Η Ντίσνεϊλαντ {LF}της μπουρδολογίας

Οι έλληνες πολιτικοί είχαν πάντα μια καλή σχέση με την υποκριτική – όχι τυχαία αρκετοί έχουν και κειμενογράφους, που ψάχνουν για χάρη τους για τις ομιλίες τους στη Βουλή τετράστιχα από ποιήματα, που οι ίδιοι δεν διάβασαν ποτέ. Αλλά η κρίση η πρόσφατη έχει ένα αποτέλεσμα που μετέβαλε εντυπωσιακά αυτό που λέμε «πολιτικός κόσμους»: βοήθησε ώστε να δημιουργηθεί ένα είδος σόουμπιζ της πολιτικής, που ήταν αδύνατο να συναντήσεις προηγουμένως. Ολα όσα βλέπουμε από το 2009 και μετά έχουν περισσότερο θέαμα και λιγότερο πολιτικό αποτέλεσμα – επιπτώσεις είχαν τα Μνημόνια, τα οποία ήταν ξενόφερτα, αφού μόνοι μας δεν μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε τη χρεοκοπία. Πλην των Μνημονίων όλα τα άλλα ήταν θέαμα προορισμένο για κατανάλωση από τις μεγάλες μάζες: ακόμα και οι αυθόρμητες εκδηλώσεις λαϊκής εκτόνωσης (οι συγκεντρώσεις των Αγανακτισμένων ή οι αντιμνημονιακές πορείες) έμοιαζαν να έχουν στοιχεία θεαματικής υπερπαραγωγής – και η διαμαρτυρία χρειάζεται τα εφέ της. Κυρίως όμως η κρίση απογείωσε τις συμπεριφορές και μετέτρεψε τον πολιτικό λόγο σε σενάριο θεατρικής παράστασης. Οχι τυχαία, αν αναλογιστεί κανείς την ιστορία των τελευταίων χρόνων, θυμάται κυρίως δηλώσεις, εικόνες και επιδείξεις. «Μαζί τα φάγαμε». «Λεφτά υπάρχουν». «Θα βαράμε τα νταούλια και θα χορεύουν οι αγορές». «Στα τέσσερα εσείς». «Πρώτη μας προτεραιότητα η κατάργηση του Μνημονίου με ένα νόμο και ένα άρθρο». «Ας τελειώνουμε με το παλιό». Ζάππεια και Καστελλόριζο. Δημοψήφισμα και χοροί στο Σύνταγμα. Χαβανέζικα πουκάμισα και γραβάτες που λείπουν. Κωλοτούμπες. Μάχες με την Ακροδεξιά. Σκάνδαλα Novartis. Και μπλα μπλα, πολύ μπλα μπλα, κυρίως σε τηλεοπτικά παράθυρα.

Ολα όσα έχουν συμβεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βοήθησαν ώστε οι πολιτικοί μας να γίνουν οι «ήρωες» της καθημερινότητας μας – είτε ως παιδιά της διπλανής πόρτας, είτε ως μάγκες που θα γκρεμίσουν το σύστημα, είτε ως σταυροφόροι που παλεύουν για μας γιατί μας συμπονούν. Στην Ελλάδα φίρμες έγιναν όσοι με την πολιτική ασχολήθηκαν για να απαλύνουν τον πόνο μας: νόμιζες ότι η χώρα σταμάτησε να βγάζει επιστήμονες, αθλητές, ανθρώπους τους πνεύματος, ή άλλου είδους καθημερινούς ήρωες και ότι έβγαζε αποκλειστικά χαρισματικούς πολιτικούς. Και ελιές. Αντε και κανένα στόπερ στο ποδόσφαιρο.

Είναι παράξενο που ο Κώστας Γαβράς ήρθε εδώ για να βρει στο πρόσωπο του Γιάνη Βαρουφάκη τον επόμενο κινηματογραφικό του ήρωα; Οχι φυσικά. Σε αυτή την Ντίσνεϊλαντ της πολιτικής που έγινε η Ελλάδα, όποιος σκηνοθέτης ψάχνει ήρωες θα βρει ό,τι τραβά η ψυχή του. Οπως στη Ντίσνεϊλαντ υπάρχει ο Μίκυ Μάους, ο Ντόναλντ, ο Σκρουτζ κι εδώ υπάρχουν ο Γιάνης, ο Αλέξης, ο Καμμένος και οι φανταστικοί εχθροί τους – η Μέρκελ, ο Γιούνκερ, ο Σαμαράς, ο Στουρνάρας, οι δημοσιογράφοι. Στη Marvel ξόδεψαν πολλά για να δημιουργήσουν ένα σύμπαν υπερηρώων: εμείς εδώ το παρέχουμε τζάμπα – το πληρώσαμε μάλιστα κιόλας.

Λένε ότι η δεκαετία της κρίσης κατέστρεψε και μια γενιά – μπορεί και δυο. Ας ενθαρρύνουμε κι άλλους σκηνοθέτες να ασχοληθούν με την καταστροφή μας. Θα βρουν υλικό και για τραγωδίες και για κωμωδίες – ας μην πάει χαμένη η θυσία του μέλλοντος των παιδιών μας. Ολη αυτή η παραγωγή σωτήρων και σταυροφόρων μπορεί να μας βγει σε καλό. Ειδικά τώρα που ολοκληρώθηκαν οι Avengers, ο κόσμος έχει ανάγκη από νέες ηρωικές ιστορίες. Και ίσως κάποτε καταλάβει ότι οι μόνοι ήρωες στην Ελλάδα ήταν όσοι άντεξαν τη μεγαλύτερη παραγωγή μπουρδολογίας που υπήρξε ποτέ στη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ιστορία…