To erga omnes είναι αλληλένδετο με την ένταξη{CR}της Β. Μακεδονίας

Ορισμένες πτυχές της Συμφωνίας των Πρεσπών, όπως η αλλαγή του ονόματος erga omnes, είναι αλληλένδετες με τη διαδικασία ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ, επιβεβαιώνει ο αρμόδιος για τη Διεύρυνση επίτροπος Γιοχάνες Χαν στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Υπογραμμίζει, πάντως, την ανάγκη εφαρμογής της Συμφωνίας ανεξάρτητα από τις εκάστοτε κυβερνήσεις και καλεί την Αθήνα να συμβάλει ώστε να καταλήξουν όλες οι χώρες της ΕΕ σε θετική απόφαση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία.

Η ΕΕ δεν έδωσε πράσινο φως στις διαπραγματεύσεις ένταξης για τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία. Τι συνέπειες βλέπετε;

Δυστυχώς, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι ηγέτες της ΕΕ απέτυχαν να ανταποκριθούν στη δέσμευσή τους να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις ένταξης με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία. Παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών ήταν έτοιμη να δώσει το πράσινο φως για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία, δυστυχώς δεν ήταν όλοι σε θέση να λάβουν απόφαση εκείνη την ημέρα. Προκαλεί βαθιά απογοήτευση και, όπως είπε ο πρόεδρος Γιούνκερ, αποτελεί «ιστορικό λάθος». Πρέπει τώρα τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αποσαφηνίσουν επειγόντως τη δέσμευσή τους για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, την οποία έχουν πολύ συχνά επιβεβαιώσει. Η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία έκαναν ό,τι τους ζητήθηκε. Τώρα ήρθε η ώρα να ανταποκριθεί η ΕΕ. Οσον αφορά τη Βόρεια Μακεδονία, δεν πληρούσε μόνο τα απαιτούμενα κριτήρια. Η Συμφωνία των Πρεσπών ήταν ένα πραγματικά εξαιρετικό επίτευγμα βασισμένο στην ηγεσία, στο θάρρος και στην αποφασιστικότητα να ξεπεραστούν εμπόδια του παρελθόντος για ένα λαμπρό μέλλον. Η ΕΕ χρειάζεται τέτοιο θάρρος και να δείξει τη δέσμευσή της σε όσους αναλαμβάνουν τέτοιους κινδύνους.

Ποιες συνέπειες βλέπετε για τη Βόρεια Μακεδονία;

Οι πολιτικοί ηγέτες στα Σκόπια και στα Τίρανα επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ ως κοινό στρατηγικό στόχο για τις χώρες τους. Εντούτοις, αυτό που συνέβη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την περασμένη εβδομάδα δυστυχώς είχε ήδη πολιτικές συνέπειες, καθώς η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας αποφάσισε πρόωρες εκλογές τον Απρίλιο. Η δέσμευση της Επιτροπής για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και τη διαδικασία μεταρρύθμισης της Βόρειας Μακεδονίας και συνολικά των Δυτικών Βαλκανίων παραμένει αμετάβλητη και η ΕΕ θα επανέλθει στο ζήτημα πριν από τη διάσκεψη κορυφής των ηγετών ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων τον Μάιο του 2020. Ελπίζω ότι η θέση των κρατών-μελών που επέδειξαν σκεπτικισμό θα αντιστραφεί και ότι η ΕΕ θα καταλήξει το συντομότερο δυνατό σε ομόφωνη «θετική και ουσιαστική απόφαση».

