Το πραγματικό κόστος των δασμών του Τραμπ

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ξαφνικά ότι δεν επίκειται άμεσα μια εμπορική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Αντίθετα, στις 10 Μαΐου, η κυβέρνηση Τραμπ αύξησε τους δασμούς σε κινεζικά αγαθά ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων από 10% σε 25% και απείλησε να εφαρμόσει τον ίδιο συντελεστή στα υπόλοιπα περίπου 300 δισεκατομμύρια αμερικανικών εισαγωγών από την Κίνα μέχρι τα τέλη Ιουνίου. Στη συνέχεια, η Κίνα προχώρησε σε αντίποινα με αμοιβαίους δασμούς στις εξαγωγές των ΗΠΑ ύψους 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες αρχίζουν να ισχύουν από τον Ιούνιο. Οι χρηματιστηριακές αγορές υποχώρησαν, με τον δείκτη S&P500 να μειώνεται κατά 4% την πρώτη εβδομάδα της αναζωπύρωσης εμπορικού πολέμου.

Ωστόσο, ο Τραμπ μοιάζει και μιλάει σαν κάποιος που θα είναι απόλυτα ικανοποιημένος εάν οι δασμοί γίνουν μόνιμοι και επιμένει ότι η Κίνα είναι εκείνη που πληρώνει το κόστος των δασμών. Εξάλλου, φαίνεται ότι δεν ανησυχεί από τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ενός παρατεταμένου εμπορικού πολέμου: το πλήγμα στις οικονομίες ΗΠΑ και Κίνας και την απώλεια κερδών από το εμπόριο, συμπεριλαμβανομένης της διάλυσης των αλυσίδων εφοδιασμού από τις οποίες εξαρτάται η βιομηχανία και στις δύο χώρες.

Σύμφωνα με μια εκτίμηση, αν ο Τραμπ προχωρήσει με την απειλή του να επιβάλει δασμούς 25% σε όλες τις εισαγωγές από την Κίνα, το κόστος για ένα τυπικό αμερικανικό νοικοκυριό θα είναι 300-800 δολάρια ετησίως. Αλλη εκτίμηση αναφέρει ότι το ετήσιο κόστος μπορεί να είναι έως 2.200 δολάρια τον χρόνο. Κι αυτό χωρίς να υπολογίζεται το κόστος για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους αγρότες από τις χαμένες εξαγωγές – το αποτέλεσμα των κινεζικών αντιποίνων και άλλων επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανατίμησης του δολαρίου έναντι του γουάν.

Ως αποτέλεσμα, ο Τραμπ κοντεύει να πετύχει κάτι φαινομενικά αδύνατο: δασμούς από τους οποίους δεν ωφελείται κανείς. Ο προστατευτισμός συνήθως ορίζεται ως αποτέλεσμα ειδικών συμφερόντων που ασκούν δυσανάλογη εξουσία. Οι δασμοί του Τραμπ σε κινεζικά προϊόντα δεν ταιριάζουν με αυτή τη θεωρία. Και η θεωρία που μπορεί να εξηγήσει τη λογική των δασμών αυτών μπορεί απλά να μην υπάρχει.

Ο Τζέφρι Φράνκελ είναι καθηγητής στο Kennedy School of Government του Harvard University. Εχει διατελέσει οικονομικός σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον.