Tο σύνδρομο του Ερυσίχθονος

Στο φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ ενώθηκαν οι απόπειρες «ανανέωσης» των δύο ΚΚ, το ένα με αναφορά στον ευρωκομμουνισμό και το άλλο στην περεστρόικα, όταν το επίδικο προς ανανέωση υποκείμενο είχε παταγωδώς καταρρεύσει.

Ελλείψει «υποκειμένου» προς ανανέωση, εξελίχθηκε στο πιο «απολίτικο» κόμμα στην Ελλάδα. Χωρίς ιδεολογία – μόνο με ιδεολογικές αγκυλώσεις. Χωρίς «οράματα» – μόνον απολίτικες εξουσιαστικές ονειρώξεις. Χωρίς σχέδιο διακυβέρνησης – μόνο «αντι-νεοφιλελεύθερη» ρητορική.

Πορεύτηκε στις παρακαμπτήριες της πολιτικής και του διαλόγου, στις διαφυγές της υπερβολής, στη διαπασών που κάνει μπάσα. Ανανεωτική Αριστερά που δεν ήξερε τι να ανανεώσει.

«Δεν είχε το θάρρος να ξεφορτωθεί τα στηρίγματα του παρελθόντος», κάτι που συνιστά την άρνηση της ουσίας του προοδευτισμού.

Επειτα από μία πρώτη περίοδο μεγάλων προσδοκιών, οι οποίες προσγειώθηκαν εκτός Βουλής το 1993, ο χώρος ζούσε και πορευόταν με τη βεβαιότητα ότι για πάντα θα γεύεται μια ιδιότυπη «ηγεμονία» από την αυτάρεσκη γωνία του «βουλοπλέω», ανάμεσα στο «βουλιάζω» και το «(επι)πλέω». Και όταν η ιστορία σκάρωσε ένα τραγικό παιχνίδι και τους ζήτησε να εφαρμόσουν όλες τις προγραμματικές «εκθέσεις ιδεών», το αφήγημά του εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο πολιτικό φιάσκο, στην απόλυτη διάψευση του πυρήνα της αντι-μνημονιακής «εναλλακτικότητας» που διαλαλούσε.

Τι μπορεί να γίνει στη φάση της «ωρίμασής» του;

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αφομοιώνει πολιτικές ή πρόσωπα αλλά την «πραμάτεια» τους, γι’ αυτό και δεν είναι κόμμα κάποιου από τα στελέχη του, ούτε καν του επικεφαλής του. Είναι κόμμα-συλλέκτης τού «ό,τι να ‘ναι» και του «όποιου να ‘ναι».

Σήμερα, καλούν τους «σημιτικούς» για να τους έχουν ως «παραστάτες» όταν θα λοιδορούν τον Σημίτη και τον «εκσυγχρονισμό». Καλωσορίζουν κάποιους «καραμανλικούς», για να τους απλώνουν ως «σκιάχτρα» στο αντινεοφιλελεύθερο περιβόλι τους. Καλούν τους πρώην ΑΝΕΛ για να κρατούν την επαφή με τον «χώρο των ψεκασμένων».

Γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να γίνει «κάτι» και πολύ περισσότερο να γίνει σοσιαλδημοκρατικός.

Δεν είναι κόμμα σοσιαλδημοκρατικό και δεν μπορεί να γίνει – ούτε και θέλει να γίνει. Να τον θεωρούν (οι Ευρωπαίοι) ότι γυροφέρνει στις παρυφές της σοσιαλδημοκρατίας θέλει – αλλά να λέει στο εσωτερικό το αντίθετο. Αυτό που μπορεί να «δείχνει» είναι ένας «ριζοσπαστισμός», ψιλο-αντισυστημισμός, «αντι-νεοφιλελευθερισμός» και «κινηματισμός», αλλά να είναι αντι-φιλελεύθερος, ευρωσκεπτικιστικός και με ένα θεσμικό κομφούζιο, ταυτόχρονα σκόπιμο αλλά και προϊόν παλαιοκομμουνιστικών φαντασιώσεων. Φλερτάρει με τους μπαχαλάκηδες όχι γιατί θέλει να τους «προσηλυτίσει», αλλά γιατί του στρώνουν ένα βολικό επικοινωνιακό χαλί (αστυνομοκρατία, κράτος καταστολής…), στη φάση που έχει απόλυτη αμηχανία να βρει αντιπολιτευτικό στίγμα.

Ο χώρος πάσχει από «ακράτητον βουλιμία»… διεύρυνσης ασύμβατων «πραματειών», οι οποίες θα φουσκώνουν τον «αχταρμά» και θα έχουν το τέλος που είχε στον γνωστό μύθο ο Ερυσίχθων – ως ακόρεστος, έτρωγε τα πάντα και στο τέλος έφαγε και το στομάχι του και…

Ο Σάκης Κουρουζίδης υπήρξε διευθυντής ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών. Δηλώνει ανένταχτος στον χώρο της Αριστεράς