Αγώνας κατά των θεσμών

Πολλές χώρες διεκδικούν εξαιρετισμό αλλά εμείς τον δικαιούμαστε. Είμαστε η μοναδική χώρα στον κόσμο που κάθε χρόνο θυμάται ένα τυχαίο έγκλημα και παίρνει εκδίκηση στους δρόμους. Φαρ Γουέστ, βεντέτες, άχτι μανιάτικο. Πριν από έντεκα χρόνια ένας αστυνομικός σκότωσε έναν έφηβο: το γεγονός θα έπρεπε να αφορά την οικογένεια του εφήβου, την οικογένεια του δράστη και πιθανώς την υπηρεσία του αστυνομικού – ο οποίος, σε περιβάλλον εξαλλοσύνης και οχλοκρατίας, δικάστηκε και εξέτισε την ποινή του συμφώνως προς τον νόμο. Για κακή τύχη όλων μας το παιδί που έχασε τη ζωή του είχε επαφές και φιλίες στον αναρχικό χώρο· γι’ αυτό άλλωστε προκάλεσε τον αστυνομικό όπως τον προκάλεσε και επακολούθησε ό,τι επακολούθησε. Αν ο αστυνομικός είχε σκοτώσει ένα παιδί μιας φερ’ ειπείν δεξιάς οικογένειας, δεν θα θυμόμασταν το φονικό.

Έτσι κι αλλιώς, για μια μερίδα της κοινωνίας, οι θεσμοί δεν έχουν νόημα: η δικαιοσύνη, το σωφρονιστικό σύστημα δεν αρκούν· ιδιαίτερα όταν το θύμα της κακοτυχίας αναδεικνύεται σε μάρτυρα μιας άτυπης παράταξης. Με τη σειρά της αυτή η νεφελώδης και θορυβώδης παράταξη έχει αναδειχθεί σε βαρόμετρο της αντεστραμμένης δημοκρατίας μας: έκαψε το κέντρο της Αθήνας ξανά και ξανά, υπήρξαν ανθρώπινα θύματα, σημειώθηκε οπισθοδρόμηση στα πολιτικά ήθη· οι υλικές και ηθικές ζημιές είναι ανυπολόγιστες. Αλλά, όταν κάποιος κινείται εναντίον των αντιεξουσιαστών απλώνοντας το χέρι του Νόμου, με τη λογική ότι αποτελούν πηγή εγκληματικότητας, ο όχλος κραυγάζει «Κάτω η αστυνομοκρατία και η καταστολή». Και υπάρχουν πολλοί από τους, θεωρητικά, θεσμικούς χώρους, που κόπτονται για την ελευθερία των κινήσεών τους μολονότι είναι φανερό ότι έχουν βάλει τα δυνατά τους για να αποκτήσουν έναν καινούργιο νεκρό, ένα θύμα «αστυνομικής βίας».

Δεν είναι λίγοι οι συμπαθούντες. Πολλοί Έλληνες εθλίβησαν όταν εξαρθρώθηκε η «17η Νοέμβρη»· υπάρχουν και μερικοί νεότεροι που υποβάλλουν τα σέβη τους στον Δημήτρη Κουφοντίνα όταν βγαίνει με άδεια από τη φυλακή ή όταν εκδίδει βιβλία. Προπάντων η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης, της αριστερής ή αντιεξουσιαστικής· τα υπόλοιπα είδη περιορίζονται και, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι επιθυμητά.

Αριστερά και αναρχοφασίστες ενώνονται λοιπόν σε κοινό αγώνα εναντίον των θεσμών – κι όσο το περιβάλλον υποβαθμίζεται με ταραχές και αυθαιρεσίες τόσο οι τόνοι ανεβαίνουν: χούντα, στρατοκρατία, αστυνομοκρατία. Κάτω το κράτος της δεξιάς. Κάτω το παρακράτος. (Look who’s talking για παρακράτος…) Ο νοσηρός πόθος είναι η ανάδυση ενός τρομερού και συγκεκριμένου εχθρού: η αριστερά δεν αντέχει δημοκρατία και κοινωνική γαλήνη· οι στόχοι της εξυπηρετούνται με τη ρύπανση της κοινωνίας, με την επιδείνωση (αληθινή ή φανταστική) των συνθηκών ζωής. Βρίσκει νόημα όταν έχει απέναντί της μια χούντα· όταν αυτή δεν υλοποιείται τη φαντάζεται και προπαγανδίζει την ύπαρξή της. Εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι πείθει μια οριακή πλειοψηφία η οποία φρονεί ότι ζει σε καθεστώς άγριου καπιταλισμού και καταδυνάστευσης. Μερικοί Έλληνες πιστεύουν ότι τους ψεκάζουν κι άλλοι ότι τους παρακολουθούν. Πράγμα που σημαίνει: «Είμαι τόσο σημαντικός ώστε κινητοποιείται για μένα το παρακράτος». Έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε ένα όργιο φαντασιώσεων και τρέλας του μεγαλείου.

Επίσης, έχουμε συνηθίσει να ζούμε στο μεταίχμιο της νομιμότητας και συχνά κατρακυλάμε πέραν αυτού. Χάνονται δεκάδες μέρες τον χρόνο, χιλιάδες ανθρωποώρες παραγωγικότητας, δημιουργίας, σχόλης. Η Αθήνα ζει στον ρυθμό των βανδάλων· συνεχίζονται οι φασαρίες ή σταμάτησαν; Είναι κλειστό το κέντρο ή δεν είναι; Λειτουργούν οι σταθμοί του μετρό; Γίνεται διαδήλωση ή μήπως έχουν συνέλευση οι συνδικαλιστές και το έκλεισαν το μαγαζί; Όσοι εύχονται μια δικτατορία για να ξεδιπλώσουν τις ωραίες τους ιδιότητες -θάρρος, αυταπάρνηση, συνωμοτικότητα, πατριωτισμό, αντοχή, αφοσίωση στο Κόμμα ή στην παράταξη- κατεβαίνουν στον δρόμο για να δυσκολέψουν την καθημερινότητα των υπολοίπων που τρέχουν να προλάβουν δουλειές και καθήκοντα. Διότι είναι υπερφορτισμένοι με δουλειές και καθήκοντα: πρέπει να κάνουν όσα παραμελούν οι χαραμοφάηδες.

Η ερωτοτροπία της αριστεράς με τον υπόκοσμο είναι παλιά και πολυσυζητημένη: φυλακόβιοι, χασικλήδες και μαχαιροβγάλτες, όλοι θεωρούνταν απορρίμματα του καπιταλισμού που δεν θα υπήρχαν σε σοσιαλιστικό καθεστώς. Η αριστερά περίμενε τη σοσιαλιστική Ημέρα της Κρίσεως για να απαλλαγεί από το λούμπεν προλεταριάτο. Αλλά, παλιότερα, πολλοί αριστεροί είχαν ακόμα κάποια αξιοπρέπεια και δεν συγχρωτίζονταν με αναρχοφασίστες – δεν καταδέχονταν να μοιράζονται μαζί τους την πτέρυγα της φυλακής· για το κελλί ούτε λόγος. Τους θεωρούσαν προβοκάτορες, ασφαλίτες και χαφιέδες. Τότε ίσως να ήταν, αλλά δεν είναι πια: οι αναρχοφασίστες δεν σχετίζονται ούτε με την αστυνομία, ούτε με τις μυστικές υπηρεσίες. Σήμερα είναι ομάδες και παρέες που συγχέονται με τις αριστερές νεολαίες, με αιώνιους φοιτητές, με ΜΚΟ, με αναρχοτουρίστες και συμμορίες· με μαφιόζους, λαθρεμπόρους, αναρχοπατέρες του παρελθόντος, τρομοκράτες, καφενόβιους και, last but not least, διανοούμενους του γλυκού νερού με σπουδές Τόνι Νέγκρι και Σία. Πρόκειται φυσικά για μια μικρή μειοψηφία η οποία επιζεί χάρη στην αριστερή προπαγάνδα από τη μια και στην απάθεια της πλειοψηφίας από την άλλη. Η πλειοψηφία ήταν και παραμένει σιωπηλή· γι’ αυτό την περιφρονούμε, γι’ αυτό της κάνουμε τη ζωή ποδήλατο.

Οι Έλληνες μπορούν να συνεχίσουν να ζουν όπως ζουν· να γιορτάζουν επετείους φόνων λες και πρόκειται για επετείους ξένης κατάκτησης ή εισβολής εξωγήινων. Μπορούν να βυθίζονται στην αυταρέσκεια του εξαιρετισμού από την ανάποδη: να λαχταρούν δικτατορίες για την έξαψη της πατριωτικής περιπέτειας και για ν’ ανάβουν τα αίματα. Σε μακροκλίμακα ουδείς ενδιαφέρεται: η βαρύτητά μας στον κόσμο είναι αμελητέα. Δεν παράγουμε τίποτα απαραίτητο και έχουμε μείνει πάρα πολύ πίσω στη δημιουργία σκέψης. Η ιδέα μας για τη δημοκρατία συνοψίζεται στο ότι δεν έχουμε ιδέα: θεωρούμε τα όργανα του κράτους «στρατό κατοχής», μια κεντροδεξιά κυβέρνηση «φασιστική», τις συμμορίες «συλλογικότητες», ενώ τις αλλεπάλληλες καταστροφές που προκαλούν αυτές οι «συλλογικότητες» τις θεωρούμε «κίνημα». Οι λέξεις έχουν χάσει τη σημασία τους επειδή έχει χαθεί η λογική.