Λίγες ευχές ακόμη

Κάρτες. Σωροί από χριστουγεννιάτικες κάρτες. Over all αυτό είναι που θυμάμαι περισσότερο από τα παιδικά μου Χριστούγεννα. Ηταν η εποχή που αντάλλασσαν κάρτες φίλοι, συγγενείς, συνάδελφοι, συνεργάτες, παλιοί συμμαθητές, παλιοί συμπολεμιστές. Ακόμη και αν επρόκειτο να συναντηθούν ή να μιλήσουν στο τηλέφωνο. Η κάρτα ήταν έθιμο, βρε παιδί μου. Η πρώτη που έφτανε στο σπίτι σήμαινε την επίσημη έναρξη της γιορτινής περιόδου. Κάρτες αγιογραφικές, παιδικές, οικογενειακές (που συνδύαζαν, εικονογραφικά τουλάχιστον, την αισθητική των παλιών αναγνωστικών του Γραμματόπουλου με το american dream), κάποιες που έδιναν έμφαση στο βουκολικό στοιχείο της φάτνης, άλλες ελαφρώς χιουμοριστικές. Με χρυσόσκονη που προκαλούσε αλλεργία στην αδελφή μου ή εκείνες οι «πολυτελείας» που, όταν τις άνοιγες, πετάγονταν μπροστά σου τρισδιάστατα δεντράκια. Κάρτες με προκάτ ευχές τύπου «Αίσιον και ευτυχές το νέον έτος» ή «Επί Γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία».

Πλην του κοινωνικού τους ρόλου ήταν και διακοσμητικό αντικείμενο έτσι όπως τις στήναμε όρθιες στη βάση του στολισμένου δέντρου. Δεν κάθονταν καλά, έπεφτε μία, έπαιρνε σβάρνα και τις υπόλοιπες, αλλά, αδιαπραγμάτευτα, εκεί ήταν η θέση τους. Και ούτε όταν είδα την πρώτη μου λευκή τρίχα δεν αισθάνθηκα τόσο έντονα ότι μεγάλωσα όσο τότε (Τετάρτη Δημοτικού να πήγαινα;) που μου ανέθεσαν να γράψω εγώ τις διευθύνσεις στις κάρτες που στέλναμε ως οικογένεια. Καταστροφή. Νόμιζα ότι το «δίδα» που είχα δει σε κάποια επιστολή σήμαινε «διά». Ετσι έγραψα στους φακέλους «δίδα Ασημίνα Βασιλικού» (η προγιαγιά μου), «δίδα Νικολή Βασιλικό», «δίδα Αθανάσιο Δήμο». Και τα χρόνια περνούσαν, οι οικογενειακοί και κοινωνικοί δεσμοί χαλάρωναν, οι κάρτες άρχισαν να λιγοστεύουν. Η βάση του χριστουγεννιάτικου δέντρου έμενε όλο και πιο γυμνή, όλο και πιο απροστάτευτη. Διασώθηκαν, ως άλλοθι, μόνο οι κάρτες με κοινωνική πρόθεση όπως αυτές της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών και της UNICEF. Και, αργότερα, οι εταιρικές, όπου τα στελέχη της επιχείρησης υπέγραφαν με το μικρό τους όνομα. Τους στενούς μας φίλους τούς βλέπαμε τακτικά, τους λιγότερο στενούς το πολύ πολύ να τους παίρναμε κανένα τηλέφωνο, οι συγγενείς δεν μας πολυενδιέφεραν, τους παλιούς συμμαθητές τούς ξεχάσαμε, παλιούς συμπολεμιστές δεν είχαμε.

Την πρώτη φάπα τη φάγαμε όταν άρχισαν εκείνες οι μαζικές ευχές μέσω μηνυμάτων από το κινητό. «Μα πώς με θυμήθηκε ο τάδε;» θυμάμαι να αναρωτιέμαι πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια, σε κάποιο ρεβεγιόν, για να διαπιστώσω σε λίγα λεπτά ότι τουλάχιστον οι μισοί από τους παρευρισκομένους είχαν λάβει, από το ίδιο πρόσωπο, ακριβώς το ίδιο μήνυμα.

Και φτάσαμε στον σύγχρονο ευχετήριο ψυχαναγκασμό των social media. Να στέλνουμε ευχές σε αγνώστους, να απαντάμε σε ευχές αγνώστων, να ευχόμαστε δύο και τρεις φορές στους ίδιους, να αναρτούμε βιντεάκια με αγιοβασίληδες που τρολάρουν, να ανταλλάσσουμε καρδιές που εκρήγνυνται και στολισμένα δέντρα που χορεύουν. Νέοι κώδικες; Ισως. Συγχρόνως όμως και η ανάγκη να επικοινωνήσουμε, να δεθούμε με αυτήν την κοινή «κόκκινη κλωστή δεμένη» της ευχής. Με κάρτες ή με GIF λοιπόν «αίσιον και ευτυχές το νέον έτος» ή όπως αλλιώς θέλει η ψυχή σας.