Η πρωταθλήτρια που ήρθε από την Κίνα

Ανεμίζοντας την κινεζική σημαία, εκστατική, η Γιάο Μιάο πλησιάζει τη γραμμή του τερματισμού στο Σαμονί του Μον Μπλαν της Γαλλίας. Είναι Σεπτέμβριος του 2018 και η 23χρονη δρομέας καταφέρνει να τερματίσει πρώτη σε έναν από τους κορυφαίους ορεινούς υπερμαραθωνίους στον κόσμο – τα 101 χλμ. του UTMB – περνώντας τη γραμμή του τερματισμού σε 11 ώρες, 57 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα. Οχι μόνο κερδίζει τον αγώνα, αλλά συντρίβει το προηγούμενο γυναικείο ρεκόρ κατά σχεδόν 20 λεπτά.

Δύο μήνες αργότερα, το όνομά της θα φιγουράρει στον βαθμολογικό πίνακα με τους κορυφαίους αθλητές του Ultra Trail World Tour, ένα καταπληκτικό κατόρθωμα για μια πρωτάρα. Πριν από τρία χρόνια τα ταξίδια στο εξωτερικό αλλά και η νίκη στους μεγαλύτερους αγώνες δρόμου έμοιαζαν με όνειρο για τη Γιάο Μιάο. Χωρίς προπονητή, χωρίς σπόνσορες, χωρίς καμία πραγματική ελπίδα να ξεφύγει από τη φτωχή ζωή της αγροτικής Κίνας. Για εκείνη, το τρέξιμο ήταν πάντα μια διέξοδος από μια ζωή που δεν ήθελε να ζήσει.

Η Γιάο Μιάο γεννήθηκε το 1996 σε ένα απομακρυσμένο χωριό στα βουνά της Κουεϊτσόου, μία από τις φτωχότερες επαρχίες της Κίνας, και ήταν μικρότερη από τις έξι αδελφές της. Ως παιδί, βοηθούσε, μετά το σχολείο, την οικογένειά της στο κτήμα. Η ενασχόληση με το τρέξιμο δεν ήταν ποτέ στα σχέδιά της. Μια μέρα όμως, όταν ήταν 16 ετών, όλα τα παιδιά του σχολείου της υποχρεώθηκαν να τρέξουν σε έναν αγώνα 6.500 μ. στο πλαίσιο του «τι τσου», του κρατικού αθλητικού συστήματος της Κίνας. Το κορίτσι ξεχώρισε για τον σωματότυπο και τον τρόπο που έτρεχε και έγινε δεκτό στο «τία σιάο», το αθλητικό σχολείο-οικοτροφείο της επαρχίας. Ενα πράγμα είχε για εκείνη το σχολείο που το έκανε να αξίζει κανείς να μείνει: «Ηταν καλύτερο από το να ζεις ως χωρικός σε ένα χωριό».

Οι προπονητές του τία σιάο την έβαλαν να προπονείται για τα 5.000 μ. και τα 10.000 μ., προσπαθούσε, όμως σύμφωνα με τα πρότυπά τους ήταν «πολύ αργή». Εκανε το πεντάρι σε 18 λεπτά και το δεκάρι σε 38. Την έβαλαν, λοιπόν, να τρέξει μαραθώνιο. Εκανε 2.59. Ακούγεται σούπερ, μα ήταν μακριά από το 2.40 που απαιτούσε το σχολείο για να την προκρίνει για επαγγελματική καριέρα. Και έτσι δεν πέρασε. «Ενιωσα άχρηστη παρότι ήμουν μόνο 20 ετών», λέει στο περιοδικό «Runner’s World».

