Το τέλος του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα

Η άνθηση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων ξεπερνάει σήμερα κάθε προσδοκία. Η υπογραφή της νέας αμυντικής συμφωνίας, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Μάικ Πομπέο στην Αθήνα στις αρχές Οκτωβρίου, εντάσσεται στο πλαίσιο αυτό. Και αν η συζήτηση περί της στρατηγικής διάστασης των διμερών σχέσεων έχει σχεδόν εξαντληθεί, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της ελληνικής κοινής γνώμης.

Θα μπορούσε, άραγε, ακόμα και να φανταστεί κάποιος παλαιότερα ότι η δημιουργία καινούριων αμερικανικών βάσεων δεν θα οδηγούσε σε έξαρση του αντιαμερικανισμού; Η εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα είναι πλέον εξαιρετική για διαφορετικούς λόγους. Η Γερμανία έχει «καταφέρει» από το 2010 και μετά να στρέψει πάνω της την οργή αρκετών ελλήνων πολιτών. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης το δίκαιό της γίνεται συχνά άδικο εξαιτίας της χαιρεκακίας ορισμένων πολιτικών της.

Την ίδια στιγμή που ο αντιγερμανισμός άρχισε να παίρνει τη θέση του αντιαμερικανισμού στην ελληνική κοινωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες στήριξαν την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο πρόεδρος Ομπάμα πίεσε την καγκελάριο Μέρκελ προς την κατεύθυνση αυτή. Επίσης, η φιλοαμερικανική αλλά και φιλοϊσραηλινή πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έδειξε τη διαφορά μεταξύ θεωρίας και πράξης, προσγειώνοντας στην πραγματικότητα όσους φαντάζονταν ή επεδίωκαν αλλαγή του φιλοδυτικού προσανατολισμού της χώρας. Και βέβαια αναφοράς χρήζει η επιτυχής δημόσια διπλωματία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ίδιος ο πρέσβης Τζέφρι Πάιτ έχει επικοινωνιακό χάρισμα και είναι ιδιαίτερα ενεργός στο Τwitter.

Το τέλος του αντιαμερικανισμού ανοίγει την πόρτα για φιλόδοξες ελληνοαμερικανικές πρωτοβουλίες, με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών. Οχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε άλλες πόλεις της χώρας. Η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα. Ο γράφων βλέπει το ενδιαφέρον των φοιτητών του για τα μεγάλα ενεργειακά έργα, που μπορούν ίσως να τους προσφέρουν επαγγελματική αποκατάσταση. Τα μηνύματα είναι σαφή και πλέον χρειάζονται περισσότερες πράξεις.

Ο δρ. Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι επιστημονικός συνεργάτης στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies (Ισραήλ) και το ΕΛΙΑΜΕΠ και διδάσκων διεθνών σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης