Το τέρας

«Σήμερα, κομματικές παρατάξεις φοιτητών, με τη συμπαράσταση μελών ΔΕΠ, παράνομα και με τη βία διαλύουν συνεδριάσεις πανεπιστημιακών οργάνων και παρεμποδίζουν τις εκλογές για τα Συμβούλια Ιδρύματος στα ΑΕΙ. Συνάδελφοί μας που αντιδρούν σε όλα αυτά υφίστανται προγραφές. (…) Λέμε προς όλους ότι δεν υπάρχουν δημοκρατικά επιχειρήματα για αντιδημοκρατικές πρακτικές. Αυτό που γεννιέται σήμερα είναι ένα τέρας που θα καταβροχθίσει και το Πανεπιστήμιο και ολόκληρη την κοινωνία».

Το κείμενο αυτό δεν είναι τωρινό. Κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2012, επί κυβέρνησης των λεγόμενων Σαμαροβενιζέλων δηλαδή, και με τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ στα κάγκελα. Τα όσα κατήγγελλαν όμως τότε οι πανεπιστημιακοί που το υπέγραφαν εξακολουθούν να ισχύουν, έστω κι αν η ταυτότητα των δραστών δεν είναι η ίδια. Τελευταίο παράδειγμα, οι απειλές «αναρχικών φοιτητών» εναντίον μιας από αυτούς τους πανεπιστημιακούς, της Μαρίας Ευθυμίου, επειδή «τα μαθήματά της περιέχουν ταξική μεροληψία και ιδεολογική προπαγάνδα». Kι επειδή «τονίζει την ανάγκη για εθνική συμφιλίωση και ενότητα μεταξύ των Ελλήνων».

Με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας – Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί. Εχει όμως πάντα το θάρρος της γνώμης της και την εκφράζει επωνύμως: το έκανε καταγγέλλοντας επανειλημμένα τις καταλήψεις των πανεπιστημιακών σχολών, το έκανε κι όταν διαφώνησε με τη Συμφωνία των Πρεσπών (αντίθετα με κάποιους άλλους «έγκριτους ανησυχούντες», που διαβάζουμε ότι έστειλαν ανοιχτή επιστολή για το θέμα αυτό στον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά δεν μαθαίνουμε τα ονόματά τους).

Αυτή είναι η ουσία της δημοκρατίας: ο διάλογος και η γόνιμη αντιπαράθεση απόψεων. Κι αυτή είναι μια από τις πιο δυσάρεστες πλευρές της βαριάς κληρονομιάς που αφήνει ο ΣΥΡΙΖΑ: η υπόγεια ή λανθάνουσα σχέση του με τη βία, η νομιμοποίησή της αρχικά με το φαινόμενο των Αγανακτισμένων, η δικαιολόγησή της στη συνέχεια στο όνομα του αντιιμπεριαλισμού και στο τέλος, όταν πια το τέρας στράφηκε εναντίον εκείνων που το εξέθρεψαν, η άτολμη λήψη αποστάσεων. Στο μεταξύ, υπερασπιστές τρομοκρατών, νεο-αντάρτες πόλης και άλλοι αυτόκλητοι τιμωροί απέκτησαν το «δικαίωμα» να προειδοποιούν, να εκφοβίζουν, να απειλούν και να εκβιάζουν.

Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, με την πολυκακοποιημένη έννοια του «ασύλου», αποτέλεσαν προνομιακό χώρο δράσης τέτοιων ομάδων. Και η αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου θα αποτελέσει αναμφισβήτητα μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση, που θα πρέπει να στείλει παντού το μήνυμα ότι η προειδοποίηση των εχθρών της δημοκρατίας πως «θα μας βρει απέναντι» δεν αφορά μόνο την Ευθυμίου ή την οποιαδήποτε Ευθυμίου, αλλά το σύνολο των πολιτών.

Το τέρας δεν καταβρόχθισε τελικά ούτε το Πανεπιστήμιο ούτε, πολύ περισσότερο, την κοινωνία. Αυτό όμως δεν έγινε τυχαία ή από μόνο του, οφείλεται εν πολλοίς στην αντίσταση πανεπιστημιακών, δικαστών, δημοσιογράφων. Μια αντίσταση συχνά μοναχική. Που έσωσε όμως την τιμή μιας πλειοψηφίας συχνά υπερβολικά σιωπηρής.