Βιώσιμο το χρέος με πλεονάσματα 2,2% του ΑΕΠ από το 2021

Η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους είναι διασφαλισμένη και με χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, εφόσον ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας είναι υψηλότερος κατά μόλις 0,25 μονάδες σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα και η μείωση του κόστους δανεισμού του Eλληνικού Δημοσίου παγιωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα προβλεπόμενα τον Ιούνιο του 2018 όταν κλείδωσε πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022 και 2,2% του ΑΕΠ έως το 2060.

Κατά τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως ενσωματώνονται σε ειδική ανάλυση της ενδιάμεσης έκθεσης νομισματικής πολιτικής, υπάρχει το περιθώριο μείωσης του στόχου για τα πλεονάσματα στο 2,2% του ΑΕΠ από το 2021.

Μια τέτοια εξέλιξη, την οποία υποστηρίζει πάγια ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, θα σήμαινε απελευθέρωση δημοσιονομικού χώρου άνω των 5 δισ. ευρώ τη διετία 2021-22, ανοίγοντας τον δρόμο για ουσιαστικές φοροελαφρύνσεις οι οποίες με τη σειρά τους – όπως προκύπτει επίσης από μελέτη της ΤτΕ – δίνουν βαθιά ανάσα στην ανάπτυξη χωρίς να επηρεάζουν καταλυτικά τα πλεονάσματα. Σύμφωνα με τις μετρήσεις, μια μείωση του ονομαστικού φορολογικού συντελεστή εισοδήματος από κεφάλαιο που ισοδυναμεί με φορολογική ελάφρυνση κατά 0,25 της ποσοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, εφόσον συνδυαστεί με την υλοποίηση διαρθρωτικών δημοσιονομικών μέτρων, όχι μόνο προσθέτει 1,26 μονάδες στον ρυθμό ανάπτυξης αλλά αυξάνει και τα πλεονάσματα.

Προκειμένου να προκύψει όμως το περιθώριο δημοσιονομικής επέκτασης, η ΤτΕ θεωρεί επιβεβλημένο σε συμφωνία με τους θεσμούς να μειωθούν άμεσα οι στόχοι για τα πλεονάσματα.

Ο δρόμος έχει ανοίξει στη βάση χαμηλότερου κόστους δανεισμού του Δημοσίου και υψηλότερης της προβλεπόμενης (τον Ιούνιο του 2018) ανάπτυξης.

Η ανάλυση βιωσιμότητας χρέους του 2018 βασίστηκε σε παραδοχές σύμφωνα με τις οποίες το επιτόκιο αναχρηματοδότησης από τις αγορές θα εκκινούσε από 4,1% το 2019, αυξανόταν βαθμιαία σε 5,4% το 2030 και σταθεροποιούνταν κοντά στο 5,1% μετά το 2040.

Φέτος το Δημόσιο δανείστηκε για δέκα χρόνια με 1,5% και το τελευταίο δίμηνο οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων κυμαίνονται στην περιοχή τού 1,3%.

Εάν το επιτόκιο αναχρηματοδότησης προσαρμοζόταν σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα (1,7% το 2019 και βαθμιαία σε 4,25% ως το 2035), η ανάλυση της ΤτΕ δείχνει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώνεται κατά περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες μέχρι το 2060, ενώ οι χρηματοδοτικές ανάγκες μειώνονται κατά περίπου 4,5% του ΑΕΠ, διατηρώντας τα πλεονάσματα ως έχουν συμφωνηθεί.

Σε ένα σενάριο όμως όπου ενσωματώνονται οι νέες παραδοχές κόστους δανεισμού και ανάπτυξης (συν 0,25 μονάδες) παράλληλα με μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος σε 2,2% του ΑΕΠ από το 2021, η επίδραση της μείωσης του δημοσιονομικού στόχου εμφανίζεται οριακή και συνίσταται σε αύξηση του χρέους κατά περίπου 2% του ΑΕΠ έως το 2060 και σε αύξηση των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών κατά 0,3% του ΑΕΠ την ίδια περίοδο. Το χρέος συνεχίζει να είναι βιώσιμο.

Σε επίπεδο προβλέψεων, η ΤτΕ εκτιμά ότι υπό το φως των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων των τελευταίων μηνών και την αλλαγή του κλίματος στην οικονομία υπάρχει περιθώριο υπέρβασης της βασικής εκτίμησης του ευρωσυστήματος για ρυθμό ανάπτυξης 1,9% φέτος και 2,4% το 2020.