Πέρα από {LF}το ρομάντζο

Η χθεσινή ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το προσφυγικό και μεταναστευτικό πρόβλημα, έπειτα από απάντηση σε επίκαιρη ερώτηση του Γιάνη Βαρουφάκη, γραμματέα του ΜέΡΑ25, ήταν επί της ουσίας. Ο Πρωθυπουργός δεν απέφυγε να περιγράψει τα προβλήματα με το όνομά τους, που συχνά συσκοτίζονται στο όνομα ενός νεφελώδους ανθρωπιστικού ρομάντζου, που συχνά επικαλείται η Αριστερά. Ούτε απέφυγε να δώσει το στίγμα των κυβερνητικών επιλογών, πολλές από τις οποίες θα δημιουργήσουν αντιδράσεις σε όσους επικαλούνται το νεφελώδες ρομάντζο που προανέφερα.

Καταρχήν, ο Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι άλλο πράγμα είναι οι πρόσφυγες και άλλο οι οικονομικοί μετανάστες. Ο διαχωρισμός τίθεται εκ των πραγμάτων και προφανώς τα κριτήρια είναι πολλά, δεν αρκεί η προέλευση του αιτούντος άσυλο π.χ. από εμπόλεμη ζώνη. Υπάρχει όμως ανάγκη επίσπευσης της απόδοσης του ασύλου σε όσους το δικαιούνται. Κι υπάρχει ανάγκη να μη διαιωνίζεται η εκκρεμότητα όσων ζητούν την προστασία του ελληνικού κράτους και καταλήγουν, λόγω αδυναμίας της πολιτείας, να βαλτώνουν για χρόνια στη Μόρια και τα άλλα κέντρα κράτησης, χωρίς χαρτιά, χωρίς δικαιώματα, έρμαια στα χέρια των διακινητών κι όσων τάζουν μια καλύτερη μέρα.

Ο Βαρουφάκης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έτσι δαιμονοποιεί τους μετανάστες. Ο Μητσοτάκης είχε προλάβει να περιγράψει το πρόβλημα στην ουσία του. Αν η Ευρώπη, και μαζί η Ελλάδα, εκτιμήσει ότι θα λύσει το δημογραφικό πρόβλημά της προσελκύοντας μετανάστες, θα χρειαστεί να το κάνει οργανωμένα, με κανόνες. Οχι γενικώς και αορίστως στο όνομα του ανθρωπισμού που, όπως έχει αποδειχτεί, συσκοτίζει το πρόβλημα. Ούτε γενικώς και αορίστως στο όνομα της πολυπολιτισμικότητας των κοινωνιών μας – αφού ομαλή συγκατοίκηση με εκπροσώπους άλλων πολιτισμών είναι η αποδοχή των κανόνων του κράτους δικαίου, ουσιαστικά η αποδοχή των δημοκρατικών κανόνων και των κατακτήσεων των κοινωνιών μας στον αγώνα για τη χειραφέτηση, καθώς και η κατανόηση και η αποδοχή όσων δεν τους μοιάζουν. Δύσκολα πράγματα.

Για το ελληνικό κράτος, ούτως ή άλλως, έχει τεθεί ένα μεγάλο στοίχημα. Είναι ανάγκη να απλοποιηθεί το σύστημα ασύλου – και κυρίως στον δεύτερο βαθμό. Μαθαίνω ότι ο νόμος που ετοιμάζεται, εκτός της αλλαγής των προδιαγραφών προκειμένου κάποιοι να θεωρηθούν ευάλωτοι πληθυσμοί, θα προβλέπει ότι τη δευτεροβαθμια επιτροπή θα στελεχώνουν τρεις διοικητικοί δικαστές αλλά όχι εκπρόσωπος της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ. Εύλογο. Στα όρια της ελληνικής κυριαρχίας, η Ελλάδα μπορεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της με τις δικές της επαρκείς δομές. Με στόχους σαφείς: αποσυμφόρηση των νησιών, ένταξη των προσφύγων όσο είναι δυνατόν στις τοπικές κοινωνίες, σε αξιοπρεπή καταλύματα με δικαιώματα ιατρικής περίθαλψης και με την υποχρέωση να πηγαίνουν τα παιδιά στα σχολεία (οι πληθυσμοί αυτοί, αν τα καταφέρουν στην Ελλάδα, σε πέντε χρόνια μπορούν να μετακινηθούν οπουδήποτε εντός των ορίων της συμφωνίας Σένγκεν).

Το προσφυγικό και το μεταναστευτικό είχε έως σήμερα αφεθεί στα χέρια οπαδών του νεφελώδους ρομάντζου ενός ανθρωπισμού στα λόγια. Πλέον, είναι στα χέρια μιας κυβέρνησης που κατανοεί τις πτυχές του. Μακάρι να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που η ίδια δημιουργεί. Μακάρι, δηλαδή, οι χειρισμοί της να διατηρήσουν εν υπνώσει διαφόρους εξτρεμισμούς που ψάχνουν αφορμές για να εκφραστούν. Δύσκολο στοίχημα.