«Δεν συζητάμε νέα μορφή λύσης στο Κυπριακό»

Με μοναδικό στόχο την ύπαρξη θετικών αποτελεσμάτων, πάει ο Νίκος Αναστασιάδης στην τριμερή συνάντηση με τον Μουσταφά Ακιντζί και τον Αντόνιο Γκουτέρες, για το Κυπριακό στο Βερολίνο, την ερχόμενη Δευτέρα, όπως δηλώνει στα «ΝΕΑ», ο κύπριος υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης, διαμηνύοντας ότι αλλαγή της μορφής λύσης δεν τίθεται καν υπό συζήτηση. Αναφερόμενος στη συνάντησή του με τον αμερικανό ομόλογό του Μάικ Πομπέο, μετά και το ραντεβού Τραμπ – Ερντογάν, ο Χριστοδουλίδης χαρακτηρίζει σημαντικό το ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τον ρόλο Ελλάδας και Κύπρου «σε μια περιοχή ιδιαίτερης γεωστρατηγικής σημασίας».

Τι περιμένετε από την τριμερή στο Βερολίνο με την Τουρκία να δείχνει διατεθειμένη να εμποδίσει εξελίξεις;

Μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι ο Πρόεδρος θα παρευρεθεί στη συνάντηση στο Βερολίνο με μοναδικό στόχο να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα που θα οδηγήσουν αμέσως, ακόμα και εντός Δεκεμβρίου, σε μια άτυπη συνάντηση τύπου Κραν Μοντανά, με την παρουσία όλων, κατά τη διάρκεια της οποίας θα συζητηθούν κατά κύριο λόγο διαδικαστικής φύσεως θέματα και θα δύναται να ανακοινωθεί η επανέναρξη συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν, νοουμένου φυσικά ότι η Τουρκία θα τερματίσει τις παράνομές της ενέργειες. Και θεωρώ, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της συνάντησης του Προέδρου Αναστασιάδη με τον κ. Ακιντζί στη Λευκωσία στις 9 Αυγούστου, ότι υπάρχει η απαιτούμενη υποδομή για να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα στο Βερολίνο. Από πλευράς του Προέδρου, υπάρχει ξεκάθαρη πολιτική βούληση για να φτάσουμε σε ένα θετικό αποτέλεσμα που δεν θα είναι τίποτα άλλο από τον τερματισμό της σημερινής απαράδεκτης κατάστασης πραγμάτων. Να πετύχουμε μια λύση που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες και τα συμφέροντα του κυπριακού λαού και όχι του όποιου τρίτου κράτους. Οντως η Τουρκία, σχεδόν καθημερινά, είτε με ενέργειες είτε με δηλώσεις, επιχειρεί να θέσει εμπόδια και δυσκολίες στην προσπάθεια που βρίσκεται υπό εξέλιξη. Είναι κάτι που προβληματίζει τόσο εμάς όσο και τη διεθνή κοινότητα. Εκτιμώ ότι προβληματίζει και τον ίδιο τον γ.γ. του ΟΗΕ και δεν αποκλείω, μέσα στο πλαίσιο της συζήτησης στο Βερολίνο σε σχέση με τα επόμενα βήματα, να συζητηθεί και η εν λόγω προσέγγιση από πλευράς Τουρκίας. Από δικής μας πλευράς θα πράξουμε ό,τι είναι δυνατό για να αντιμετωπιστεί η τουρκική προσέγγιση και να υπάρξουν θετικές εξελίξεις. Θέλω επίσης να ξεκαθαρίσω, ως απάντηση και σε κατά καιρούς δηλώσεις και προσεγγίσεις από την Αγκυρα, ότι δεν τίθεται θέμα και δεν είναι υπό συζήτηση η αλλαγή μορφής του επιδιωκόμενου στόχου όπως αυτός ξεκάθαρα καταγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Η Τουρκία θα συνεχίσει τον εκβιασμό με όχημα το Ενεργειακό;

