Οι άνθρωποι {LF}της Μαντζουρίας

Θα μπορούσε να πει κανείς πως η διπλωματία είναι ένα παιχνίδι που παίζει όλος ο πλανήτης και στο τέλος κερδίζουν οι Ρώσοι. Ομως δεν θα ήταν δόκιμο. Και δεν θα ήταν όχι μόνο επειδή η θρυλική ατάκα του Γκάρι Λίνεκερ έχει ειπωθεί σε τόσες πολλές παραλλαγές που στο τέλος έφτασαν να έχουν κερδίσει οι πάντες – ακόμη και οι Κούρδοι. Αλλά κι επειδή αυτός που φαίνεται να κερδίζει δεν είναι οι Γιούρι και οι Νατάσες μιας ολόκληρης χώρας, αλλά ένα και μόνο πρόσωπο: Ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η ρωσική δημοκρατία, με λίγα λόγια, είναι εξαιρετικά μονοπρόσωπη για να μπορεί να δανειστεί έστω και λίγη από την αίγλη του προέδρου της. Μπορεί ο Πούτιν να λάμπει ως παίκτης στη διεθνή σκακιέρα, αλλά η Ρωσία παραμένει μάλλον θαμπή. Ο ίδιος είναι πανίσχυρος, αλλά η ισχύς της χώρας του είναι εύθραυστη όπως συμβαίνει με όλα τα καθεστώτα όπου οι θεσμοί ταυτίζονται τόσο με τα πρόσωπα ώστε να μην ξέρουν μετά πώς να υπάρξουν χωρίς αυτά.

Από αυτήν την άποψη, δύσκολα μπορεί να προβλέψει κανείς πώς θα είναι η Ρωσία της επόμενης μέρας. Πώς θα είναι η Ρωσία ενός προέδρου που δεν δεινοπαθεί από την αντιπολίτευση, όπως θα συνέβαινε σε οποιαδήποτε δημοκρατία, αλλά που η αντιπολίτευση δεινοπαθεί στα χέρια του. Και πώς θα είναι μια Ρωσία η οικονομία της οποίας κάθε άλλο παρά χαρακτηρίζεται από ευρωστία. Η ρωσική οικονομία δεν έκανε ποτέ το άλμα που είχε ανάγκη, ήταν και παραμένει αναιμική.

Στην επικράτεια της διπλωματίας όμως; Εκεί, όχι η Ρωσία αλλά ο Πούτιν, μοιάζει να παίζει χωρίς αντίπαλο. Η κυριαρχία του στη Μέση Ανατολή δείχνει να είναι απόλυτη, αυτός είναι ο αδιαμφισβήτητης νικητής του τελευταίου κεφαλαίου της κρίσης που γράφτηκε με την εισβολή της Τουρκίας στις κουρδικές περιοχές της Συρίας. Πολλά στη Μέση Ανατολή πλέον, αν όχι τα πάντα, εξαρτώνται από αυτόν.

Οπως όμως συμβαίνει και στο ποδόσφαιρο, έτσι και στη διπλωματία για να κερδίσει κάποιος πρέπει να χάσει κάποιος άλλος. Για να κερδίσει ο Ρουμενίγκε πρέπει να χάσει ο Λίνεκερ. Για να κερδίσει ο Πούτιν πρέπει να χάσει ο Τραμπ. Είναι ο ακατανόητος φόβος των Αγγλων στο γήπεδο που έκανε τους Γερμανούς να μοιάζουν με πάντσερ. Και είναι και οι ακατανόητες αποφάσεις του Τραμπ που έκαναν τον Πούτιν να μοιάζει με τον Κασπάροφ της διπλωματίας. Αλλά αν στον κόσμο του Λίνεκερ και του Ρουμενίγκε μπορεί να βρει κανείς μια δικαιολογία στο γεγονός πως το ποδόσφαιρο είναι παιχνίδι ψυχολογίας, στον κόσμο του Τραμπ και του Πούτιν δυσκολεύεται να βρει κανείς και την παραμικρή δικαιολογία. Ποιον έχει απέναντί του ο ρώσος μετρ; Κάποιον που δείχνει εξαιρετικά πρόθυμος να δουλεύει γι’ αυτόν. Εναν άνθρωπο της Μαντζουρίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως δεν είναι ο πρώτος άνθρωπος της Μαντζουρίας για τον Πούτιν. Ο ρώσος πρόεδρος βρήκε πρόθυμους τέτοιους ανθρώπους μερικά χρόνια νωρίτερα, όταν μια ελληνική κυβέρνηση ετοιμαζόταν να του προσφέρει στο πιάτο ένα ισχυρό όπλο για να πλήξει την Ευρώπη: η κυβέρνηση θα έβγαζε τη χώρα της από την ευρωζώνη και εκείνος θα τύπωνε δραχμές για λογαριασμό της. Ποιος θα μπορούσε να συλλάβει ένα καλύτερο σχέδιο για την αποσταθεροποίηση της Ευρώπης από τους έλληνες ανθρώπους της Μαντζουρίας;

