Τα σταφύλια της οργής για την κλιματική αλλαγή

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή δεν είναι μόνο φονικά και κοστοβόρα. Καταστρέφουν και την ποιότητα ζωής των επιζώντων από το πέρασμά τους. Οι οινοπαραγωγοί της Ευρώπης θα θυμούνται για χρόνια το φετινό καλοκαίρι με τους πρωτοφανείς καύσωνες, τις πυρκαγιές, τις πλημμύρες και τις χαλαζοπτώσεις. Σε περιοχές της Γαλλίας, για παράδειγμα, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 46 βαθμούς Κελσίου προκαλώντας πρόωρη ωρίμαση των σταφυλιών, προτού αυτά ανεβάσουν γράδα και αναπτύξουν τα αρώματά τους.

Στην Πορτογαλία και την Ιταλία οι φωτιές, οι χαλαζοθύελλες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν καταστρέψει τεράστιους αμπελώνες. Η Πάολα ντελ Καζάλε, που διαχειρίζεται την οικογενειακή οινοπαραγωγική επιχείρησή της στις ακτές της Αδριατικής, εξηγεί στη «Wall Street Journal» ότι θα πρέπει να αντικαταστήσει τα κατεστραμμένα αμπέλια με νέα και να περιμένει δύο χρόνια για να παραγάγουν εκμεταλλεύσιμο καρπό. «Είναι σαν να έχω χάσει τελείως μια χρονιά…» λέει χαρακτηριστικά.

Οι μεγάλες οινοπαραγωγικές περιοχές, όπως η Βουργουνδία ή η Τοσκάνη, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα παραδοσιακά ήπια καλοκαίρια της Νότιας Ευρώπης για να παράγουν τα καλύτερα κρασιά παγκοσμίως. Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που αυτή προκαλεί τα τελευταία χρόνια έχουν αναγκάσει τους ευρωπαίους οινοπαραγωγούς να αλλάξουν συνήθειες και παραδόσεις αιώνων. Ο τρύγος, για παράδειγμα, γίνεται πλέον έναν και πλέον μήνα νωρίτερα. Αντί να ξεκινά στα τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου, ξεκινά στα τέλη Αυγούστου.

Κάποιοι γάλλοι παραγωγοί στρέφονται σε πιο ανθεκτικές ποικιλίες σταφυλιών και εγκαταλείπουν τις πιο ευαίσθητες στον καιρό, όπως είναι η Riesling και η Merlot. Στην Ιταλία μεταφέρουν τους αμπελώνες τους σε μεγαλύτερα υψόμετρα, σε πλαγιές όπου το μικροκλίμα είναι ψυχρότερο.

«Είναι αδύνατον πλέον να προβλέψει κανείς τον καιρό για να λάβει τα μέτρα του. Οι μεγάλες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας που βιώνουμε τα καλοκαίρια καταστρέφουν τα αμπέλια μας. Πότε παγώνουν οι καρποί, πότε δημιουργούνται συνθήκες μυκητιακής σήψης, πότε ευνοείται η ανάπτυξη παρασίτων» τονίζει ο Τζιορντάνο Τσιντσάνι, πρόεδρος της ομοσπονδίας οινοπαραγωγών Βόρειας Ιταλίας.

Εκείνο που απελπίζει τους παραγωγούς είναι οι υψηλές θερμοκρασίες. Διότι δεν ξέρει κανείς αν πρέπει να επισπεύσει τον τρύγο εις βάρος των αρωμάτων του προϊόντος ή να περιμένει ρισκάροντας να ανεβούν υπερβολικά τα σάκχαρα και η αλκοόλη του κρασιού. Σε πολλές περιοχές της Ιταλίας, όπως το Κιάντι και το Μπαρόλο, η δεύτερη εκδοχή μοιάζει ούτως ή άλλως αναπόφευκτη, αφού εκεί παρατηρείται αύξηση του βαθμού αλκοόλης στα κρασιά τουλάχιστον κατά μία μονάδα τα τελευταία 30 χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, τις συνέπειες του πρόωρου τρύγου εξηγεί ο αλσατός παραγωγός Πιερ Τρεμπάκ. «Ενα σπουδαίο χαρακτηριστικό της ποικιλίας Riesling, είναι η παλαίωση. Τρυγώντας από τις αρχές Σεπτεμβρίου το κρασί δεν έχει αναπτύξει την οξύτητα που χρειάζεται για να παλαιωθεί σωστά. Σήμερα απολαμβάνουμε Riesling παλαιωμένο 20, 30 και 40 χρόνια. Σε μια 40ετία θα πίνεται άραγε το κρασί που παράγουμε σήμερα;», αναρωτιέται.