Οι αιτίες που οδήγησαν στην καταστροφή

Από την επιτόπια αυτοψία που πραγματοποιήσαμε στην Κινέτα λίγες ώρες μετά τα χθεσινά πλημμυρικά γεγονότα, διαπιστώσαμε ότι έχουν συντελεστεί ζημιές μεγάλης έκτασης σε έργα υποδομής, σε οδικά δίκτυα αλλά και σε αρκετές κατοικίες.
Μπορούμε παράλληλα να υποστηρίξουμε ότι η Κινέτα αποτελεί ένα case study για ζητήματα φυσικών καταστροφών. Για να καταλάβουμε τι εννοούμε είναι σημαντικό να δούμε τις αιτίες που οδήγησαν για ακόμη μια φορά σε αυτήν την κατάσταση και να προβούμε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να μην επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα στο μέλλον.
Καταρχάς θα πρέπει να πούμε ότι στη συγκεκριμένη περιοχή υπήρχαν εξαρχής αρνητικές συνθήκες, δεδομένου ότι είχαμε μια κλειστή λεκάνη με πολύ αρνητικά γεωμετρικά χαρακτηριστικά και ταυτόχρονα ένα εξίσου δύσκολο υδρογραφικό δίκτυο. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι είχαμε μεγάλη ραγδαιότητα της βροχής, δηλαδή υψηλά ποσοστά βροχόπτωσης τα οποία έπεσαν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Το κύριο, όμως, γεγονός που συντέλεσε στο να αντιμετωπίσουμε τόσο μεγάλες καταστροφές ήταν η πυρκαγιά που έκαψε τα Γεράνεια Ορη το 2018. Κι αυτό επειδή διαπιστώσαμε ότι καμένοι κορμοί δέντρων από την πυρκαγιά εκείνη παρασύρθηκαν, έφραξαν υποδομές και τεχνικά έργα και ουσιαστικά λειτούργησαν ως εμπόδιο στο να παροχετευτεί το νερό κατάντη. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι στην περίπτωση της Κινέτας ήταν τα υλικά του καμένου δάσους που συνετέλεσαν στην καταστροφή.
Επίσης, παρατηρήσαμε κάτι ακόμη: Στην περιοχή είχαν γίνει κάποια αντιπλημμυρικά έργα, όπως κορμοδέματα και κορμοφράγματα, τα οποία όμως είχαν μάλλον γίνει πρόχειρα και αποσπασματικά με αποτέλεσμα να ξηλωθούν από τη βροχή και αντί να προστατεύσουν την περιοχή, τελικά επιδείνωσαν την κατάσταση εμποδίζοντας την πορεία του χειμάρρου προς τα κάτω.
Αυτό που, κατά συνέπεια, προκύπτει είναι ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη λογική του σχεδιασμού έργων χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη μας παραμέτρους που προκύπτουν μέσα από τα νέα δεδομένα και την κλιματική αλλαγή και χωρίς να συνυπολογίζουμε συμπεράσματα καινοτόμων μελετών για τη διαχείριση των καταστροφών. Απαιτείται αναμφισβήτητα ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα βοηθήσει την Κινέτα να ανακάμψει και θα μειώσει τον κίνδυνο για επόμενα παρόμοια γεγονότα στην περιοχή.

Ο Ευθύμης Λέκκας είναι καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο Τμήμα Γεωλογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος του ΟΑΣΠ