Ο νους μας {LF}είναι αληταριό

Ο Βασίλης Παλαιοκώστας έχει διαπρέψει ως ληστής κυρίως κοσμηματοπωλείων και τραπεζών, ενώ έχει γίνει γνωστός και ως απαγωγέας των βιομηχάνων Αλέξανδρου Χαΐτογλου και Γιώργου Μυλωνά. Εχει επίσης διακριθεί για τις αποδράσεις του από τις φυλακές, δύο από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν με ελικόπτερο. Η ζωή του και η δραστηριότητά του έχουν γίνει συχνά αντικείμενο προσοχής από τον Τύπο ενώ, όπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, η ιδεολογικοποίηση των στόχων του και η ροπή του προς τις θεαματικές αποδράσεις, του έχουν δώσει μια μυθική αίγλη. Οσοι σκέφτονται απ’ αυτή τη σκοπιά, τον θεωρούν εραστή της ελευθερίας και σύμβολο κοινωνικής δικαιοσύνης, κάτι σαν σύγχρονο Ρομπέν των Δασών, αφού «τα παίρνει» από τις τράπεζες που είναι εργαλεία της κακής καπιταλιστικής ανάπτυξης ή από τους βιομήχανους, που πίνουν το αίμα των εργατών με το μπουρί της σόμπας.

Η ιδέα αυτή του Ρομπέν των Δασών θα έμπαζε λίγο, επειδή ο Παλαιοκώστας, ο αδελφός του και οι κατά καιρούς συνεργάτες του δεν μοιράζονταν ακριβώς τα κέρδη με τους φτωχούς. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η ερμηνεία αυτή εξομαλύνθηκε, αφού στο όνομα της επανάστασης ποινικοί τύπου Παλαιοκώστα άρχισαν να συνεργάζονται με πρόσωπα που βρέθηκαν στη φυλακή ένοχοι τρομοκρατίας – και γενικώς ή συνεργασία «ποινικών» και «πολιτικών» δημιούργησε ένα νέο είδος παράνομης δράσης, κίνητρο της οποίας γίνεται προσπάθεια να αποδοθεί σε κοινωνικούς αγώνες. Οι θεαματικές αποδράσεις, και κυρίως η απόδραση με το ελικόπτερο, προσθέτουν γόητρο και μυθολογική αίγλη σε πρόσωπα που διεκδικούν μυθιστορηματικό βάθος – σε μια κοινωνία όπως η ελληνική στην οποία το μυθιστόρημα ουσιαστικά δεν καλλιεργήθηκε και η ηρωική φαντασία βρίθει από κλισέ, τα ίδια από την εποχή του ληστρικού μυθιστορήματος. Το μυθολογικό περιεχόμενο τέτοιων πράξεων συμπυκνώνεται σε στίχους έντεχνων τραγουδιών τύπου «Ο νους μας είναι αληταριό / που όλο θα δραπετεύει».

Τα παραπάνω εξηγούν την επιτυχία του βιβλίου «Μια φυσιολογική ζωή. Δράσεις και αποδράσεις ενός επικηρυγμένου» του δημοφιλούς δραπέτη, που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων. Εξηγεί, επίσης, για ποιον λόγο αυτού του τύπου τα αναγνώσματα αγκαλιάζονται και προβάλλονται από τον φιλικό σε σχήματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ Τύπο. Ο,τι γίνεται στο όνομα της κοινωνικής επανάστασης, ό,τι έχει στόχο «τα βρωμερά τρωκτικά των οικονομικοπολιτικών δυναστειών που μολύνουν αυτό τον τόπο» (κατά τη διατύπωση του Παλαιοκώστα) είναι δυνάμει ανατρεπτικό! Ο πόλεμος κατά των «βρωμερών τρωκτικών» του καπιταλισμού φέρνει κοντά όλους τους επαναστάτες – ή όσους μιλούν στο όνομα της επανάστασης. Ολα είναι στη σφαίρα του μύθου.

Και κάτι εξόχως απομυθοποιητικό. Κατά μια διθυραμβική παρουσίαση του βιβλίου στον φιλοσυριζαϊκό Τύπο, «ο επικηρυγμένος ληστής σε όλη τη διάρκεια της δράσης του φέρεται να μοίραζε σε φτωχούς και αδύναμους πολίτες χρήματα από τις ληστείες, ενώ ποτέ δεν χρησιμοποίησε το όπλο του εναντίον οποιουδήποτε». Αξίζει, πάντως, να θυμόμαστε ότι τον Ιούνιο 2010, δέμα – βόμβα στάλθηκε στο γραφείο του τότε υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Το δέμα ανατινάχτηκε και σκότωσε τον υπασπιστή του Γιώργο Βασιλάκη. Ο φάκελος που το συνόδευε έχει πάνω του, σύμφωνα με την Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία, το αποτύπωμα της παλάμης του Βασίλη Παλαιοκώστα.