Οι τροφές-φάρμακο του Αυγούστου

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας «κορύφωσης» των καλοκαιρινών διακοπών, καθώς, αν και ο τελευταίος του θέρους, είναι κατά κανόνα ο αγαπημένος των παραθεριστών. Είναι όμως και ιδιαίτερα… θρεπτικός καθώς τα φρούτα, τα λαχανικά και τα ψάρια του Αυγούστου είναι εξίσου νόστιμα και ωφέλιμα για τον οργανισμό με αυτά των δύο προηγούμενων μηνών.

Φραγκόσυκο. Ο καθαρισμός του φρούτου από τον φλοιό του είναι ομολογουμένως δύσκολη και απαιτητική υπόθεση, καθώς τα λεπτά αγκάθια του «σφηνώνουν» παντού – στο δέρμα, στα ρούχα -, ενώ μπορεί ακόμη και να προκαλέσουν βλάβη στο πεπτικό σύστημα εάν δεν αφαιρεθούν. Στο εσωτερικό, όμως, της σκληρής αυτής επιφάνειας κρύβεται ένας γλυκός καρπός.

Ο καλύτερος συνδυασμός που χαρακτηρίζει το φραγκόσυκο είναι ότι είναι πλούσιο σε γεύση και φτωχό σε θερμίδες. Τα 100 γραμμάρια ωμό φρούτο αποδίδουν μόλις 41 θερμίδες, ενώ παράλληλα περιέχει ελάχιστα λιπαρά και πρωτεΐνες. Θεωρείται καλή πηγή φυτικών ινών – καλύπτει το 14% των ημερήσιων αναγκών – και πολύ καλή πηγή βιταμίνης C, μαγνησίου, ασβεστίου και καλίου.

Αποτελέσματα μελετών δείχνουν ότι η κατανάλωσή του μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της χοληστερόλης αλλά και τα επίπεδα γλυκόζης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 καθώς και ότι μπορεί να μειώσει την ένταση των συμπτωμάτων της μέθης (όπως είναι η ξηροστομία, η ζάλη και ο πονοκέφαλος). Είναι εντούτοις απαραίτητο να υπογραμμιστεί ότι απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες ώστε να επιβεβαιωθούν τα πιθανά οφέλη και να διαπιστωθεί ο μηχανισμός τους.

Σύκο. Η γεύση του είναι περίπλοκη, γι’ αυτό και το συγκεκριμένο φρούτο είτε το αγαπάς είτε το… μισείς. Σε κάθε περίπτωση, σε σχέση με τα επίσης ωφέλιμα αποξηραμένα σύκα, τα φρέσκα κερδίζουν τις εντυπώσεις όταν η σύγκριση επικεντρώνεται στις θερμίδες: τα 100 γρ. φρέσκα σύκα περιέχουν μόλις 74, ενώ τα αποξηραμένα 249 θερμίδες. Στο… καλάθι με τα «συν» συμπεριλαμβάνονται και οι διαλυτές φυτικές ίνες, τα μεταλλικά στοιχεία, οι βιταμίνες και τα αντιοξειδωτικά.

Σε κάθε περίπτωση τα φρέσκα όσο και τα αποξηραμένα σύκα αποτελούν καλή πηγή βιταμίνης Β – π.χ. νιασίνη, πυριδοξίνη, φολικό οξύ και παντοθενικό οξύ – που βοηθάει σημαντικά στον μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπών.

Επιπλέον, έχει διαπιστωθεί ότι τα σύκα καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες, συμβάλλοντας στην προστασία του οργανισμού από σοβαρές ασθένειες, όπως είναι ο καρκίνος, ο διαβήτης και οι λοιμώξεις.

Σταφύλι. Χαρακτηρίζεται από ποικιλία χρωμάτων, γεύσεων και θρεπτικών συστατικών. Πιο συγκεκριμένα, τα 100 γρ. σταφύλι δίνουν στον οργανισμό μόλις 70 θερμίδες, 16 γρ. υδατάνθρακες – εκ των οποίων 12,3 γρ. σάκχαρα, 0 γρ. λίπος -, 0,8 γρ. πρωτεΐνη, 79 ml νερό και 1 γρ. φυτικές ίνες.  Εκτός δε από το γεγονός ότι το σταφύλι δροσίζει τον οργανισμό – καθώς έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό -, εξαιτίας του καλίου που επίσης περιέχει σε γενναίες ποσότητες αυξάνει τη διούρηση και καταπολεμά την κατακράτηση υγρών.

