπρεπε η ΕΕ να υποχρεωθεί να αποδεχθεί τους βρετανικούς κανόνες», τόνισε ο Τζόνσον ενώπιον ακροατηρίου βρετανών και ξένων επιχειρηματιών και διπλωματών.

Περίπου την ίδια ώρα, ο Μισέλ Μπαρνιέ προειδοποιούσε ότι αν το Λονδίνο θέλει πραγματικά μια εμπορική συμφωνία θα πρέπει να σεβαστεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες προκειμένου να διασφαλιστεί ένα «πλαίσιο ανταγωνισμού επί ίσοις όροις» μεταξύ Βρετανίας και «27». Αυτό συνεπάγεται, πρόσθεσε ο αρχιδιαπραγματευτής της Κομισιόν για το Brexit, «μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν τη διατήρηση των υψηλών προδιαγραφών που έχουμε σήμερα σε ισχύ». Μάλιστα, «υπενθύμισε» στον Τζόνσον ότι έχει ήδη συμφωνήσει – στην Πολιτική Διακήρυξη που συνυπέγραψαν τα δύο μέρη – ότι η χώρα του θα μείνει «πιστή στους κανόνες της ΕΕ» σε ζητήματα όπως τα δικαιώματα των εργαζομένων και οι κρατικές επιδοτήσεις. Ο βρετανός πρωθυπουργός αντέτεινε – με το γνωστό μεγαλοπρεπές ύφος του – ότι, έτσι κι αλλιώς, «η Βρετανία εφαρμόζει υψηλότατες προδιαγραφές σε αυτούς τους τομείς, καλύτερες, από πολλές απόψεις, από αυτές της ΕΕ».

Ο Μπαρνιέ κατέστησε, ακόμη, σαφές ότι οι όποιες μελλοντικές διαφορές θα πρέπει να επιλύονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, κάτι που ο Τζόνσον απέρριψε κατηγορηματικά, προειδοποιώντας ότι εάν δεν πάρει τη συμφωνία «τύπου Καναδά» που ζητά – ενδεχόμενο που χαρακτήρισε «απίθανο» -, η εμπορική σχέση Βρετανίας – ΕΕ «θα πρέπει να βασίζεται στην υπάρχουσα Συμφωνία Αποχώρησης, δηλαδή μία σχέση περισσότερο σαν εκείνη της Αυστραλίας (σ.σ. με την ΕΕ)», η οποία είναι υποτυπώδης και, πρακτικά, θα ισοδυναμούσε με έξοδο χωρίς συμφωνία. «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι και στις δύο περιπτώσεις το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευημερήσει», πρόσθεσε.

Οι Βρυξέλλες θέτουν και ένα ακόμη προαπαιτούμενο: μια συμφωνία για την αλιεία, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει συνεχή και αμοιβαία πρόσβαση στις αγορές και στα εθνικά ύδατα με σταθερές ποσοστώσεις για τα αλιεύματα. Ο Τζόνσον απάντησε ότι θα ήταν διατεθειμένος να επιτρέψει την πρόσβαση των κοινοτικών αλιευτικών σκαφών στα βρετανικά νερά, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι το καθεστώς αυτό θα επανεξετάζεται σε ετήσια βάση.

Οταν ρωτήθηκε αν η αποχώρηση από την ΕΕ χωρίς εμπορική συμφωνία θα πλήξει τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις στη Βρετανία, σχολίασε: «Τις έχω ξανακούσει αυτές τις Κασσάνδρες που προφητεύουν συμφορές, αλλά δεν τις πιστεύω».