«Δεν εμφανίστηκε ως επαίτης, αλλά ως εταίρος»

O καθηγητής Αλέξανδρος Κρητικός, διευθυντής Ερευνας του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών DIW, βλέπει πολλαπλά θετικά μηνύματα στην πρώτη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βερολίνο. «Ο έλληνας Πρωθυπουργός έγινε εξαιρετικά φιλικά δεκτός στο Βερολίνο. Εστειλε ένα πρώτο θετικό μήνυμα στη γερμανική κυβέρνηση εμφανιζόμενος όχι ως επαίτης, αλλά ως εταίρος της Γερμανίας. Το μήνυμα αυτό από μόνο του έχει ιδιαίτερη αξία σε μια περίοδο γενικότερης ανησυχίας για την οικονομική και πολιτική πορεία της Ευρώπης».

Η νέα κυβέρνηση θέλει να αναθερμάνει την οικονομία. Αλλά πώς μπορεί να το κάνει έχοντας τις δεσμεύσεις για πρωτογενή πλεονάσματα 2,2% και 3,5%;

Μεσοπρόθεσμα είναι σχεδόν απίθανο να επιτευχθεί η απαιτούμενη οικονομική ανάπτυξη με τέτοια παράλογα πρωτογενή πλεονάσματα, κυρίως εάν παραμείνει τόσο υψηλή η φορολογική επιβάρυνση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας αυτήν τη στιγμή είναι οι χαμηλές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει σύντομα να είναι σε θέση να αυξήσει τις δημόσιες επενδύσεις. Χρειάζεται περισσότερο δημοσιονομικό χώρο. Και δικαίως θα επιμείνει σε χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα.

Κυρίως η Γερμανία, μεταξύ των πιστωτών, είναι εκείνη που επιμένει στην τήρηση των δεσμεύσεων για τα πλεονάσματα. Τι μπορεί να επιτύχει σήμερα ο Πρωθυπουργός;

Ο Μητσοτάκης στην πρώτη του επίσκεψη ως Πρωθυπουργός έπραξε το σωστό. Δεν πίεσε πρόωρα για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων. Αντίθετα υποσχέθηκε ότι αρχικά θα προωθήσει επειγόντως αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Και έδωσε τη μεγάλη και σημαντική υπόσχεση να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις πέρα από τις συμφωνημένες στα τρία Μνημόνια. Αυτό ήταν το δεύτερο μήνυμα αυτής της επίσκεψης: Φαίνεται ότι είναι η πρώτη ελληνική κυβέρνηση έπειτα από 10 χρόνια κρίσης που κάνει δικές της τις απαραίτητες δομικές μεταρρυθμίσεις.

Η επίσκεψη Μητσοτάκη έφερε την ανακοίνωση ενός κοινού προγράμματος για την ενίσχυση γερμανικών επενδύσεων στην Ελλάδα, που θα παρουσιαστεί στις αρχές του επόμενου χρόνου. Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος;

Βασικά πρέπει να βελτιωθούν τρεις παράμετροι που είναι βασικές και για τις αποφάσεις των επενδυτών: Πρώτον, χαμηλότερη φορολογία, αλλά κυρίως σταθερότητα και προβλεψιμότητα στη φορολογική πολιτική. Δεύτερον, σύστημα δικαιοσύνης που λειτουργεί και βγάζει γρήγορα αποφάσεις για προβλήματα συμβολαίων. Τρίτο και σημαντικότερο, βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, περιορισμός των κλειστών αγορών και της καθημερινής γραφειοκρατίας που επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις.

Ποιοι τομείς έχουν προοπτική για επενδύσεις;

Είναι ενδιαφέρον που Μέρκελ και Μητσοτάκης εστίασαν στα θέματα ενέργειας, κλίματος και ηλεκτροκίνησης. Επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δίνουν πολλές δυνατότητες συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας. Στον τομέα της ενέργειας η Ελλάδα πρέπει να πάρει σημαντικές αποφάσεις και θα υποστήριζα ένθερμα την ελληνική κυβέρνηση, εάν έκανε τη στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ενδιαφέρον για ιδιωτικές επενδύσεις έχουν επίσης οι τομείς μεταφορών, πληροφορικής κ.λπ. Και είναι καιρός να ενισχυθεί η συνεργασία των ερευνητικών ινστιτούτων, όπως ο Δημόκριτος, για την ανάπτυξη νέων ιδεών που χρειάζονται τολμηροί επενδυτές για καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες. Αν γίνει μία στροφή προς τις δομικές μεταρρυθμίσεις, θα ξυπνήσουν και τα ερευνητικά ινστιτούτα από τον λήθαργο και θα γίνουν ατμομηχανή για καινοτομίες σε τομείς που δεν μπορεί να φανταστεί σήμερα κάποιος για την Ελλάδα.