Η απόρριψη της ΕΕ θα έχει σοβαρό αντίκτυπο στην εφαρμογή της Συμφωνίας Πρεσπών από τη Βόρεια Μακεδονία;

Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί σημαντική εξέλιξη και θετικό παράδειγμα για την περιοχή και πέρα από αυτήν. Είναι απαραίτητο η Συμφωνία αυτή να συνεχίσει να ενισχύεται και να εφαρμόζεται, ανεξάρτητα από τις εκάστοτε κυβερνήσεις των δύο χωρών. Ορισμένες πτυχές της Συμφωνίας είναι αλληλένδετες με τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, όπως η «πολιτική μεταβατική περίοδος» για την αλλαγή του ονόματος σε έγγραφα και υλικό αποκλειστικά για εσωτερική χρήση στη Βόρεια Μακεδονία, η οποία θα πρέπει να ξεκινήσει από το άνοιγμα σε κάθε κεφάλαιο διαπραγμάτευσης της ΕΕ στον σχετικό τομέα. Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο οποίο η Ελλάδα αναγνώρισε την πρόοδο που σημειώθηκε στις μεταρρυθμίσεις, έχει επιβεβαιωθεί ότι η Βόρεια Μακεδονία εξακολουθεί να δεσμεύεται στη Συμφωνία και δείχνει αποφασιστικότητα να συνεχίσει να ενισχύει και να εμβαθύνει τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Ανησυχείτε για τις σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων; Τι προτείνετε στην Ελλάδα;

Η Συμφωνία των Πρεσπών δεν αφορά μόνο την αλλαγή ονόματος, αλλά και τη δημιουργία μιας στρατηγικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και την περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων καλής γειτονίας. Και τα δύο μέρη έχουν επιδείξει τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν να κάνουν ακριβώς αυτό. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο η Ελλάδα ήταν ισχυρός υποστηρικτής της προοπτικής ένταξης στην ΕΕ της Βόρειας Μακεδονίας. Αυτό αποδεικνύει την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως αποτέλεσμα της Συμφωνίας των Πρεσπών. Βασίζομαι στην Ελλάδα να συνεχίσει να στηρίζει τον γείτονά της στον δρόμο προς την ενσωμάτωση στην ΕΕ και να εξηγήσει στα κράτη-μέλη που επιδεικνύουν σκεπτικισμό τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει στην καθυστέρηση της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Δεν έχει οριστεί συγκεκριμένη ημέρα για την επανεξέταση του θέματος. Τι προβλέπετε;

Οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ και η συνεχιζόμενη διεύρυνση πρέπει να γίνουν παράλληλα. Για να πειστούν οι σκεπτικιστές, μπορώ μόνο να ενθαρρύνω την κυβέρνηση στα Σκόπια να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και να επιδεικνύει τα επιτεύγματά τους. Οι ηγέτες στα Σκόπια έχουν επιδείξει ηγετική στάση και ανθεκτικότητα ακόμα και έναντι της τωρινής σοβαρής πρόκλησης. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει τη Βόρεια Μακεδονία και φυσικά και την Αλβανία με κάθε δυνατό τρόπο.

Οσον αφορά την Τουρκία, ποια περιοριστικά στοχευμένα μέτρα εξετάζονται;

Υπό το φως της νέας κλιμάκωσης των τουρκικών παράνομων δραστηριοτήτων γεώτρησης στα κυπριακά ύδατα, το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 14ης Οκτωβρίου επιβεβαίωσε την πλήρη αλληλεγγύη του προς την Κύπρο όσον αφορά τον σεβασμό της εθνικής της κυριαρχίας και των κυριαρχικών της δικαιωμάτων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Οι υπουργοί, και ημέρες αργότερα και οι ευρωπαίοι ηγέτες, συμφώνησαν ότι πρέπει να θεσπιστεί ένα πλαίσιο περιοριστικών μέτρων στοχευμένων σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που είναι υπεύθυνα ή έχουν εμπλακεί στην παράνομη δραστηριότητα γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τρέχον νομικό έργο για τη θέσπιση αυτού του πλαισίου θα ολοκληρωθεί σύντομα. Σε αυτό το στάδιο δεν έχουν καταρτιστεί συγκεκριμένες προτάσεις. Οι προτάσεις συνήθως εκπονούνται από τα κράτη-μέλη και συμφωνούνται με ομοφωνία. Η ΕΕ είναι ενωμένη στην πεποίθησή της ότι η οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και των υφαλοκρηπίδων θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με διάλογο και διαπραγμάτευση καλή τη πίστη, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και σύμφωνα με την αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας.