Βάσει επιδόσεων τα κονδύλια στα πανεπιστήμια

Χρηματοδότηση βάσει αριστείας εισάγεται για πρώτη φορά στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας! Οπως έχουν ήδη γράψει «ΤΑ ΝΕΑ», με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας ένα 20% της χρηματοδότησης των ανώτατων ιδρυμάτων θα δίνεται με κριτήριο τους δείκτες διεθνούς παρουσίας των ίδιων και των επιστημόνων τους. Παράλληλα, όμως, αλλάζει συνολικά ο τρόπος χρηματοδότησης των ΑΕΙ και από το 2021 τίθενται συγκεκριμένα κριτήρια για την κατανομή των κονδυλίων στα προγράμματά τους. Ρόλο «τσάρου» που θα εισηγείται τη κατανομή των ποσών θα έχει η νέα αναβαθμισμένη ΑΔΙΠ (Αρχή για την αξιολόγηση των ΑΕΙ) που «ξαναβαφτίζεται» και στο μέλλον θα ονομάζεται Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Οπως είναι προφανές βέβαια, με τη μέθοδο αυτή σταδιακά και στο πέρασμα του χρόνου θα περιθωριοποιηθούν τμήματα των ΑΕΙ που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται, τα οποία και τελικά θα λαμβάνουν μικρότερη χρηματοδότηση από εκείνα που θα «τρέχουν» εμφανίζοντας επιστημονικό έργο και δημοσιεύσεις.

Η νέα Αρχή θα λειτουργήσει με δύο Συμβούλια, το Ανώτατο Συμβούλιο (που θα κρίνει τα θέματα αναδιάταξης των ΑΕΙ και την κατανομή της κρατικής επιχορήγησης και των ειδικών «μπόνους» στους άριστους) και το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης που θα ασχολείται με τη διασφάλιση της ποιότητας των προγραμμάτων σπουδών. Οι εκπρόσωποί της, δε, θα είναι και εκείνοι που θα συντάσσουν με τις διοικήσεις των ΑΕΙ τα 4ετή «συμβόλαια» ανάπτυξης και στρατηγικών στόχων για τη λειτουργία τους. Η Αρχή θα εξετάζει αν τα ΑΕΙ πληρούν ποιοτικές προϋποθέσεις για να οργανώνουν προγράμματα σπουδών α’, β’ και γ’ κύκλου, ενώ εντάσσονται θεματικές και συγκριτικές αξιολογήσεις των Ιδρυμάτων σε κρίσιμα πεδία, π.χ. ισότητα των φύλων, πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία, ηλεκτρονική μάθηση, εξωστρέφεια, και προβλέπεται αυτοτελής αξιολόγηση των ερευνητικών κέντρων τους.

Συγκεκριμένα και όπως ανέφεραν χθες η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως και ο υφυπουργός και αρμόδιος για θέματα ΑΕΙ Βασίλης Διγαλάκης, με τον νέο νόμο που εισάγεται σύντομα στη Βουλή για ψήφιση θα τεθούν συγκεκριμένα κριτήρια-δείκτες (το μέγεθος του Ιδρύματος, η γεωγραφική θέση, ο αριθμός φοιτητών κ.λπ.) για το 80% της χρηματοδότησης των ΑΕΙ. Για το υπόλοιπο 20% θα τεθούν κριτήρια αριστείας (ποιότητα και αποτελεσματικότητα εκπαιδευτικής διαδικασίας, βαθμός εξωστρέφειας, αριθμός δημοσιεύσεων και ετεροαναφορών της δουλειάς των καθηγητών τους, συμμετοχής σε διεθνή ανταγωνιστικά προγράμματα ή συμμετοχής τους στα όργανα διοίκησης διεθνών οργανισμών, ινστιτούτων κ.λπ.).

Παράλληλα, όμως, ο  υφυπουργός Βασίλης Διγαλάκης ανακοίνωσε την απελευθέρωση των Λογαριασμών Ερευνας (ΕΛΚΕ) των ΑΕΙ, οι οποίοι και ασφυκτιούσαν το προηγούμενο χρονικό διάστημα κάτω από το βάρος των γραφειοκρατικών διαδικασιών που τους «έδεναν» στο δημόσιο λογιστικό της χώρας.

Με τις νέες διατάξεις ο προϋπολογισμός του κάθε προγράμματος θα καθίσταται πλέον αυτοτελής και διακριτός σε σχέση με τον προϋπολογισμό των υπόλοιπων έργων. Για τα πολυετή έργα θα συντάσσεται συνοπτικός συνολικός προϋπολογισμός χωρίς επιμέρους κατανομή των κονδυλίων στα έτη. Οι αναμορφώσεις των προϋπολογισμών των έργων θα γίνονται απολογιστικά ανά τρίμηνο και η αναμόρφωση του προϋπολογισμού του ΕΛΚΕ ανά μήνα, χωρίς να επιβαρύνονται οι ερευνητές. Τέλος οι δαπάνες θα είναι νόμιμες εφόσον πραγματοποιούνται εντός των ορίων του συνόλου του εγκεκριμένου προϋπολογισμού ενός προγράμματος και όχι εντός των ορίων κάθε επιμέρους κατηγορίας δαπάνης, ενώ προκαταβολές για την αντιμετώπιση έκτακτων δαπανών θα μπορούν να καταβάλλονται σε αναγνωρισμένα πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής και όχι υποχρεωτικά μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος.

Εξεταστικό σύστημα και προσλήψεις. Σχετικά με το νέο εξεταστικό σύστημα, η  υπουργός Παιδείας δήλωσε ότι δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητά της καθώς προέχει η βελτίωση των προγραμμάτων σπουδών, ενώ είπε ότι στο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ που ισχύει φέτος θα γίνουν απλά βελτιώσεις. Επανέλαβε ότι ξεκινούν οι προσλήψεις των 4.500 εκπαιδευτικών στην ειδική αγωγή και ότι έχει σταλεί αίτημα στο ΑΣΕΠ για τη σύνταξη νέων πινάκων δασκάλων και καθηγητών.