Σύστημα

Σήμερα ψηφίζεται ο νέος εκλογικός νόμος. Θα είναι ο 9ος από το 1974. Από τις πρώτες ελεύθερες εκλογές της Μεταπολίτευσης μέχρι τώρα έχουν στηθεί εθνικές κάλπες άλλες 17 φορές. Οσοι έχουν εντρυφήσει – για λόγους επαγγελματικής ανάγκης ή διαστροφής -στα εκλογολογικά σημειώνουν πως πριν από το 1990 σπάνια δυο συνεχόμενες αναμετρήσεις διεξήχθησαν με ίδιο ακριβώς εκλογικό σύστημα. Και κατά μια όχι και τόσο διαβολική σύμπτωση, όλα τα συστήματα ανταποκρίνονταν στις ανάγκες του κυβερνώντος κόμματος που τα εισηγείτο. Ενα ενδεικτικό – όχι ωστόσο μοναδικό – παράδειγμα είναι αυτός του 1990, που περιελάμβανε την περίφημη «εξομάλυνση». Την πρόβλεψη, δηλαδή, για την κατανομή που κατέληγε να διευρύνει την απόσταση εδρών μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος ακόμη κι αν απείχαν ελάχιστα τα ποσοστά τους. Ηταν μια παγίδα για το τότε δεύτερο ΠΑΣΟΚ, που όμως εκείνο εκμεταλλεύτηκε όταν βρέθηκε πρώτο. Τώρα βέβαια οφείλει κανείς να πιστώσει στην κυβέρνηση πως σε κάτι ξέφυγε από τους μεταπολιτευτικούς κανόνες: Φέρνει και ψηφίζει εκλογικό σύστημα στην αρχή της θητείας της.

Δημοσκοπικό
Οι πολιτικοί της αντίπαλοι όμως – όχι μόνο στη μείζονα αντιπολίτευση – υιοθετούν μια πιο καχύποπτη ανάγνωση της πρωτοβουλίας. «Το κάνει για να καθαρίσει το τοπίο» λένε. Για να μπορεί να πάει σε εκλογές οποτεδήποτε θελήσει χωρίς να ανησυχεί για την απλή αναλογική με την οποία θα διεξαχθούν οι επόμενες, αφού οι μεθεπόμενες – που πολλοί ποντάρουν ότι θα ακολουθήσουν αμέσως – θα γίνουν με το δικό της σύστημα. Σύμφωνοι, απλά μπορεί οι άλλοι να έχουν πάντα την ελπίδα της επανάληψης ενός 1993. Πάντως, αν ήθελε κάποιος να κάνει ουσιαστική κριτική, θα τον είχε προλάβει ένας υφυπουργός της κυβέρνησης. «Η κυβέρνηση», είπε από βήματος ο Θεόδωρος Λιβάνιος, «έφερε γραμμή γραμμή, λέξη λέξη τον νόμο που ίσχυε το 2008. Τον είχε εισηγηθεί ο Προκόπης Παυλόπουλος». Πράγματι, ενώ είχε προηγηθεί μια μεγάλη συζήτηση για μονοεδρικές, γερμανικό μοντέλο, αύξηση του αριθμού των βουλευτών Επικρατείας – που θα μείωνε τις πιθανότητες να καταλαμβάνουν τα έδρανα τόσο πολλοί τηλεμυαλοπώληδες –, η κυβέρνηση δεν τόλμησε τίποτα. Δεν έφερε έναν εκλογικό νόμο, έφερε έναν δημοσκοπικό νόμο.