Τα μικρόβια ίσως φέρουν τα ρεκόρ!

Σούπερ παπούτσια, ελαφριές φανέλες, ενεργειακά τζελάκια: οι αθλητές αναζητούν εδώ και πολλά χρόνια τρόπους για να ενισχύσουν την απόδοσή τους. Τώρα οι ερευνητές υποδεικνύουν άλλον έναν παράγοντα που μπορεί να τους δώσει ένα χεράκι βοήθειας. Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ τονίζουν πως έχουν βρει ότι ορισμένα είδη βακτηρίων στο έντερο φαίνεται να εμφανίζονται σε μεγάλες ποσότητες στους μαραθωνοδρόμους έπειτα από έναν αγώνα. Υποστηρίζουν επίσης ότι όταν αυτά τα βακτήρια μεταφέρθηκαν σε ποντίκια, τα τρωκτικά έδειξαν ενισχυμένη αθλητική απόδοση!

Η ομάδα δήλωσε ότι η σύνδεση θα μπορούσε να βρίσκεται στον τρόπο που τα βακτήρια αυτά διασπούν το γαλακτικό οξύ, την ουσία που συνδέεται με την κόπωση κατά τη διάρκεια της άσκησης. Το γαλακτικό παράγεται όταν ο οργανισμός χρησιμοποιεί τη γλυκόζη για ενέργεια κάτω από περιορισμένα επίπεδα οξυγόνου. «Εχουμε δείξει ότι η μικροβιοκοινότητα μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο της σωματικής απόδοσης», γράφουν οι συγγραφείς της έρευνας, ωστόσο είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτά τα βακτήρια βοηθούν πράγματι την ανθρώπινη αθλητική απόδοση.

Ο καθηγητής Τζορτζ Τσερτς του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, ένας από τους συνυπογράφοντες τη μελέτη, βεβαιώνει πάντως ότι κλινικές δοκιμές στον άνθρωπο θα πραγματοποιηθούν σύντομα. «Ωστόσο, αν βρεθεί πράγματι πως η απόδοση επηρεάζεται θετικά, τότε αναμένεται να εμφανιστούν νέοι προβληματισμοί σχετικά με τον τρόπο ρύθμισης της χρήσης των μικροβίων από τους αθλητές ή τις ουσίες που παράγουν», αναφέρει.

Ενώ οι προηγούμενες μελέτες σημείωναν ότι οι αθλητές μπορεί να παρουσιάσουν διαφορές στη σύσταση της μικροβιοκοινότητας του εντέρου τους σε σύγκριση με τους μη αθλητές, η επίδραση αυτών των διαφορών παραμένει ασαφής. Στην παρουσίασή τους στην επιθεώρηση «Nature Medicine», ο Τσερτς και οι συνάδελφοί του ανέφεραν πως εμβάθυναν στο θέμα συλλέγοντας και αναλύοντας δείγματα καθημερινών κοπράνων από 15 αθλητές που συμμετείχαν στον Μαραθώνιο της Βοστώνης και 10 ανθρώπους που δεν ασχολούνται με τον αθλητισμό. Οι αθλητές έδωσαν δείγματα κοπράνων τόσο την εβδομάδα πριν από τον αγώνα – κατά την οποία έτρεξαν λίγο – όσο και την εβδομάδα μετά τον αγώνα.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα βακτήρια Veillonella ήταν περισσότερα στους αθλητές μετά τον αγώνα σε σχέση με πριν – αν και γενικά υπήρξε μικρή διαφορά σε αφθονία κατά μέσο όρο μεταξύ αθλητών και μη αθλητών. Παρόμοια αποτελέσματα είχε και η ανάλυση δειγμάτων κοπράνων από άλλους 87 αθλητές, που ελήφθησαν τόσο πριν όσο και μετά την άσκηση, ενώ οι ερευνητές βρήκαν επίσης μετά την άσκηση μια αύξηση στην παρουσία των γονιδίων που συνδέονται με τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια Veillonella διασπούν το γαλακτικό οξύ.

Για να ελέγξει αν τα βακτήρια Veillonella θα μπορούσαν να βελτιώσουν την αθλητική επίδοση, η ομάδα στράφηκε στα πειραματόζωα. Συνολικά σε 16 ποντίκια χορηγήθηκε ένα στέλεχος Veillonella που ελήφθη από τα κόπρανα ενός από τους δρομείς· άλλα 16 έλαβαν βακτήρια που δεν μπορούσαν να διασπάσουν το γαλακτικό οξύ. Λίγες ώρες αργότερα τα ποντίκια τοποθετήθηκαν στον κλασικό τροχό άσκησης και αφέθηκαν να τρέξουν μέχρι να εξαντληθούν από την κούραση. Τα ποντίκια που έλαβαν το στέλεχος Veillonella έτρεξαν κατά 13% περισσότερο κατά μέσο όρο από εκείνα που τους δόθηκαν βακτήρια που δεν μπορούσαν να διασπάσουν το γαλακτικό οξύ. Περαιτέρω δοκιμές έδειξαν ότι αυτοί οι ποντικοί είχαν επίσης χαμηλότερα επίπεδα δεικτών για φλεγμονή. Οι επιστήμονες έδειξαν ότι το γαλακτικό οξύ πέρασε από την κυκλοφορία του αίματος στο έντερο, ενώ τα ποντίκια στα οποία δόθηκε ένα παραπροϊόν της διαδικασίας διάσπασης του γαλακτικού οξέος, που ονομάζεται προπιονικό, εμφάνισαν βελτιωμένη απόδοση στον τροχό.

Η δρ Ορλα Ο’Σάλιβαν, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Κορκ της Ιρλανδίας, δηλώνει πως η έρευνα πρόσθεσε μια ολοένα και πιο μεγάλη σειρά μελετών που εξετάζουν τον αντίκτυπο της μικροβιακής κοινότητας του εντέρου και των προβιοτικών στην αθλητική απόδοση. Δεδομένου ότι η αφθονία των βακτηρίων Veillonella φάνηκε να αυξάνεται μετά την άσκηση και να συνδέεται με χαμηλότερη φλεγμονή, η Ο’Σάλιβαν λέει ότι ενδεχομένως τα βακτήρια να μπορούν να βοηθήσουν και στην αποκατάσταση έπειτα από αγώνες ή προπονήσεις. Προειδοποιεί όμως: «Τα δεδομένα που έχουμε αφορούν μια αύξηση στα βακτήρια Veillonella έπειτα από έναν Μαραθώνιο. Υπάρχει επίσης αυξημένη αντοχή στα ποντίκια, αλλά πρέπει να προσέξουμε να μην υποθέσουμε αυτόματα πως αυτό θα συμβεί στον άνθρωπο».

Εάν τα βακτήρια βρεθούν να ενισχύουν την απόδοση στους ανθρώπους, οι ειδικοί είπαν ότι θα μπορούσαν να ανοίξουν την πόρτα σε έναν νέο τρόπο βελτίωσης της αθλητικής επίδοσης – είτε αυξάνοντας τα επίπεδα Veillonella στο έντερο είτε απλώς χορηγώντας προπιονικό. Ή μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο σύνορο όσον αφορά το… ντόπινγκ – δεδομένου ότι η πηγή των μικροβίων είναι δύσκολο να ανιχνευτεί; Η Ο’Σάλιβαν πιστεύει ότι δεν είναι πολύ πιθανό. Αλλά ο καιρός θα δείξει.