Γιατί λέμε «όχι» στον εκλογικό νόμο

Η προκαθορισμένη ήδη από την προεκλογική περίοδο ημερήσια διάταξη των κορυφαίων θεμάτων της χώρας εξαντλείται. Είμαστε στο προτελευταίο θέμα της, δηλαδή τον εκλογικό νόμο, και θα απομείνει μόνο η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η έναρξη αντιμετώπισης της έκνομης βίας, ο προϋπολογισμός 2020 και τα σχετικά με την οικονομία και τη φορολογία ζητήματα, η αναθεώρηση του Συντάγματος, η ψήφος των αποδήμων ήδη διευθετήθηκαν. Αλλά και ως προς τον εκλογικό νόμο φθάνουμε στο τέλος. Ο Πρωθυπουργός ενεχείρισε στους αρχηγούς των κομμάτων το προσχέδιο εκλογικού νόμου, η κυβέρνηση όρισε διαβούλευση ολίγων ημερών και τη μεθεπόμενη εβδομάδα η Βουλή θα κληθεί να ψηφίσει. Εκτιμώ πως η κυβέρνηση δεν συζητά το θέμα. Θα ζητήσει ψήφο για τον εκλογικό της νόμο χωρίς πολλά λόγια.

Το Κίνημα Αλλαγής δήλωσε διά της προέδρου του πως δεν θα ψηφίσει τον εκλογικό νόμο της ΝΔ. Η κυβέρνηση δεν θέλει συνομιλητές στα εκλογικά της σχεδιάσματα και είναι πολιτικά λογικό να μην τους έχει. Πέρα από τις κριτικές κραυγές που ήδη ακούστηκαν, όσο πλησιάζουμε προς την ψηφοφορία στη Βουλή καλό θα είναι να παράσχουμε στους πολίτες τις βασικές θεσμικές συντεταγμένες, τις οποίες πρέπει να σέβεται ο νομοθέτης όταν θεσπίζει εκλογικούς νόμους. Η δημοκρατική αρχή και η αρχή της σταθερότητας της εκτελεστικής εξουσίας αποτελούν τις βάσεις πάνω στις οποίες πρέπει να στηρίζονται τα εκλογικά συστήματα. Κι αν κάποιος αιφνιδιάζεται από την αναγωγή της κυβερνητικής σταθερότητας σε αρχή ίσης σημασίας με τη δημοκρατική αρχή, σπεύδω να ενημερώσω πως η αστάθεια των κυβερνήσεων στήριξε ιστορικά τη δημαγωγία εναντίον της Δημοκρατίας και τελικά οδήγησε στην κατάργησή της. Τόσο ο φασισμός όσο και ο ναζισμός κερδοσκόπησαν πάνω στα προβλήματα που προκαλούσε το χάος της κυβερνητικής αστάθειας. Μετά την ανατροπή των αντιδημοκρατικών εκτροπών, το κοινοβουλευτικό πολίτευμα αναδύθηκε με την εκλογικευμένη του μορφή. Δημοκρατία αλλά και σταθερότητα είναι πια οι βασικές του συντεταγμένες. Και για να επιτευχθεί η σταθερότητα αυτή, αφενός οι αρχηγοί των κρατών περιορίστηκαν σε ρυθμιστικούς ρόλους και αφετέρου εγκαταλείφθηκαν τα συστήματα της αμιγούς απλής αναλογικής.

Με βάση τα όσα προηγήθηκαν, είναι προφανές πως το πριμ κάποιων δεκάδων εδρών που δίδονται στο κόμμα που ο λαός εξέλεξε πρώτο στις εκλογές είναι απολύτως συμβατό με τη δημοκρατική αρχή. Η κατάχρηση όμως αυτής της δυνατότητας προκαλεί ρωγμές στη δημοκρατική βάση του πολιτεύματός μας. Με βάση το ισχύον σήμερα εκλογικό σύστημα το πρώτο κόμμα ανεξαρτήτως ποσοστού πριμοδοτείται με 50 έδρες. Πρόκειται αναμφίβολα για μια υπερβολική και γι’ αυτό αντιδημοκρατική εκδοχή εκλογικού νόμου. Με τη σημερινή πρόταση της ΝΔ οι 50 έδρες θα δίδονται στο πρώτο κόμμα με κλιμακωτή μέθοδο, αν αυτό φθάσει στο 37,5% των ψήφων του εκλογικού σώματος. Να θυμίσω πως το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ με 36,34% και με 35,45% είχε λάβει 149 και 145 έδρες αντιστοίχως. Αρα η διαφορά του ισχύοντος συστήματος με το προτεινόμενο σήμερα είναι πολύ μικρή. Γι’ αυτό και δεν θα το ψηφίσουμε. Ο δικός μας εκλογικός νόμος προέβλεπε πριμ 40 εδρών. Και η σημερινή μας πρόταση είναι 35 έδρες. Σε τελευταία ανάλυση οι πολιτικές συγκλίσεις, αν αυτή είναι η επιλογή του λαού, αποδείχθηκαν αρκετά αποτελεσματικές. Με αυτές άλλωστε η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου οδηγούσε τη χώρα στην έξοδο από την κρίση, αλλά και η κυβέρνηση Τσίπρα -Καμμένου – Βαρουφάκη την οδηγούσε στα βράχια.

Ο Ανδρέας Λοβέρδος είναι πρώην υπουργός και βουλευτής με το Κίνημα Αλλαγής