Αναζητώντας τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής

Είναι πρόωρο να βγάζει κανείς συμπεράσματα, αλλά διαβάζοντας την περιγραφή του χαρτοφυλακίου του έλληνα υποψήφιου επιτρόπου και αντιπροέδρου της Κομισιόν, Μαργαρίτη Σχοινά, είναι βάσιμο να αναρωτηθούμε το εξής: τι είναι ο «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής»; Αν ως ευρωπαίοι πολίτες δεν έχουμε μια κοινή βιωμένη εμπειρία τότε πώς και από ποιον ακριβώς ορίζεται αυτό που θα κληθεί να υπερασπιστεί ο επίτροπος, εντάσσοντας μάλιστα εντός αυτού του πλαισίου τη μετανάστευση;

Από τη μια, μας θέτει το ζήτημα του τι σημαίνει να είσαι Ευρωπαίος σήμερα. Η Ευρώπη έχει πετύχει να έχει ειρήνη και ένα ικανοποιητικό, σε σχέση με τον παγκόσμιο χάρτη, βιοτικό επίπεδο για την πλειοψηφία των κατοίκων της, χωρίς όμως να έχει εξαλείψει σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ κρατών-μελών και μένοντας πίσω σε επίπεδο τεχνολογιών και προοπτικών ανάπτυξης σε σχέση με τις ανερχόμενες μεγάλες οικονομικές δυνάμεις. Σε ζητήματα κοινών αξιών και δικαιωμάτων, η Ευρώπη έχει επίσης αποτύχει να έχει μια κοινή γραμμή μεταξύ των κρατών-μελών της. Ξεχνάμε καμιά φορά ότι Ευρώπη δεν είναι μόνο το όραμα του Σουμάν και η «Ωδή στη χαρά», αλλά και τα δικαιώματα στην Ουγγαρία, οι μισθοί στη Βουλγαρία και τα προσφυγικά camps στην Ελλάδα. Τι μας λέει αυτό για το πώς θα εργαστεί η Κομισιόν για το μεταναστευτικό και προσφυγικό; Τίποτε, δυστυχώς. Η ένταξη, η ενσωμάτωση, είναι ασφαλώς μία εκ των βασικών παραμέτρων της διαχείρισης μιας μεταναστευτικής κρίσης αλλά προτού τσακωθούμε μεταξύ μας για το αν π.χ. οι μαντίλες των κοριτσιών θίγουν τον «ευρωπαϊκό τρόπο ζωής» μας και τις αποικιοκρατικές αντιλήψεις κάποιων χωρών, υπάρχουν μερικές επείγουσες ανάγκες που πρέπει να επιλυθούν, όπως, ενδεικτικά, το άνοιγμα νόμιμων διόδων μετανάστευσης και η καταπολέμηση των διακινητών, μια νέα κοινή στάση απέναντι στην Τουρκία, η πραγματική συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών, η ειδική πρόνοια για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, η επίτευξη ενός κοινού πλαισίου για το άσυλο που θα διασφαλίζει ότι  κάθε αίτηση εξετάζεται σε ατομικό επίπεδο, δίκαια, χωρίς να υποκρύπτονται fast track επιστροφές. Και βέβαια, η απαίτηση για ανθρώπινες συνθήκες στους χώρους φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών στα κράτη-μέλη, γιατί είναι βέβαιο πως οι εικόνες συστηματοποιημένης φυσιοκρατικής εξαθλίωσης στα hotspots δεν τιμούν τον «ευρωπαϊκό τρόπο ζωής», όπως κι αν τον εννοεί η κυρία πρόεδρος.