Επιπλέον το τραγανό αυτό φρούτο είναι πλούσιο σε βιταμίνες: βιταμίνη C, βιταμίνη Α, βιταμίνη K και καροτενοειδή. Ομως, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα πιο πολύτιμα συστατικά του σταφυλιού είναι οι ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, όπως η ρεσβερατρόλη, οι κατεχίνες, η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη. Υπενθυμίζεται ότι το 2011 έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και το Ισπανικό Εθνικό Ερευνητικό Συμβούλιο κατέληξε στο ότι τα σταφύλια αποτρέπουν την πρόωρη γήρανση του δέρματος, ενώ μπορεί να προστατεύουν και από τον καρκίνο του δέρματος. Εκτός από τα ισχυρά αντιοξειδωτικά οφέλη, τα σταφύλια διακρίνονται και για τα εξίσου ισχυρά αντιφλεγμονώδη οφέλη.

Κολοκύθα. Κάποιοι από εμάς την έχουν συνδυάσει με το φθινόπωρο, χρησιμοποιώντας την ακόμη και ως ντεκόρ για τον εορτασμό του αμερικανικού Halloween. Στην πραγματικότητα, όμως, τη συναντάμε στην αγορά από τον Αύγουστο έως και τον Νοέμβριο. Η κολοκύθα κατατάσσεται στα υγιεινά τρόφιμα, δεδομένου ότι είναι πλούσια σε πολύτιμες βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία και άλλα θρεπτικά συστατικά. Τα καροτενοειδή είναι υπεύθυνα για το πορτοκαλί της χρώμα αλλά και για την προστασία της όρασης, του καρδιαγγειακού συστήματος και γενικότερα του οργανισμού από τη γήρανση.

Επίσης περιέχει άφθονη βιταμίνη Α που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα αλλά και βιταμίνη C που καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες. Το μαγνήσιο που περιέχει αποτελεί ασπίδα για την προστασία των δοντιών και των οστών και έχει άφθονες φυτικές ίνες που συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος.  Επιπρόσθετα, οι κολοκυθόσποροι είναι πλούσια πηγή πρωτεϊνών καθώς μόλις 28 γρ. σπόροι κολοκύθας περιέχουν περίπου 7 γρ. πρωτεΐνη. Το έλαιό τους έχει υψηλή περιεκτικότητα σε φυτοστερόλες που αποτελούν έναν εξαιρετικό σύμμαχο για τον οργανισμό, δεδομένου ότι βοηθούν στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα. Αξίζει, δε, να προστεθεί ότι οι κολοκύθες είναι φυσικά διουρητικά και βοηθούν στην αποβολή των τοξινών και των ανεπιθύμητων αποβλήτων από το σώμα.

…και ο κολιός. Αν και ιδιαίτερα λιπαρό ψάρι, είναι – σε αντίθεση με τα λιπαρά κρέατα – ιδιαίτερα ωφέλιμο για τον οργανισμό. Η απάντηση βρίσκεται στα ω-3 λιπαρά οξέα που διακρίνονται για τις ευεργετικές τους ιδιότητες.

Ειδικότερα, έχουν χαρακτηριστεί προστάτες της καρδιάς, καθώς έχουν συνδεθεί με την καρδιαγγειακή υγεία χάρη στην αντιθρομβωτική τους δράση. Επιπλέον, σχετίζονται με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ενώ μελέτη κατέληξε ότι η κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων μπορεί να συμβάλει στη μείωση των τριγλυκεριδίων στο αίμα μέχρι και 25% σε υγιή άτομα και μέχρι 50% σε άτομα με υπερτριγλυκεριδαιμία.

Αποτελούν όμως και σημαντικό δομικό συστατικό των νευρικών κυττάρων που σχετίζονται με την εγκεφαλική λειτουργία. Ετσι, τα ω-3 λιπαρά που «ποτίζουν» με νοστιμιά τον κολιό φαίνεται να απομακρύνουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης και να καθυστερούν τη μείωση της γνωσιακής λειτουργίας που παρουσιάζεται σε ηλικιωμένους.