Χάγη

Το θέμα συζήτησης ήταν βαρύ. Δυο πρέσβεις και δυο πολιτικοί που έχουν καθίσει στην υπουργική καρέκλα του πρώτου ορόφου στο φιστικί νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας κουβέντιασαν για την οριοθέ τηση των θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κι όμως, η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη, ενώ οι όρθιοι στον διάδρομο άκουγαν με την ίδια – σχεδόν – κατανυκτική προσήλωση τις αναλύσεις για το δίκαιο της θάλασσας, τη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου ή την ιστορική αναδρομή στα τελευταία 45 χρόνια των σχέσεων με τους γείτονες. Για Βαγγέλη Βενιζέλο και Ντόρα Μπακογιάννη ο στόχος στα ελληνοτουρκικά πρέπει να είναι η διευθέτηση στη Χάγη. Αρκετοί πλέον το συζητούν, αλλά το κύριο επιχείρημα των διαφωνούντων είναι πως μετά η Ελλάδα θα οφείλει να σεβαστεί την απόφαση. «Μπορεί κάτι να χάσουμε», λένε πιο ωμά όσοι μιλούν με διπλωματικές πηγές. Για τον Βενιζέλο, όμως, βρισκόμαστε στο σημείο των μεγάλων διπλωματικών πρωτοβουλιών. Προϋπόθεση για αυτές να αποσαφηνιστεί η εθνική γραμμή και «να καταστεί αρραγές το εσωτερικό μέτωπο».

Συστάσεις

^«Αυτό» είπε «μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τη συνειδητή εγκατάλειψη του ρητορικού πατριωτισμού και της ροπής προς την εθνικολαϊκιστική ευκολία. Μέσα από την ανάδειξη της σημασίας του πραγματικού πατριωτισμού, που διέπεται από την ηθική της εθνικής και ιστορικής ευθύνης». Προτείνει κάτι βαθύτερο από μια διπλωματική στρατηγική, προτείνει στο πολιτικό σύστημα να αλλάξει τον τρόπο που μιλάει στην κοινωνία για τα ελληνοτουρκικά – και γενικώς τα εθνικά. Συνιστά, δηλαδή, στους πρώην συναδέλφους του να αφήσουν τις εθνικιστικές – στα όρια του σοβινισμού – κορώνες. Η βενιζελική σύσταση δεν είναι αφ’ υψηλού. Αντίθετα, ενδέχεται να τους φανεί χρήσιμη αν τελικά η Ελλάδα αποφασίσει να φτάσει στο Διεθνές Δικαστήριο. Πώς; Σκεφτείτε, ας πούμε, τον Μπογδάνο να βγαίνει και να υπερασπίζεται μια απόφαση της Χάγης – στην οποία, όπως τονίζουν οι γνωρίζοντες «κάποια υποχώρηση θα χρειαστεί να κάνουμε προκειμένου να πετύχουμε την τελική επίλυση των ζητημάτων». Βάσει της ρητορικής που χρησιμοποιεί τώρα, δεν θα είναι πολύ εύκολο να κατηγορηθεί ότι εκχώρησε ελληνικό έδαφος;