Ο ιός και η Ιος

Το 2009 μια παρέα νεαρών ταξίδευε με το πλοίο από την Ιο στον Πειραιά. Ολοι τους, έξι στο σύνολο, είχαν πυρετό. Είχαν απλωθεί γύρω από ένα τραπέζι κοντά στην είσοδο των επιβατών, που πολύ γρήγορα γέμισε χρησιμοποιημένα χαρτομάντιλα. Κουκουλωμένοι με ό,τι πιο ζεστό είχαν φέρει μαζί τους για να προστατευτούν από το κλιματιστικό, έβλεπαν τους άλλους επιβάτες να τους κοιτούν με περιέργεια. Σε λίγη ώρα η περιέργεια έγινε εκνευρισμός. «Μα δεν μπορείτε να τους πάτε κάπου αλλού;» αναρωτήθηκε ένας επιβάτης που καθόταν λίγο πιο δίπλα, μετά το πέμπτο φτάρνισμα. «Σας παρακαλώ, κύριέ μου» απάντησε ο υπάλληλος σχεδόν προσβεβλημένος. «Δεν βλέπετε πως τα παιδιά είναι άρρωστα; Πού θέλετε να τα βάλουμε;».

Στην πραγματικότητα, ήταν ο επιβάτης που είχε δίκιο και όχι ο υπάλληλος. «Τα παιδιά», που εξετάστηκαν λίγες ώρες μετά την άφιξή τους, είχαν όλα κολλήσει Η1Ν1. Οι πιθανότητες να μην τον μετέδιδαν σε κανέναν, ειδικά τότε, που ο ιός βρισκόταν σε έξαρση, ήταν από μηδενικές έως ελάχιστες. Και δεν θα άλλαζαν ούτε αν φορούσαν μάσκα, εκτός κι αν ο καλόπιστος υπάλληλος ή κάποιος ανώτερός του είχε επιλέξει να τα στείλει στην καραντίνα. Δεν ήταν βέβαια οι μόνοι ασθενείς στο πλοίο – τα κρούσματα πυρετού και καταρροής ήταν τόσο πολλά που, υπό μια έννοια, όσοι επέλεξαν να μείνουν στο σαλόνι αντί να βολευτούν κάπου στο κατάστρωμα το έκαναν με δική τους ευθύνη.

Γρήγορα, με το που πάτησαν το πόδι τους στο λιμάνι, μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που δεν πολυγνωρίζονταν μεταξύ τους κινητοποιήθηκε και δημιούργησε ένα νοσοκομειακού τύπου δίκτυο προστασίας. «Ναι, αυτή η αντιβίωση είναι η καλή», «όχι, μην τον αφήσεις να βγει έξω», «τι εννοείς σε κόλλησε και σένα; Αφού δεν την πλησίασες!». Χάπια και σιρόπια, ξεκούραση, αποστείρωση, απομόνωση: αυτή τη συνταγή τούς έδωσαν οι γιατροί. Κι όμως, ο ένας μετά τον άλλο, έπεσαν κι αυτοί σαν τα κοτόπουλα. Παρά την τρέλα εκείνων των ημερών και τα όσα τρομακτικά ακούγονταν στις ειδήσεις, που είχαν κάνει μόδα τις μάσκες και τα απολυμαντικά τζελ για τα χέρια, κανείς τους δεν έπαθε τίποτα σοβαρό – αν και, για περίπου δέκα ημέρες, αναγκάστηκαν να υποστούν εμπύρετοι έναν βαρύ καύσωνα. Τι ήταν τελικά ο Η1Ν1; Μια γρίπη όχι περισσότερο ή λιγότερο επικίνδυνη από την κανονική. Εκείνον τον χειμώνα μάλιστα όσοι κόλλησαν τον «ιό της Ιου» δεν κόλλησαν απολύτως τίποτα άλλο. Είχαν αντισώματα να φάνε και τα χοιρινά.

Από πολλές απόψεις, άλλο 2009 και άλλο 2020. Ενα πράγμα μένει ολόιδιο, αμετάλλακτο στον χρόνο: ο φόβος μιας ασθένειας που δεν γνωρίζουμε, η πιθανότητα να κολλήσουμε κάτι καινούργιο, κάτι επικίνδυνο. Μερικές φορές είναι τόσο μεγάλος που ξεχνάμε ακόμα και τη στοιχειώδη ανθρώπινη συμπεριφορά. Ενας ταξιτζής στην Κίνα πέταξε έξω από το ταξί του έναν επιβάτη απλώς και μόνο γιατί είχε επιστρέψει από την Ουχάν και ήθελε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο – αν αυτό δεν είναι δείγμα μαζικής υστερίας, τότε τι;

Ας δούμε τα θετικά: οι επιστήμονες, που έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν μπροστά σε κάτι τέτοια, λένε πως παρά την υψηλή μεταδοτικότητά του ο κορωνοϊός που ευθύνεται για τα μέτρα ασφαλείας σε πόλεις και αεροδρόμια σε όλον τον πλανήτη έχει μέχρι στιγμής χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από προηγούμενους του είδους του. Και ας δούμε τα αρνητικά: ο ιός, αργά ή γρήγορα, θα φτάσει στην Ελλάδα. Μια άλλη παρέα παιδιών, αναπόφευκτα, θα κολλήσει και αυτή με τη σειρά της. Μόνο που σήμερα οι καλόπιστοι υπάλληλοι θα είναι σίγουρα λιγότεροι.