Το Κόπα Λιμπερταδόρες είναι σοβαρή υπόθεση…

To One Channel κάνει ένα δωράκι απόψε στους έλληνες ποδοσφαιρόφιλους και μεταδίδει τον τελικό τoυ Κόπα Λιμπερταδόρες, αυτόν που θα γίνει ανάμεσα στη βραζιλιάνικη Φλαμένγκο και στην κάτοχό του Ρίβερ Πλέιτ από την Αργεντινή: το ματς θα φιλοξενηθεί στο Στάδιο Μονουμεντάλ, στη Λίμα του Περού. Αρχικά ο τελικός έπρεπε να γίνει στο Σαντιάγο της Χιλής, αλλά οι ταραχές που υπάρχουν εκεί υποχρέωσαν την τοπική αστυνομία να δηλώσει αδυναμία. Το έχει φαίνεται ο τελικός αυτός να γίνεται κάθε χρόνο θέμα συζήτησης πριν αρχίσει.

Πενιαρόλ

Το «Λιμπερταδόρες» γεννήθηκε το 1960 με το όνομα Copa de Campeones de América και πήρε αργότερα το τωρινό του όνομα: ονομάζεται έτσι προς τιμήν όσων απελευθέρωσαν τη Λατινική Αμερική – ο καθένας δίνει σε αυτούς τα ονόματα που θέλει. Οι Λατινοαμερικάνοι κόπιαραν τη φόρμουλα του ευρωπαϊκού Κυπέλλου Πρωταθλητριών, του οποίου η επιτυχία τούς είχε γοητεύσει, όσο τους γοητεύει τώρα και το Τσάμπιονς Λιγκ. Αρχικά και στο Λιμπερταδόρες έπαιρναν μέρος μόνο οι πρωταθλητές των ομοσπονδιών της Νότιας Αμερικής. Ενας βασικός λόγος ύπαρξης της διοργάνωσης ήταν να προκύψει ένας πρωταθλητής Λατινικής Αμερικής έτοιμος να αντιμετωπίσει τους ευρωπαίους πρωταθλητές, στον τελικό του «Διηπειρωτικού», όπως αποκαλούσαμε στην Ελλάδα το Intercontinental Cup. Φυσικά, όπως σε όλες σχεδόν τις λατινοαμερικάνικες διοργανώσεις οι πρώτοι που κατέκτησαν τον τίτλο των πρωταθλητών της Νότιας Αμερικής ήταν οι Ουρουγουανοί. Το έκανε η Πενιαρόλ, ένας από τους ιστορικότερους συλλόγους του Μοντεβιδέο.

Πρωτοτύπησαν

Από το 1965, το τουρνουά διπλασίασε τον αριθμό των ομάδων που παίρνουν μέρος, καθώς απέκτησαν δικαίωμα συμμετοχής σε αυτό – κατόπιν πρότασης της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου της Ουρουγουάης – και οι ομάδες που σε κάθε εθνικό πρωτάθλημα της CONMEBOL κατέκτησαν τη δεύτερη θέση: οι Λατινοαμερικάνοι πρωτοτύπησαν, αφού για να συμβεί κάτι τέτοιο στην Ευρώπη και να αλλάξει η φόρμουλα του Κυπέλλου Πρωταθλητριών έπρεπε να περάσουν πάνω από τριάντα χρόνια. Η διεύρυνση αυτή ήταν και ο λόγος που σταμάτησαν να το αποκαλούν Copa de Campeones de America. Tότε επιλέχθηκε το τωρινό όνομά του ως φόρος τιμής στους ήρωες της ανεξαρτησίας των λατινοαμερικανικών χωρών: το αποκάλεσαν Copa Libertadores de América κι όταν ο άγγλος πρόεδρος της FIFA Στάνλεϊ Ρόουζ ρώτησε για ποιο λόγο πρέπει να του δοθεί όνομα με προεκτάσεις πολιτικές, ο αργεντίνος ομόλογός του Ραούλ Κολόμπο απάντησε ότι «και οι ήρωες μπάλα παίζουν». Κάποια χρόνια αργότερα κλήθηκαν να συμμετάσχουν και είπαν το «ναι» με χαρά οι Μεξικάνοι. Είχαν πάντα και λεφτά, και καλές ομάδες και ήρωες διάφορων κινημάτων ανεξαρτησίας – πράγμα απαραίτητο.

Μπετόβεν

Το Λιμπερταδόρες είναι μια τεράστια διοργάνωση κι ας μην το έχουμε καταλάβει. Για χάρη του έχουν «σκοτωθεί» χορηγοί και χορηγοί – μάλιστα συχνά διαφημίστηκαν σε αυτό εταιρείες που δεν έχουν σχέση με τη Λατινική Αμερική. Το 1998, η ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία Toyota υπέγραψε σύμβαση χορηγίας με την CONMEBOL, η οποία της έδωσε το δικαίωμα να δώσει το όνομά της στη διοργάνωση, που μετονομάστηκε σε Copa Toyota Libertadores: ποιος ήρωας επανάστασης δεν θα ήθελε κι ένα καλό αυτοκίνητο; Το 2005 ανέλαβε χορηγός η τράπεζα Santander και το Κύπελλο απέκτησε νέο όνομα: Copa Santander Libertadores. Δεν ξέρω τι σχέση έχουν οι ήρωες με τους τραπεζίτες, αλλά η Satander το αναβάθμισε κι άλλο: η διοργάνωση απέκτησε και τον ύμνο της στα πρότυπα του Τσάμπιονς Λιγκ. Επιλέχτηκε ως τέτοιος, ο «Υμνος της Χαράς» από την Ενατη Συμφωνία του Λούντβιχ Φαν Μπετόβεν. Υπήρξαν διαμαρτυρίες γιατί ο Μπετόβεν δεν είχε σχέση με τη Λατινική Αμερική – πόσο μάλλον με τους ήρωές της, αλλά ακόμα κι όταν ο χορηγός άλλαξε (από το 2013 κύριος χορηγός είναι η Bridgestonε και το όνομα της διοργάνωσης είναι Copa Bridgestone Libertadores) ο επίσημος ύμνος δεν άλλαξε.

Μονός

Αυτό που άλλαξε πολλές φορές είναι η φόρμα της διοργάνωσης. Στην τρέχουσα φόρμα του στο τουρνουά παίρνουν μέρος 32 ομάδες. Αυτή είναι η τελευταία φόρμουλα: τέθηκε σε ισχύ το 2005.

Παραδόξως τότε οι ομάδες μειώθηκαν κατά τέσσερις: πριν από αυτή τη χρονιά, για δυο χρονιές συνεχόμενες το Λιμπερταδόρες είχε γίνει με 36 ομάδες. Φέτος έχουμε και μια ακόμα αλλαγή: ο τελικός νικητής θα προκύψει ύστερα από έναν αγώνα, όπως συμβαίνει ήδη στο Τσάμπιονς Λιγκ της UEFA. Αυτή τη φορά οι Λατινοαμερικάνοι δεν αντέγραψαν τους Ευρωπαίους. Απλά μετά τα επεισόδια που έγιναν πέρυσι στον τελικό Μπόκα – Ρίβερ Πλέιτ (η ρεβάνς του οποίου έγινε τελικά στο Μπερναμπέου της Μαδρίτης) οι άνθρωποι κατάλαβαν πως ο διπλός τελικός είναι πράξη ηρωική και ήρωες δεν υπάρχουν πολλοί στη Λατινική Αμερική πλέον.

Πολλά

Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα έχουμε δει λίγους τελικούς του Κόπα Λιμπερταδόρες. Πολλές φορές, μολονότι τα ελληνικά κανάλια ήθελαν να τους μεταδώσουν, το πρόβλημα είχε να κάνει με την ώρα διεξαγωγής τους. Οι Λατινοαμερικανοί μπορεί να αντιγράφουν σε πολλά τους Ευρωπαίους, αλλά δεν έδειχναν και ιδιαίτερα διατεθειμένοι να αγωνίζονται σε ώρες που να επιτρέπουν στα ευρωπαϊκά κανάλια να μεταδώσουν το μεγάλα αυτά παιχνίδια. Τελευταία άλλαξαν μυαλά και κατάλαβαν ότι η ευρωπαϊκή αγορά είναι τόσο μεγάλη, που θα πρέπει και να τους ενδιαφέρει. Οι Ευρωπαίοι έχουν πολλά κουσούρια, αλλά για ποδόσφαιρο ξοδεύουν. Και πολλά.

Ηρωες

Η μη μετάδοση αυτών των παιχνιδιών ωστόσο έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα έναν πραγματικό μύθο και για τη διοργάνωση και για τις ομάδες που παίρνουν σε αυτή μέρος. Στην Ελλάδα πάρα πολλοί πιστεύουν ότι στο Λιμπερταδόρες υπάρχουν συνθήκες αγώνων που θυμίζουν ό,τι συνέβαινε στα γήπεδα της χώρα μας τη δεκαετία του ’70 και του ’80. Πιστεύουν ότι τα γήπεδα είναι χωράφια γεμάτα λάσπη, ότι στις εξέδρες υπάρχουν πάντα οπαδοί και των δυο ομάδων έτοιμοι να παίξουν ξύλο, ότι στα γήπεδα δεν υπάρχει τίποτα το μοντέρνο που να θυμίζει Ευρώπη. Για πολλούς Ελληνες ποδοσφαιρόφιλους το Λιμπερταδόρες είναι οι διοργάνωση στην οποία θα έπρεπε να παίρνουν μέρος οι ελληνικές ομάδες: το πιστεύουν κυρίως όσοι νιώθουν ότι τους καταπιέζει το glamour του Τσάμπιονς Λιγκ. Τι άλλο πιστεύουν; Οτι η διοργάνωση είναι γεμάτη μάγους και ζογκλέρ, ότι στα παιχνίδια βλέπεις θέαμα που στην Ευρώπη δεν υπάρχει, ότι η τακτική είναι κάτι ανύπαρκτο και ότι οι προπονητές χρειάζονται απλά για να φωνάζουν μπροστά στους πάγκους και να κάνουν σατανικές αλλαγές. Αν και κατά βάθος θα ήθελα να έχουν δίκιο θα τους απογοητεύσω: στο One το βράδυ θα δούμε δυο ομάδες προσεκτικές, οργανωμένες, μοντέρνες. Θα «σκοτωθούν» για να πάρουν το Κύπελλο. Για τη Ρίβερ θα είναι το πέμπτο, για τη Φλαμένγκο μόλις το δεύτερο. Ηρωες θα έχουν πάντως και οι δύο…