Οι μεγάλες αλλαγές

Οι νέες μεγάλες στρεβλώσεις και οι αδικίες που επήλθαν στο ασφαλιστικό σύστημα μετά τον επονομαζόμενο νόμο Κατρούγκαλου και οι αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές βασικές του διατάξεις, δρομολογούν μεγάλες αλλαγές το αμέσως επόμενο διάστημα.

Παράλληλα η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει τη μείωση σταδιακά των ασφαλιστικών εισφορών αλλά και τη μετατροπή σε κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα τουλάχιστον της επικουρικής ασφάλισης για όσους θα εισέλθουν στην αγορά εργασίας για πρώτη φορά από 1/1/2021.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη:

Πρώτον να αλλάξει τον τρόπο υπολογισμού των νέων συντάξεων, δηλαδή για συνταξιούχους που έχουν υποβάλει ή θα υποβάλουν αίτηση μετά τις 12/5/2016, με ενίσχυση των συντελεστών, έτσι ώστε να είναι πιο ανταποδοτικές οι συντάξεις σε σχέση με τις εισφορές. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι θα προκύψουν αυξήσεις για όσους έχουν ασφάλιση για 27-28 χρόνια και πάνω.

Δεύτερον, θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων, ενώ παράλληλα θα πρέπει να αποκαταστήσει τις επικουρικές για όσους υπέστησαν από 1/6/2016 μια μεγάλη μείωση 45%-50% επειδή το άθροισμα κύριας και επικουρικής υπερέβαινε τα 1.300 ευρώ.

Τρίτον, υπάρχει το μεγάλο θέμα των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών. Και αυτή η ρύθμιση κρίθηκε αντισυνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στη θέσπιση μιας υποχρεωτικής ασφαλιστικής κατηγορίας με την οποία θα υποχρεούται ο ελεύθερος επαγγελματίας να καταβάλλει το ποσό που φαίνεται να διαμορφώνεται στα 220 ευρώ τον μήνα, ενώ θα έχει τη δυνατότητα κάθε έτος να επιλέγει μια από τις 5-6 προαιρετικές κατηγορίες για μεγαλύτερη εισφορά προκειμένου να βελτιώσει τη σύνταξή του.

Μένει να δούμε τι θα γίνει για τους αγρότες, για τους οποίους βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να υπάρξει ίδια εισφορά. Ηδη και η εισφορά η σημερινή των 114 ευρώ είναι υψηλή για το μεγαλύτερο μέρος των αγροτών.

Το μέτρο είναι καταρχήν θετικό, αλλά δεν αρκεί. Πρέπει να δοθεί κίνητρο πρώτα για την ασφάλιση και προφανώς για την επιλογή μεγαλύτερης ασφαλιστικής κατηγορίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων και ενίσχυση της ανταποδοτικότητας, κάτι που δεν υπάρχει στο νόμο 4387/2016, ο οποίος έχει οδηγήσει σε ισοπέδωση τις συντάξεις.

Σε ό,τι αφορά τώρα τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών που σχεδιάζει η κυβέρνηση, υπάρχει ο κίνδυνος μείωσης των εσόδων των Ταμείων με ενδεχόμενες, στη συνέχεια, μειώσεις και στις συντάξεις.

Κάτι τέτοιο μπορεί να αποφευχθεί μόνο εάν υπάρξει καλύτερη πορεία της οικονομίας, με μείωση της ανεργίας και βελτίωση των εισοδημάτων, αλλά και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Σε κάθε περίπτωση η νέα παρέμβαση στο Ασφαλιστικό που βρίσκεται προ των πυλών πρέπει να μελετηθεί και να ολοκληρωθεί χωρίς προχειρότητες και επικοινωνιακές πρακτικές.

Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το ράβε-ξήλωνε.

Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανασφάλεια από αυτό που βιώνουν σήμερα οι πολίτες για το τι μπορεί να ξημερώσει σε λίγους μήνες ή και τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Ο Γιώργος Κουτρουμάνης είναι πρώην υπουργός