«Η ζωή στο θέατρο»

Δεν πρόλαβαν να τελειώσουν οι παραστάσεις κι άρχισα να γυρίζω από θέατρο σε θέατρο, σαν τον δολοφόνο που γυρνάει στον τόπο του εγκλήματος.

Στάθηκα τυχερός. Πολύ τυχερός θα έλεγα. Εζησα σπάνιες στιγμές και στις τρεις περιπτώσεις. Είδα «Δόξα κοινή» στο Πορεία, τον «Αίαντα» στο Βεάκη και το «Mute» στο Καρέζη. Πόσο δύσκολο είναι να μιλήσεις γι’ αυτό που σε αγγίζει βαθιά. Αλλά καλλιτέχνης άνθρωπος, για πολλούς αποσυνάγωγος, ας μου συγχωρεθεί ο υπερθετικός.

Ο Μιχάλης Σαράντης στον «Αίαντα» είναι μια μοναδική θεατρική εμπειρία. Σε απόσταση αναπνοής από τους θεατές και με την ουσιαστική συμπαράσταση του ζωγράφου Απόστολου Χαντζαρά περνάει από τον έναν ρόλο στον άλλο, σαν να τον οδηγεί ένα αεράκι εαρινό, με τέτοια καθαρότητα, τέτοια σαφήνεια, λεπτομέρεια και ένα ρίγος να πηγάζει απ’ τα έγκατα της τραγωδίας που μένεις ακίνητος σχεδόν χωρίς ανάσα κι αφήνεσαι στη φωνή στην πλαστική του κίνηση στο παλλόμενο σώμα να σε οδηγήσει στο πιο βαθύ και σκοτεινό τοπίο του ψυχισμού του ευριπίδειου ήρωα, αλλά και της ξεχασμένης, δικής σου, ψυχής. Η σκηνοθεσία του Γιώργου Νανούρη εξαίρετη. Παρακολουθούσε και ανεδείκνυε με τον πιο διακριτικό, αλλά και ουσιαστικό τρόπο τον ηθοποιό του.

Κι όλα αυτά στο θέατρο Βεάκη. Δέκα μέτρα κάτω απ’ τη γη, λίγα βήματα από κει που κάθε βράδυ σκάνε οι μολότοφ, σκάει με λάμψη ιαματική η βόμβα του γνήσιου θεάτρου. Μια δυναμική απάντηση στη βία που κανένα ΜΑΤ δεν μπορεί να καταφέρει.

Στην ίδια γειτονιά, λίγο πιο πάνω, ο Δημήτρης Τάρλοου ζητάει το ανέφικτο. Ονειρεύτηκε μια παράσταση βασισμένη σε ποιητικά κείμενα. Δεν είναι στοίχημα. Είναι σάλτο μορτάλε. Πώς στάθηκε όρθιος, ευθυτενής, γαλήνιος να δεχτεί το στεφάνι του νικητή. Πέτυχε το ακατόρθωτο. Δεν είδαμε μια βραδιά με ποίηση.

Παρακολουθήσαμε έκθαμβοι ένα εξαιρετικό θεατρικό ολοκληρωμένο έργο. Ενα έργο με ήρωες, δράση, αγωνία, αγαλλίαση, χιούμορ, δραματική ένταση και εικόνες από τα πιο έγχρωμα όνειρά μας.

Στο τέλος ακούγοντας τη φωνή του Εμπειρίκου να απαγγέλλει τους τελευταίους στίχους:

«Θεέ! O καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξη τέτοιο φως!

Tο φως αυτό χρειάζεται, μια μέρα για να γίνη μια δόξα κοινή,

μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Eλλήνων, που πρώτοι,

θαρρώ, αυτοί, στον κόσμον εδώ κάτω, έκαμαν οίστρο της ζωής

τον φόβο του θανάτου».

Μια στιγμή λίγο πριν το χειροκρότημα σαν να σταμάτησε ο χρόνος και κάπως σαν κάτι «από αλλού φερμένο» έμοιασε να αιωρείται λίγες σπιθαμές πάνω από το έδαφος. Στο θέατρο Καρέζη το σκηνικό αλλάζει. Ο Γιώργος Χρυσοστόμου παρουσιάζει το «Mute». Ολη η σκηνή είναι η ζωή του ήρωα χωρισμένη σε έξι πατάρια που το καθένα είναι και ένα κουτί για την κάθε στιγμή της ζωής του. Εδώ η οικογένεια, πιο κει ο έρωτας, αλλού η μουσική, μετά η τέχνη, η διασκέδαση, ο δρόμος, όλα τακτοποιημένα με φοβερή φροντίδα. Ο Χρυσοστόμου πηδάει σαν αίλουρος από το ένα μέρος στο άλλο αλλάζει φωνές, σώμα, αίσθημα, ψυχή, τραγουδάει, κλαίει, γελάει, σαρκάζεται, μιμείται, με ταχύτητα φωτός, ή μάλλον με ταχύτητα εναλλασσόμενου ρεύματος.

Μένεις άφωνος με τέτοια μαεστρία.

Και μέχρι εδώ όλα καλά. Σε λίγο όμως όλη αυτή η ζωή που έχει κλείσει, σφραγίσει σ’ αυτά τα κουτάκια αρχίζει να παίρνει το παιχνίδι στ’ χέρια της. Σαν να ασφυκτιά στον λίγο χώρο που της έχει δώσει, η ζωή σπάει τα χωρίσματα και του επιτίθεται. Μπαίνει ο έρωτας στη δουλειά, η οικογένεια στη διασκέδαση η μοναξιά στο ξεφάντωμα.

Εκεί πια ο ηθοποιός είναι έρμαιο στον κόσμο που κατασκεύασε πιστεύοντας πως μπορεί να γλιτώσει. Πρέπει εκεί να δείτε τον Χρυσοστόμου. Είναι ένας μεγάλος ζογκλέρ του αισθήματος. Ενα θηρίο στην ανθρώπινη ζούγκλα.

Εχω δει και εδώ και έξω πολλούς ηθοποιούς να κρατάνε το κοινό μία ώρα στη σκηνή. Αυτό που είδα στο Καρέζη δεν το έχω δει ποτέ. Μια σπάνια στιγμή του θεάτρου και του θεατρίνου.

Είναι στιγμές που σε κάνουν να πιστεύεις πως ναι, μπορεί το επάγγελμά μας να είναι Λειτούργημα.

Σας χαιρετώ.