Πάγωσε η τσιμινιέρα

Η μαζική διακόρευση των αστικών κτιρίων με σουβλερές καπνοδόχους, ξεκίνησε, αν δεν με απατά η μνήμη μου, κατά την ευφορική δεκαετία του 1980, τότε που τις κρύες μέρες του χειμώνα, η εξωτερική θερμοκρασία έπεφτε συχνά κάτω από τους +17 βαθμούς Κελσίου. Δεν ήταν η μοναδική αρχιτεκτονική θηριωδία που ξεχαρβάλωσε τον θερμοστάτη και τη διάταξη στις οικογενειακές σχέσεις. Περίπου την ίδια εποχή, τα χωρίσματα μέσα στα σπίτια άρχισαν να γκρεμίζονται με πάταγο για να βρεθούμε όλοι μαζί σε ένα μονόχωρο περιβάλλον με τζάκι, καναπέ και θέα ανεμπόδιστη προς την τηλεόραση και προς την εσωτερική ζωή του άλλου. Ο κόσμος είχε μπαφιάσει. Ηθελε space κι «ατμόσφαιρα», μα πιο πολύ ήθελε να απαλλαγεί από τα τσούκου τσούκου δωματιάκια που μας κατέλιπεν η δεκαετία του 1960 με τη μανία της για προσωπικό χώρο. Σ’ αυτή την αλάνα μέσα, που αμφιβάλω αν έλαβε ποτέ υπόψη της τη στατικότητα του φέροντος οργανισμού, έγιναν πολλά. Και πρώτα απ’ όλα, από την υπερβολική συνάφεια, γίναμε συναμεταξύ μας μαλλιά κουβάρια. Δεν είναι της παρούσης.

Πολύ φοβάμαι ότι οι προειδοποιήσεις της Αντικαρκινικής Εταιρείας θα πέσουν στο κενό. Εχει μαζευτεί πολλή ξυλεία στα υπόγεια και μένουν ακόμα πάμπολλες επενδύσεις μεγαλείου ώσπου να γίνουν κι αυτές στάχτη. Εν τω μεταξύ, σε πόλεις χωρίς φυσικούς αεραγωγούς όπως η Αθήνα, ύποπτες τσιμινιέρες θα συνεχίσουν να φύονται στις ταράτσες, χωρίς ένα 1142 να κάνουμε τις καταγγελίες μας, χωρίς μια αυθεντία σαν του καθηγητή Μπεχράκη ή έστω σαν του καθηγητή Αλιβιζάτου, να το πάρει πάνω της, να κοιμόμαστε κι εμείς με το κεφάλι μας ήσυχο.

Είχα προγραμματίσει να σας πω για τον «φόρο του καπνικού» δια του οποίου οι βυζαντινοί αυτοκράτορες γονάτιζαν στη φορολογία πλούσιους και μοναστήρια, μετρώντας πόσα τζάκια είχαν στην ιδιοκτησία τους. Θα σας πω όμως το άλλο. The Great Smog. Ετσι ονόμασαν οι Εγγλέζοι τη μεγάλη ασφυξία από τα τζάκια του φτωχού, υγρού, μεταπολεμικού Λονδίνου. Ηταν Δεκέμβριος του 1952 και μέσα σε τέσσερις ημέρες μέτρησαν τέσσερις χιλιάδες νεκρούς. Εκτοτε τα τζάκια άλλαξαν, έγιναν όλα με αέριο και μόνον ένα τζάκι σιγοκαίει ακόμα με ξύλα. Βάστα καημένη Λίλιμπεθ. Ερχεται ο Χάρι με το λάστιχο και τον καταβρεχτήρα.