Η φθινοπωρινή σύναξις των ευρωπαϊστών

Το Κορακοχώρι είναι ένα μικρό χωριό στον νομό Ηλείας, κοντά στο λιμάνι του Κατακώλου και σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από την Αρχαία Ολυμπία. Εκεί βρίσκεται το κτήμα Μερκούρη, φημισμένο αγρόκτημα με ιστορία 140 χρόνων, που παράγει κρασί (φημισμένη είναι η ποικιλία κόκκινου Refosco), λάδι – στο παρελθόν παρήγαγε και κορινθιακή σταφίδα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έγινε γνωστό και για ακόμα ένα λόγο: εκεί περνάει αρκετό χρόνο τα καλοκαίρια ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης.

Συχνά τον επισκέπτονται εκεί φίλοι του, από την περιοχή ή από την Αθήνα και, στη θερινή ραστώνη, συχνά γίνονται γόνιμες συζητήσεις. Τα θέματα είναι πολλά και δεν είναι πάντα δεδομένα. Προφανώς, συζητιούνται οι πολιτικές εξελίξεις, τα κομματικά του ΠΑΣΟΚ και του ευρύτερου χώρου της Κεντροαριστεράς, η σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη… Αλλά πολύ συχνά οι συζητήσεις είναι απροσδόκητες – μπορεί να είναι ένα διεθνές πολιτικοϊδεολογικό ζήτημα, οι νέες τεχνολογίες, η ελευθερία της έκφρασης, οι πολιτικές της ταυτότητας. Μια ενημερωμένη για τα ζητήματα συντροφιά ανταλλάσσει απόψεις σε ένα όμορφο πελοποννησιακό χωριό.

Η φετινή χρονιά στο Κορακοχώρι επεφύλαξε μια διαφορετική εκδήλωση. Την πιο συζητημένη βιβλιοπαρουσίαση της χρονιάς. Αύριο, Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου, στο Κορακοχώρι, ο Κώστας Σημίτης, και μαζί του ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος και ο ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Αλιβιζάτος, θα ανεβούν στο πάνελ (που θα συντονίζει ο δημοσιογράφος «ΝΕΩΝ», Μιχάλης Μητσός) για να παρουσιάσουν το νέο βιβλίο του καθηγητή Γιάννη Βούλγαρη «Ελλάδα: μια χώρα παραδόξως νεωτερική», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις.

Στην εκδήλωση θα παρευρεθεί και ο συγγραφέας, ο οποίος δηλώνει ότι, ως είθισται στις βιβλιοπαρουσιάσεις, θα συνοψίσει όσα ακούστηκαν και θα ευχαριστήσει τους ομιλητές για την τιμή που του έκαναν, να συνδιαλεχθούν με το βιβλίο του.

Η παρουσίαση χαιρετίστηκε από τα ΜΜΕ, σε μεγάλο βαθμό, ως ίντριγκα πολιτικών και πολιτικών στοχαστών, που θα μπορούσε να φτάσει σε μια στρατηγικού τύπου παρέμβασή τους για την πολιτική συγκυρία και, ιδίως, για τις εξελίξεις στο χώρο της Κεντροαριστεράς.

Σε πολλούς κύκλους κυριαρχεί η αίσθηση ότι το ΚΙΝΑΛ αδυνατεί να αρθρώσει έναν ουσιαστικό λόγο, την ίδια στιγμή που οι δυνάμεις του εκσυγχρονισμού και της μεταρρύθμισης οι οποίες δεν έχουν προσχωρήσει στη ΝΔ (ή δεν συνεργάζονται με την κυβέρνηση) περνούν περίοδο πολιτικής μοναξιάς.

Η εκδήλωση στο Κορακοχώρι, συνεπώς, κέντρισε την πολιτική φαντασία πολλών, οι οποίοι θεωρούν ότι εκεί, στο μικρό χωριό της Ηλείας προετοιμάζεται κάτι μεγάλο. Η φθινοπωρινή αντεπίθεση του ευρωπαϊστικού και του μεταρρυθμιστικού μπλοκ του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς.

Η εκδήλωση στο Κορακοχώρι, λένε οι συμμετέχοντες, δεν προσφέρεται για την κυοφορία μιας πολιτικής κίνησης ούτε για τη σύνταξη και τη διάδοση ενός πολιτικού μανιφέστου.

Πρόκειται όμως για μια ενδιαφέρουσα συγκέντρωση εναργών πολιτικών προσωπικοτήτων που, παρά τις διαφορές τους, προσεγγίζουν την ιστορία και το μέλλον της Ελλάδας μέσω της πρόσδεσής της στη Δύση, τον κόσμο της δημοκρατίας και των ελευθεριών. Και θεωρούν ότι, από τις απαρχές της ελληνικής ιστορίας έως σήμερα, η κύρια μάχη γίνεται για να παραμείνει η χώρα στη Δύση, εμπεδώνοντας και διευρύνοντας τις αξίες και τη δημοκρατική κουλτούρα του δυτικού κόσμου.

Η φθινοπωρινή σύναξις των ευρωπαϊστών στο Κορακοχώρι δεν θα ασχοληθεί με ζητήματα της τρέχουσας μικροπολιτικής. Ωστόσο, η κατεύθυνση των εισηγητών έχει στόχο τη διαρθρωτική χάραξη του πολιτικού προσανατολισμού της χώρας. Ο Κώστας Σημίτης θα εξηγήσει γιατί η Ελλάδα, γεωστρατηγικά, επωφελήθηκε από τον δυτικό προσανατολισμό της: οι θεσμοί της, το Δίκαιο, ο προσανατολισμός της διανόησης, αλλά και η τεχνολογία, η κοινωνική οργάνωση, η ελεύθερη οικονομία οδηγούν νομοτελειακά σε μια δυτικόφρονα πολιτεία, στόχος της οποίας πρέπει να είναι η εμβάθυνση της δημοκρατίας και ο εκσυγχρονισμός.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επισημαίνει, ωστόσο, ότι αυτός ο προσανατολισμός είναι πάντα στο μεταίχμιο της «μακράς ελληνικής αμφιταλάντευσης», όπου η δυτική κατεύθυνση υπονομεύεται από την ταυτοτική διεκδίκηση της «καθ’ ημάς Ανατολής», η οποία συχνά μετατρέπεται σε αγώνα των οπαδών της ανοιχτής κοινωνίας εναντίον των αντισυστημικών δυνάμεων. Και ο Νίκος Αλιβιζάτος επισημαίνει ότι εκτός από τον προσανατολισμό της χώρας και τη συμβολή της οικονομίας στη δυτική κατευθυνσή της, η αντοχή του δυτικού μοντέλου οφείλεται και στους πολύ προηγμένους για την εποχή τους θεσμούς, οι οποίοι ενισχύθηκαν χάρη στα ελληνικά συντάγματα – που είχαν καθοριστική συμβολή στον πρώιμο δημοκρατισμό.