Εχουμε μάθει τόσα χρόνια με την Τουρκία, και ειδικά από τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, να μην αποκλείουμε τίποτα. Την ίδια στιγμή, όμως, είναι εμφανές σε διεθνές επίπεδο ότι οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας όχι μόνο καταδικάζονται καθολικά αλλά έχουν και συγκεκριμένες επιπτώσεις. Σας παραπέμπω στις αποφάσεις που λήφθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εμείς δεν αποκλείουμε κανέναν από τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, είτε αυτή αφορά το θέμα των υδρογονανθράκων, θέματα άμυνας, ασφάλειας, οικονομίας, τουρισμού και γενικότερα όλα αυτά που βλέπουμε να αναπτύσσονται τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς, είναι η Τουρκία που με τη συμπεριφορά της έχει αποκλείσει τον εαυτό της. Και δεν είναι μόνο με την Κύπρο που υπάρχουν προβλήματα. Ρίξτε μια ματιά στον χάρτη της περιοχής και πολύ εύκολα θα διαπιστώσετε ότι το περίφημο δόγμα Νταβούτογλου «για μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες» έχει μετατραπεί σε «προβλήματα με όλους τους γείτονες». Πάντως, αν η Τουρκία αποφασίσει να σεβαστεί βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου που είναι και η βάση της συνεργασίας που αναπτύσσεται στην περιοχή, αν επιδείξει πραγματικά διάθεση που θα οδηγήσει σε επίλυση του Κυπριακού, τότε να είστε σίγουροι ότι θα υπάρξει θετική ανταπόκριση από μέρους μας. Εξαρτάται, δηλαδή, αποκλειστικά από την Τουρκία που είτε θα επιλέξει την περιφερειακή συνεργασία στην περιοχή είτε θα συνεχίσει να είναι το κράτος ταραξίας στην περιοχή.

Είστε ικανοποιημένος από τα μέτρα της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία;

Να ξεκινήσω λέγοντας ότι ούτε εύκολη ούτε δεδομένη ήταν η στάση των εταίρων μας. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη ποια χώρα έχουμε να αντιμετωπίσουμε, το γεγονός ότι η όποια απόφαση της ΕΕ χρειαζόταν ομοφωνία, αλλά και τη σημασία της Αγκυρας για την ΕΕ και ειδικότερα για κάποια κράτη – μέλη, η απόφαση είναι ιδιαίτερης σημασίας. Σε δύο περιπτώσεις οι εταίροι μας ανταποκρίθηκαν θετικά, στην πρώτη φάση με πολιτικά, οικονομικά και διπλωματικά μέτρα και τώρα με κυρώσεις. Ειλικρινά δεν μπορώ να φανταστώ ποιες θα ήσαν οι δυνατότητες αντίδρασής μας αν η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ήταν κράτος – μέλος της ΕΕ. Την ίδια στιγμή, όμως, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν δικαιολογούνται ούτε πανηγυρισμοί και μεγαλόστομες διακηρύξεις ούτε μηδενισμοί και υποτίμηση των αποφάσεων που λήφθηκαν. Αν θέλετε, το πιο σημαντικό από τις αποφάσεις είναι ότι η ΕΕ στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία ότι οι ενέργειές της είναι καταδικαστέες, αλλά, ταυτόχρονα, αποτελεί και μήνυμα προς όλους όσοι εμπλέκονται στις εν λόγω παράνομες ενέργειες ότι οι πράξεις τους έχουν συνέπειες.

Μετά τη συνάντησή σας με τον Μάικ Πομπέο, που ακολούθησε το ραντεβού Τραμπ – Ερντογάν, πώς βλέπετε τη θέση των ΗΠΑ απέναντι στην Κύπρο;

Θεωρώ σημαντικό ότι υπάρχει ενδιαφέρον από πλευράς ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο και είναι θετικό το γεγονός ότι αναγνωρίζεται ο ρόλος που η Ελλάδα και η Κύπρος διαδραματίζουν ως πυλώνες ασφάλειας και σταθερότητας σε μια περιοχή ιδιαίτερης γεωστρατηγικής σημασίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, συμφωνήσαμε να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μας τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο στη βάση μιας θετικής ατζέντας που δεν στρέφεται ενάντια σε κανέναν. Θεωρώ επίσης σημαντική την ξεκάθαρη θέση της Ουάσιγκτον σε σχέση με τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας εντός της ΑΟΖ της Κύπρου, όπως επίσης και τη δέσμευσή της στο Κυπριακό, τόσο όσον αφορά την προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για επανέναρξη των συνομιλιών όσο και σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο. Οσον αφορά την πρόσφατη επίσκεψη του Ερντογάν στην Τουρκία αλλά και γενικότερα τις σχέσεις Αγκυρας και Ουάσιγκτον, προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι υπάρχουν αρκετά «ανοικτά» δύσκολα θέματα, η κατάληξη των οποίων θα είναι καθοριστική στη μορφή που θα λάβουν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις μελλοντικά.