Αν ο Πούτιν τηλεφώνησε στον μάλλον αμήχανο Φρανσουά Ολάντ για να του αποκαλύψει το ελληνικό αίτημα είναι πιθανότατα επειδή φοβήθηκε την ισχύ του όπλου. Οι έλληνες άνθρωποι της Μαντζουρίας τρόμαξαν τον μετρ. Και τον τρόμαξαν επειδή, όσο και προετοιμασμένη να δήλωνε η Ευρώπη το ’15 για το Grexit ή όσο και να επιθυμούσε την ελληνική έξοδο, οι εικόνες με τα αεροπλάνα που σύμφωνα με τον Τόμας Βίζερ θα έπαιρναν τους τουρίστες και οι αερογέφυρες με τρόφιμα και φάρμακα δεν θα συνιστούσαν παρά μια πρώτου μεγέθους κρίση η οποία θα μπορούσε να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Είναι άλλο όμως να επιχειρείς να αποσταθεροποιήσεις μερικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις με τους χάκερ σου και τα σόσιαλ μίντια και άλλο να ρισκάρεις να διαλύσεις οικονομικά κάποιον από τον οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η δική σου, αναιμική οικονομία. Οι έλληνες άνθρωποι της Μαντζουρίας μπορεί να ήταν ιδανικοί αυτόχειρες. Αλλά ο ρώσος μετρ δεν ήταν ανόητος – fool όπως είπε ο Τραμπ στον Ερντογάν.

Τι μένει; Η διάψευση του Λαφαζάνη ότι υποβλήθηκε ποτέ τέτοιο αίτημα στη Μόσχα. Αυτός, είπε, ήταν ο προνομιακός συνομιλητής του Πούτιν και τέτοιο πράγμα από τον ίνδαλμά του δεν ζήτησε ποτέ. Ο Ολάντ, επιμένει, λέει ψέματα, φαντασιώνεται πράγματα που δεν υπάρχουν.

Δυσκολεύεται να πιστέψει κανείς τον Λαφαζάνη. Κι ο λόγος δεν είναι πως, όπως γνωρίζουμε από το μυθιστόρημα και την ταινία, οι άνθρωποι της Μαντζουρίας δεν θυμούνται τι είχαν κάνει όταν έπαυαν να βρίσκονται υπό την επήρεια της ύπνωσης και του εγκεφαλικού ελέγχου. Ο λόγος είναι πως η επιθυμία ήταν ομολογημένη από τον τότε αρχηγό του Λαφαζάνη. Δεν ήταν ο Αλέξης Τσίπρας που δήλωνε πως θα έπρεπε να αναζητηθούν πηγές χρηματοδότησης στη Ρωσία και την Κίνα; Δεν ήταν ο αριστεροδεξιός λαϊκισμός που άφηνε να εννοηθεί πως θα σώσει τη χώρα το ξανθό γένος; Ηταν.

Από την άλλη, δεν είναι καθόλου βέβαιο πως εκείνη η βαθιά υπόκλιση του Παναγιώτη Λαφαζάνη στον επικεφαλής της Gazprom έγινε υπό την επήρεια της ύπνωσης. Αντίθετα από τους Αμερικανούς, οι Ελληνες δεν χρειάστηκε να περάσουν από κάποιο εργαστήριο ελέγχου του νου. Αν τρόμαξαν τον ρώσο μετρ, είναι επειδή έγιναν άνθρωποι της Μαντζουρίας μόνοι τους. Κι ακόμη χειρότερα γι’ αυτούς, στο τέλος έχασαν…