Δούλεψε για λίγο στο κομμωτήριο της αδελφής της. Ομως δεν την ενδιέφερε να βάζει ψεύτικες βλεφαρίδες ή να βάφει νύχια. Ηταν πεπεισμένη ότι το τρέξιμο ήταν η μοναδική ευκαιρία για να κάνει κάτι για τον εαυτό της. Η ευκαιρία της παρουσιάστηκε το 2016 όταν το Πεκίνο διοργάνωσε μια σειρά ορεινών αγώνων με μεγάλα χρηματικά έπαθλα. Ο πρώτος της αγώνας ήταν ένα… κατοστάρι στο Τσανγκγιέ, στο βόρειο άκρο του θιβετιανού οροπεδίου. Ο νικητής θα έπαιρνε  5.000 ευρώ, ποσό αστρονομικό για μια κινέζα χωριατοπούλα. «Ξόδεψα τα τελευταία μου χρήματα στο φθηνότερο εισιτήριο τρένου, ήμουν 33 ώρες σε ένα σκληρό κάθισμα», θυμάται. Ωστόσο δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στις συνθήκες του Τσανγκγιέ αφού ο αγώνας πραγματοποιούνταν σε υψόμετρο 3.000 με αποτέλεσμα να εγκαταλείψει.

Συνέχισε όμως να τρέχει. Δεν είχε άλλη επιλογή. Το 2016 έβαλε άλλο στοίχημα – ακόμη πιο δύσκολο -, το Gongga 100, πάλι στο Θιβέτ, στο όρος Γκόνγκα, με διαδρομές που φτάνουν έως τα 4.600 μ. Αυτή τη φορά όμως τα κατάφερε. Κέρδισε. Εκτοτε η Γιάο Μιάο κυριαρχεί σε όλους τους ορεινούς αγώνες δρόμου. Σημείωσε επτά νίκες σε λιγότερο από έναν χρόνο. Εφυγε από τη δουλειά της αδελφής της και μετακόμισε στην Γκουίτσου. Στο τέλος του 2016, σε έναν αγώνα 50 χλμ., γνωρίστηκε με τον Κι Μιν, έναν δρομέα με καταγωγή από ένα μικρό ορεινό χωριό της Κίνας, όπως εκείνη. Εγιναν ζευγάρι, άρχισαν μαζί προπονήσεις. Το 2017 μετακόμισαν στο Νταλί, μια μικρή αρχαία πόλη στη Νοτιοδυτική Κίνα. Ζουν με τα χρηματικά έπαθλα των αγώνων. Βάζουν ό,τι μπορούν στην άκρη ξέροντας ότι ένας τραυματισμός θα μπορούσε να τους στερήσει τη μοναδική πηγή εισοδήματός τους. Τον Ιανουάριο του 2018, το ζευγάρι δήλωσε συμμετοχή στο «Hong Kong 100», σε μια κούρσα 100 χλμ. που προσελκύει περισσότερους από χίλιους δρομείς από όλο τον κόσμο. Οχι μόνο κέρδισε, αλλά κατέρριψε το ρεκόρ των γυναικών κατά 40 λεπτά τερματίζοντας στην όγδοη θέση γενικής.

Σε λίγες μέρες, στις 30 Αυγούστου, η Γιάο Μιάο θα λάβει μέρος για πρώτη φορά στον μεγάλο αγώνα του θρυλικού Ultra-Trail du Mont-Blanc, μια διαδρομή 171 χλμ. με περισσότερα από 10.000 μ. θετική υψομετρική. Παρ’ όλες τις επιτυχίες της, αισθάνεται ακόμη ένα απλό χωριατοκόριτσο. Μιλά δυνατά, όπως θα έκανε για να ακουστεί στις βουνοπλαγιές της πατρίδας της. Δείχνει σκληρή, προσπαθεί να καλύψει τα συναισθήματά της. «Αγαπάς το τρέξιμο;» τη ρωτούν. «Είναι πολύ δύσκολο ενίοτε. Ομως τι να κάνω, είναι η δουλειά μου», Ναι, αλλά το διασκεδάζει; Το σκέφτεται για λίγο και χαμογελά. «Ναι, μου αρέσει. Το τρέξιμο με κάνει να νιώθω πως κάτι έχω καταφέρει στη ζωή μου».