Η ανάγκη {LF}της επιστροφής

Tα στατιστικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος είναι εφιαλτικά. Την τελευταία δεκαετία έχει φύγει από τη χώρα ένας Ελληνας στους είκοσι. Στην παραγωγική ηλικία, μεταξύ 20 και 40 ετών, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 35%. Ενας στους τρεις νέους μεταναστεύει, χωρίς να είναι καθόλου βέβαιο ότι μια μέρα θα επιστρέψει.

Σε αυτούς τους νέους είναι αφιερωμένο το τελευταίο προεκλογικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας που αναρτήθηκε χθες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για όλους», τονίζεται. «Για να μείνουν τα παιδιά μας εδώ, και να γυρίσουν τα παιδιά που έφυγαν».

Το πρώτο σκέλος αυτής της φράσης είναι συζητήσιμο. Τα παιδιά είναι καλό να φεύγουν για ένα διάστημα, προκειμένου να αποκτούν εμπειρία και γνώσεις. Αυτός είναι ο σκοπός του προγράμματος Erasmus, αυτή είναι η φιλοσοφία και του πιο ανταγωνιστικού εκπαιδευτικού ιδρύματος της Ιρλανδίας, του πανεπιστημίου του Λίμερικ: όλοι οι φοιτητές πρέπει να κάνουν υποχρεωτικά πρακτική άσκηση 6-8 μηνών σε κάποια επιχείρηση. Ενας στους πέντε πηγαίνει στο εξωτερικό. Το λένε «συνεργατική εκπαίδευση».

Μετά όμως πρέπει να επιστρέφουν. Για να το κάνουν, θα πρέπει να έχουν την ελπίδα ότι θα βρουν δουλειά. Και να γνωρίζουν ότι θα ζήσουν καλύτερα από τους γονείς τους. Αυτό υπόσχεται το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αλλά πρέπει να κινηθεί γρήγορα. «Είμαστε ακόμη σε μια φάση αντιστρέψιμης μετανάστευσης», εξηγεί σε ένα πρόσφατο αφιέρωμα της Κοριέρε ντέλα Σέρα ο κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ Γρηγόρης Ζαρωτιάδης, που επέστρεψε στην πατρίδα μετά τις σπουδές του στην Αυστρία και τη Βρετανία. «Σε λίγα χρόνια, αυτοί που έχουν κάνει οικογένειες στο εξωτερικό και έχουν στείλει τα παιδιά τους στο σχολείο δεν θα θέλουν πια να επιστρέψουν».

Η Ελλάδα ήταν βέβαια πάντα μια χώρα μετανάστευσης. Κι όπως έχει πει ο Θοδωρής Καλλιφατίδης, που γεννήθηκε στους Μολάους, μετανάστευσε στη Σουηδία όταν τελείωσε τη σχολή του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν και στα 81 του είναι ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της χώρας, «οι ρίζες μας βρίσκονται στο χώμα που πατάνε τα παιδιά μας, όχι στους τάφους των προγόνων μας». Με το ίδιο θέμα ασχολείται και ο αγαπημένος Ηρακλής Μήλλας στο βιβλίο του «Ο Οικογενειακός Τάφος» (εκδόσεις Γαβριηλίδη).

Μεγάλη συζήτηση αυτή για τις ρίζες. Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη τα παιδιά της. «Είναι σαν να βρισκόμαστε στον Τιτανικό», είπε στο αφιέρωμα της ιταλικής εφημερίδας ο Δημήτρης Ταχματζίδης, ο υποδιευθυντής ενός λυκείου της Βέροιας που έγινε  πέρυσι στόχος της Χρυσής Αυγής επειδή διαφώνησε με τις καταλήψεις των σχολείων για το Μακεδονικό. «Στο σχολείο δίνουμε στα παιδιά τα εφόδια για να μεταναστεύσουν, ποιος θα μείνει όμως για να σώσει τη χώρα; Αν συνεχίσουμε έτσι, η Ελλάδα θα βυθιστεί χωρίς να έχει καν για σωσίβια λέμβο τον πολιτισμό της».