Τι άλλαξε;

Ο Σεπτέμβριος του 2018 δεν είναι και τόσο μακρινό παρελθόν. Ηταν τότε που η  κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πανηγύριζε για την έξοδο από τα Μνημόνια και υποσχόταν αλλαγή σελίδας για την ελληνική οικονομία. Δυστυχώς ζούσε και τότε μέσα σε νέες αυταπάτες που κατέρρευσαν τους αμέσως επόμενους μήνες. Αλλοι, βαθείς γνώστες της σκληρής πραγματικότητας προειδοποιούσαν. Μεταξύ αυτών και ο Μπενουά Κερέ, ο ισχυρός τότε άνδρας της ΕΚΤ, που διαμήνυε προφητικά προς την κυβέρνηση Τσίπρα ότι ο διάλογος με τις αγορές θα αποδειχθεί δυσκολότερος από τον διάλογο με τους δανειστές. Δεν εισακούστηκε και ύστερα από λίγο επιβεβαιώθηκε. Τα επιτόκια δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου, έπειτα από μια αρχική πτωτική αντίδραση, άρχισαν πάλι να ανεβαίνουν όταν προαναγγέλλονταν, το ένα μετά το άλλο, τα προεκλογικά πακέτα παροχών. Και έφθασαν στο απόγειο της «μεταμνημονιακής» εποχής όταν ανακοινώθηκε από τον τότε πρωθυπουργό το fake σχέδιο για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων που πάγωσε τους πάντες στις αγορές και στις Βρυξέλλες.

Κάπως έτσι κύλησε η περίοδος εκείνη, για να φθάσουμε στο σήμερα, όπου τα επιτόκια δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου – ύστερα από μια μικρή ανάπαυλα γενικευμένης και παγκόσμιας αστάθειας στις αγορές – κινούνται πτωτικά, έχοντας σημειώσει μεγάλη βουτιά από την επομένη των εκλογών του Ιουλίου του 2019. Από τότε το ένα καλό νέο διαδέχεται το άλλο στην ελληνική οικονομία. Οι δανειστές συμφώνησαν να αποπληρώσουμε μέρος του ακριβού δανείου της χώρας προς το ΔΝΤ, όπως και έγινε, σε αντίθεση με τα αντίστοιχα σχέδια της προηγούμενης κυβέρνησης που «κόπηκαν» από τους δανειστές όταν άκουσαν το δήθεν σχέδιο για τα μικρότερα πλεονάσματα. Και ενώ ένα νέο σχέδιο περαιτέρω αποπληρωμής του ΔΝΤ βρίσκεται στα σκαριά, η συμφωνία για το κλείσιμο του «μνημονιακού» γραφείου του Ταμείου στην Αθήνα δείχνει το εύρος των κινήσεων και των επιλογών στην άσκηση πολιτικής που έχει στη διάθεσή της μια κυβέρνηση όταν εκπέμπει αξιοπιστία και στέλνει μηνύματα σταθερότητας.

Αυτό ήταν που αποκαταστάθηκε μετά τις εκλογές: η αντίληψη της πραγματικότητας που είχε χαθεί τα προηγούμενα χρόνια, η χαοτική απόσταση μεταξύ κυβερνητικών λόγων και έργων, η παντελής αποτυχία υλοποίησης ενός αφηγήματος, η εμμονή σε διαχωριστικές γραμμές στην κοινωνία και η κατασκευή εχθρών εντός και εκτός. Γι’ αυτό και τα οφέλη στην οικονομία δεν φάνηκαν αμέσως μετά το τέλος του τρίτου Μνημονίου, αλλά φαίνονται σήμερα. Και ίσως φανούν με ακόμα μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη ταχύτητα τους επόμενους μήνες. Είναι αλήθεια ότι το τυπικό τέλος του τρίτου Μνημονίου δεν ακύρωσε τις μεγάλες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα για τις επόμενες δεκαετίες. Πολλά από τα περιοριστικά μέτρα που επιβλήθηκαν τα μνημονιακά χρόνια θα ισχύουν για πολύ καιρό ακόμη και θα δεσμεύουν αυτήν και τις επόμενες κυβερνήσεις. Ωστόσο άλλες δυνατότητες για άρση των δεσμεύσεων αυτών έχει μια κυβέρνηση που εκπέμπει κλίμα πολιτικής σταθερότητας και αξιοπιστίας ακόμα και αν δεν αποφεύγει τα λάθη και άλλο μια κυβέρνηση που άλλα λέει μέσα, άλλα λέει έξω, άλλα αντιλαμβάνεται και άλλα κάνει. Γι’ αυτό η πολιτική αλλαγή έκανε τη διαφορά.