Προσλήψεις «στα τυφλά»

Σύμφωνα με δήλωση της υφυπουργού Παιδείας στα «ΝΕΑ», τη φετινή χρονιά θα προσληφθούν 33.000 αναπληρωτές και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί. Το νούμερο προκαλεί ζάλη. Ισοδυναμεί με τον πληθυσμό μιας πόλης του μεγέθους του Ρεθύμνου ή με το προσωπικό 3.300 επιχειρήσεων των 10 ατόμων. Αντίθετα όμως με τις επιχειρήσεις, που αξιολογούν τα ουσιαστικά και τα πρόσθετα προσόντα των υποψήφιων υπαλλήλων τους, η δημόσια εκπαίδευση θα προσλάβει αυτόν τον ιλιγγιώδη αριθμό εκπαιδευτικών «στα τυφλά», δηλαδή με βάση μόνο ορισμένα τυπικά προσόντα: πτυχίο ΑΕΙ, χρόνια προϋπηρεσίας και τέλος κοινωνικά κριτήρια (πολυτεκνία, τριτεκνία, αναπηρία, σοβαρή πάθηση κ.ά.), που μάλιστα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι πίνακες αναπληρωτών θυμίζουν λίστες προτεραιότητας για την απόκτηση εμπορικών αγαθών. Ούτε ο βαθμός πτυχίου ούτε οι μεταπτυχιακές σπουδές και τα διπλώματα ούτε καν το διδακτορικό λαμβάνονται υπόψιν· ούτε φυσικά πρόσθετα ουσιαστικά προσόντα, όπως προϋπηρεσία υψηλών απαιτήσεων, διακρίσεις και βραβεύσεις (με εξαίρεση τη μοριοδότηση από τον καταργηθέντα διαγωνισμό του ΑΣΕΠ).

Αυτό το εξοργιστικό και ντροπιαστικό σύστημα προσλήψεων στον ευαίσθητο τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί διαχρονικό δημιούργημα όσων ομνύουν πίστη και αφοσίωση στον εξισωτισμό και στην ήσσονα προσπάθεια. Υπηρετεί μιαν αντίληψη πέρα από ιδεολογίες, που είναι παράδοξη στα όρια του κωμικού και συνάμα βαθύτατα αναξιοκρατική: όλοι όσοι κατέχουν πτυχίο ΑΕΙ είναι ισάξιοι και διαθέτουν την ίδια πλήρη και άριστη κατάρτιση· συνεπώς η κατάταξη οφείλει να γίνεται με βάση άλλα κριτήρια -που όμως δεν αφορούν ούτε στο ελάχιστο το έργο του εκπαιδευτικού. Και έπειτα αναρωτιόμαστε γιατί οι επιδόσεις των μαθητών βρίσκονται στα Tάρταρα.

Εύχομαι η σημερινή ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, που προς το παρόν δεν δείχνει να προβληματίζεται ή κρατά κλειστά τα χαρτιά της, να εξορθολογήσει τα κριτήρια, ώστε από του χρόνου οι προσλήψεις να γίνονται με αξιοκρατικό τρόπο. Προς την κατεύθυνση αυτή θα πρότεινα η θητεία του αναπληρωτή να θεωρείται περίοδος δοκιμασίας και να αξιολογούνται οι επιδόσεις του στη διδακτική πράξη, ώστε να κρίνεται η καταλληλότητά του σε αυτό το πεδίο πριν να υποβάλει υποψηφιότητα για πρόσληψη ως μόνιμος εκπαιδευτικός.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης