O άνθρωπος στο δάσος

Οι αγροτοδασικές πυρκαγιές στη χώρα μας, αλλά και των περιοχών με μεσογειακό κλίμα, είναι συνυφασμένες με τα δασικά τους οικοσυστήματα, με την πυρόφιλη χαλέπιο πεύκη να κυριαρχεί και να είναι το σημαντικότερο εργαλείο της φύσης για την αναγέννηση.

Το μοντέλο δασοπυρόσβεσης που ακολουθείται εδώ και 30 χρόνια δεν απέδωσε και γι’ αυτό έχει ήδη μπει στη διαδικασία επαναπροσέγγισης. Βέβαια τέτοιου είδους διαδικασίες απαιτούν και χρόνους. Eγινε μια αρχή με το πόρισμα Goldamer που ανακοίνωσε ο τέως πρωθυπουργός, ο Αλέξης ο Τσίπρας, και άρχισε να υλοποιεί η κυβέρνησή του με την επαναφορά στη δασοπυρόσβεση της Δασικής Υπηρεσίας και την ενίσχυση της πρόληψης.

Ομως σήμερα υπάρχει κι ένας πρόσθετος λόγος αύξησης αυτών των πυρκαγιών και είναι η εγκατάλειψη της υπαίθρου από τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Σήμερα τα δάση είναι αδιάβατα ακόμη και από τα άγρια ζώα, αφού δεν μπορούν να επιβιώσουν στον φυσικό τους βιότοπο.

Πρέπει να ξαναφέρουμε τον άνθρωπο στο δάσος, γιατί αυτός θα είναι και ο καλύτερος φύλακας. Κι αυτό θα γίνει μόνο με την άσκηση χρήσεων, που βεβαίως θα είναι συμβατές με τους κανόνες της αειφορικής διαχείρισης των δασών, όπως γινόταν τα παλιότερα χρόνια. Οταν είχαμε τους υλοτόμους, τους κτηνοτρόφους και τους ρητινοσυλλέκτες στα δάση, παρότι υπήρχαν περισσότερα επεισόδια, αυτά δεν καίγονταν, όχι μόνο γιατί η διαχείριση γινόταν με στόχο τη μείωση του κινδύνου της πυρκαγιάς και με ταυτόχρονη παραγωγή πλούτου για αυτούς, αλλά και γιατί την ώρα που εκδηλωνόταν χτυπούσαν οι καμπάνες του χωριού κι όλοι έτρεχαν, με αξίνες, φτυάρια και πριόνια, για να σταματήσουν την εξάπλωσή της.

Σήμερα όλοι κοιτάνε τον ουρανό και πολλές φορές διαμαρτύρονται γιατί δεν ήρθαν έγκαιρα τα αεροπλάνα να σβήσουν τη φωτιά στην αυλή τους. Κι εδώ μπαίνει το ερώτημα: Δεν έχει ακόμη γίνει αντιληπτό ότι τουλάχιστον τις μισές ημέρες της αντιπυρικής περιόδου και στη μισή ελληνική επικράτεια δεν είναι δυνατή και αποτελεσματική η επιχειρησιακή λειτουργία των εναέριων μέσων, γιατί δεν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες και το ανάγλυφο της χώρας;

Ομως πέραν της καταστολής, πρέπει να εστιάσουμε στην οργάνωση του τομέα της πρόληψης. Κι όταν μιλάμε για πρόληψη εννοούμε: 1) μέτρα διαχείρισης των δασικών περιοχών (καθαρισμοί, αραιώσεις κ.λπ.) και έργα συντήρησης και δημιουργίας υποδομών (δασικοί δρόμοι, αντιπυρικές ζώνες κ.λπ.) και 2)εικοσιτετράωρη φύλαξη, όλη την αντιπυρική περίοδο, στην οποία θα συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς και οι εθελοντές βάσει ενός σχεδίου που θα περιλαμβάνει και δυνατότητα παρέμβασης όταν προκύψει επεισόδιο μέσα σε 15 λεπτά.

Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τις πυρκαγιές, τις οποίες όσο και να θέλουμε δεν μπορούμε να τις μηδενίσουμε, μπορούμε όμως να μειώσουμε τόσο τη συχνότητα εμφάνισής τους όσο και τις ζημιές που προξενούν. Σίγουρα στη διαχείρισή τους δεν περισσεύει κανένας, πόσω μάλλον αυτοί που μπορούν να βοηθήσουν τόσο στην πρόληψη όσο και στη καταστολή.

Ο Βαγγέλης Αποστόλου είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Εύβοιας