Ο καλός ο ύπνος είναι ο σταθερός

Το ξυπνητήρι χτυπάει σαν τρελό. Μετά το πρώτο απότομο ξύπνημα ακολουθεί η σκέψη «Σαββατοκύριακο» που ολοκληρώνεται με μια γρήγορη ανακουφιστική κίνηση κλεισίματος του διαπεραστικού ήχου του ρολογιού κι επιστροφής στην αγκαλιά του Μορφέα. Αυτή η σκηνή έχει επαναληφθεί σε κάθε κρεβατοκάμαρα όταν ύστερα από μια πολύ δύσκολη και κοπιαστική εβδομάδα έρχεται η ευλογημένη στιγμή του Σαββατοκύριακου που ενδείκνυται για ξεκούραση κι επιπλέον ύπνο. Κι όμως τη στιγμή που γυρίζει κάποιος πλευρό και επεκτείνει το ωράριο ύπνου, ενώ νομίζει ότι βοηθάει τον οργανισμό του, στην πραγματικότητα τον βάζει σε κίνδυνο.

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση «Diabetes Care», ο ακανόνιστος ύπνος μπορεί να συνδεθεί με ανωμαλίες στον ανθρώπινο οργανισμό. Στην έρευνα συμμετείχαν 2.000 εθελοντές προκειμένου οι επιστήμονες να δουν πόσο πιθανό είναι να αναπτύξουν μεταβολικά προβλήματα εφόσον δεν έχουν ένα σταθερό ωράριο ύπνου. Ανάμεσα στις διαταραχές που έβαλαν στο στόχαστρό τους ήταν υψηλή αρτηριακή πίεση, παχυσαρκία, αυξημένη χοληστερίνη και υψηλά επίπεδα σακχάρου, όλες υπεύθυνες για την αύξηση του ρίσκου παρουσίασης εγκεφαλικού, καρδιακού και διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, επιστράτευσαν κι άλλα 900 πρόσωπα χωρίς σημαντικά προβλήματα στον ύπνο ώστε να τα παρακολουθούν για έξι χρόνια και να διαπιστώσουν αν η υγεία τους επιδεινωθεί εφόσον δεν κοιμούνται αρκετά.

Μέτρησαν τις ώρες ύπνου για επτά ημέρες την εβδομάδα προκειμένου να βγάλουν έναν μέσο όρο με τις ώρες που πέρασαν στο κρεβάτι κάθε εβδομάδα. Οταν αντιπαρέβαλαν τα δεδομένα λοιπόν της πρώτης ομάδας, διαπίστωσαν πως οι συμμετέχοντες στην έρευνα που είχαν 1½ με 2 ώρες διαφορά από εβδομάδα σε εβδομάδα είχαν 27% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν διαταραχές στον μεταβολισμό τους σε σχέση με εκείνους που κοιμούνταν μία ώρα περισσότερο ή λιγότερο.

Οι ίδιες πιθανότητες ίσχυσαν μετά την ανάλυση των δεδομένων και της δεύτερης ομάδας. Για κάθε μία ώρα που αυξανόταν η διαφορά μεταξύ του μέσου όρου ύπνου σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, είχαν 27% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μεταβολικό σύνδρομο. Επίσης, οι εθελοντές με τις μεγαλύτερες αποκλίσεις είχαν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν τέσσερις ή και πέντε διαταραχές που συνδέονται με τον μεταβολισμό, όπως τα χαμηλά επίπεδα της καλής χοληστερίνης, η αυξημένη περιφέρεια της μέσης, η υψηλή πίεση, τα αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων και σακχάρου.

Γιατί όμως μπορεί ένας φαινομενικά αθώος έξτρα υπνάκος να βάλει σε κίνδυνο ολόκληρη τη λειτουργία του οργανισμού; Οι περισσότερες μεταβολικές λειτουργίες συνδέονται με τους κιρκαδιανούς ρυθμούς του σώματος και δουλεύουν διαφορετικά όταν ο άνθρωπος είναι ξύπνιος κι όταν εκείνος κοιμάται. Χρειάζεται να συντονίζονται με το βιολογικό του ρολόι δηλαδή προκειμένου να λειτουργούν κανονικά. Ο ύπνος είναι η πιο σημαντική λειτουργία που συνδέεται με όλες τις μεταβολικές διαδικασίες του ανθρώπινου συστήματος κι αν δεν παραμένει σταθερός, τότε προκύπτουν προβλήματα. «Ο κανονικός ύπνος ρυθμίζει κι άλλες ανάγκες, όπως το πότε θα φάει κάποιος πρωινό, θα δουλέψει, θ’ ασκηθεί, θα χαλαρώσει και τελικά θα πέσει στο κρεβάτι το βράδυ. Ο ύπνος τελικά θα μπορούσε να επηρεάσει τη μεταβολική υγεία, επηρεάζοντας αυτές τις κινήσεις» ανέφερε ο Τιάνι Χουάνγκ, επιδημιολόγος και συγγραφέας της έρευνας.

Οσο λοιπόν κι αν κάποιος προσπαθεί να αναπληρώσει τις χαμένες ώρες ύπνου από τη μία μέρα στην άλλη, στην ουσία το μόνο που καταφέρνει είναι να βάζει σε κίνδυνο το σώμα του. Το κλειδί λοιπόν, τελικά, είναι να έχουμε όσο το δυνατόν πιο σταθερές ώρες ύπνου καθημερινά για να αποφύγουμε τις επιπλοκές.