Αλλαγή παραδείγματος στο Μεταναστευτικό

Οι μεταναστευτικές ροές είναι μια διεθνής πραγματικότητα που οφείλουμε να διαχειριστούμε ως χώρα-σύνορο μεταξύ δύο ηπείρων. Δεν μπορούμε να κρυφτούμε από αυτήν, ούτε να κάνουμε πως δεν υπάρχει. Πρέπει να τη διαχειριστούμε με ρεαλισμό, αποτελεσματικότητα και ανθρωπισμό. Με σεβασμό στα δικαιώματα των ευάλωτων ανθρώπων που χτυπούν την πόρτα μας. Αλλά και με σεβασμό στα δικαιώματα των μόνιμων κατοίκων που βλέπουν τις ζωές τους να υποβαθμίζονται λόγω της ανεπαρκούς κρατικής διαχείρισης.

Στο ζήτημα αυτό, λοιπόν, έχουν γίνει λάθη που δεν έχουν τηρήσει καμία από τις δύο παραπάνω συνθήκες. Η Ελλάδα μετατράπηκε σε hot spot προσέλκυσης ευάλωτων και εξαθλιωμένων, όπου χιλιάδες άνθρωποι εγκλωβίζονται σε αργές και αναποτελεσματικές διαδικασίες. Βασανίζονται οι ίδιοι, ταλαιπωρούνται και οι κάτοικοι των περιοχών υποδοχής.

Είναι δικό μας χρέος ως ευρωπαϊκό δημοκρατικό ευνομούμενο κράτος να φροντίσουμε και τις δύο ομάδες. Να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης που θα ανακουφίζει τις τοπικές κοινωνίες που δέχονται μεγάλο φόρτο και ταυτόχρονα παρέχει ασφάλεια, ξεκάθαρους κανόνες και γρήγορες διαδικασίες στις ευάλωτες ομάδες ανθρώπων που χτυπούν την πόρτα μας.

Οι κανόνες πρέπει να είσαι σαφείς: Οσοι δικαιούνται προστασίας θα τη λαμβάνουν. Οσοι δεν δικαιούνται, θα επιστρέφουν στις χώρες προέλευσης. Για να συμβεί, βέβαια, αυτό χρειάζεται να επανεξετάσουμε από την αρχή την πολιτική υποδοχής και ασύλου της χώρας μας. Και να την ευθυγραμμίσουμε με τις πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών που επιτυγχάνουν το βασικό ζητούμενο, δηλαδή τον σεβασμό των δικαιωμάτων όλων μαζί με ταχύτερες διαδικασίες.

Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην απλούστευση των διαδικασιών των αιτημάτων ασύλου ώστε να μην παρατείνεται στο διηνεκές η αγωνία όσων το δικαιούνται και να λειτουργήσει το σύστημα των επαναπροωθήσεων για εκείνους που δεν εμπίπτουν στην κατηγορία χορήγησης ασύλου. Αρκεί να αναφέρω ότι μέσα σε τρία χρόνια επαναπατρίστηκαν μόλις 1.806 μετανάστες, όταν ο αριθμός όσων μπήκαν στη χώρα προσεγγίζει τις 90.000.

Παράλληλα, «τρέχει» ο διαγωνισμός για 200 διοικητικές θέσεις που επί τρία χρόνια οι ηγεσίες του άλλοτε υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής δεν φρόντισαν να καλύψουν. Πρόσθετη δυσκολία που κληροδότησε η προηγούμενη κυβέρνηση είναι η πολύ χαμηλή απορρόφηση – κατά μέσο όρο 22% – των κονδυλίων από τρία ευρωπαϊκά ταμεία που οδηγεί τώρα σε επίπονες διαπραγματεύσεις προκειμένου να μη χαθούν πολύτιμοι κοινοτικοί πόροι. Υπήρξαν, ωστόσο, ανέλεγκτες ροές χρήματος, παρατυπίες και ύποπτες αναθέσεις που εξετάζονται ήδη από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Τέλος, βασική πτυχή της νέας πολιτικής είναι η έμφαση στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών που λειτουργούν ως χώροι υποδοχής. Αστυνόμευση, νοσοκομεία, δικαστήρια, καθαριότητα, μόνιμοι μηχανισμοί ένταξης αποτελούν τα βασικά πεδία όπου πρέπει να υπάρξει εντατική συνεργασία της κεντρικής διοίκησης με δήμους και περιφέρειες. Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται συζήτηση με τις τοπικές κοινωνίες ώστε να ακουστούν οι προβληματισμοί και να απαντηθούν όλα τα ερωτήματα. Είναι εύλογες οι αντιδράσεις των κατοίκων όταν αισθάνονται ότι το κράτος απλά τους μεταφέρει ένα πρόβλημα χωρίς καμία άλλη πρόνοια.

Το σίγουρο είναι ότι η χώρα πρέπει να πάψει να είναι hot spot για μετανάστες και δίκτυα διακινητών. Στην ηθική της πεποίθησης, η κυβέρνηση αντιτάσσει την ηθική της ευθύνης, την πολιτική της ευθύνης με πρόσημο το τρίπτυχο, δημοκρατία, νομιμότητα, ανθρωπισμός.

Ο Ακης Σκέρτσος είναι υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