Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση είναι ήδη εδώ

Το συνέδριο της Νεολαίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος που είχε την τιμή να διοργανώσει στην Αθήνα πριν από λίγους μήνες η ΟΝΝΕΔ μάς έδωσε τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουμε με νέους από όλη την Ευρώπη, να ανταλλάξουμε ιδέες και απόψεις και να συνομιλήσουμε με ειδικούς πάνω στο βασικό θέμα του συνεδρίου, που ήταν η τεχνολογική πρόοδος και οι προοπτικές της Ευρώπης.

Θα μπορούσε κανείς να σταθεί σε πολλά από όσα ειπώθηκαν εκείνες τις τρεις μέρες, πιστεύω όμως ότι το πιο ενδιαφέρον είναι το θέμα της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Και βάζω πρώτο αυτό από τη μια διότι πρόκειται για μια παράμετρο που μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για τη γενιά μας σε μια εποχή που όλο και περισσότεροι νέοι βρίσκουμε πόρτες κλειστές ή έστω δύσκολα προσβάσιμες και από την άλλη γιατί δεν μιλάμε για κάτι αόριστο ή κάτι που έρχεται, αλλά για μια πραγματικότητα που είναι ήδη εδώ.

Από την τεχνητή νοημοσύνη στο 3D printer και από τα big data στο blockchain, οι όροι της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη δυναμική, αυξάνοντας την ισχύ και την παρεμβατικότητά τους στην καθημερινότητα όχι πια μικρών, high-tech ομάδων, αλλά του μέσου ανθρώπου.

Το πιο σημαντικό είναι ότι η πρόοδος που φέρνει η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση στην τεχνολογία γίνεται αντιληπτή από μεγάλο μέρος του πληθυσμού: νέες εφαρμογές στις επιστήμες, ιδίως στην υγεία, αλλά και τρόφιμα και gadgets σε πολύ προσιτές τιμές χωρίς να υπολείπονται σε ποιότητα, όλα αυτά είναι πλέον γεγονός για ένα πολύ μεγάλο μέρος των συνανθρώπων μας που μπορούν να τα αποκτήσουν εύκολα και γρήγορα.

Παρ’ όλ’ αυτά, η επίδραση της υψηλής τεχνολογίας και της ψηφιακής οικονομίας θα είναι σημαντική όχι μόνο στην οικονομία, αλλά και στην κοινωνία και στις εργασιακές σχέσεις. Νέα πρότυπα απασχόλησης θα δημιουργηθούν, όπως γίνεται σήμερα με τη λεγόμενη gig economy. Οι εξελίξεις αυτές απαιτούν και νέα ρυθμιστικά πλαίσια, που θα διασφαλίζουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και στο μέλλον.

Τεράστιας σημασίας είναι επίσης η επένδυση στον άνθρωπο. Στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Στην αλλαγή των προγραμμάτων σπουδών, στη διά βίου μάθηση, στη διαρκή εξέλιξη των προσόντων μας. Δημιουργείται ένα σκηνικό αναμφίβολα ρευστό, όπου πολλά επαγγέλματα θα εκλείψουν και άλλα θα αναδειχθούν. Πρέπει λοιπόν να είμαστε έτοιμοι να δώσουμε διεξόδους σε ανθρώπους που θα κινδυνεύουν να βρεθούν στο επαγγελματικό και κοινωνικό περιθώριο.

Ταυτόχρονα, πρέπει να αντιληφθούμε ότι τελικά όλα τα επαγγέλματα θα επηρεαστούν λιγότερο ή περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη. Αντί λοιπόν να την ξορκίζουμε ή να περιμένουμε μοιρολατρικά να έρθουν, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να τις διαμορφώσουμε στα μέτρα και τις ανάγκες των πολιτών. Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να συγκεράσουμε τη συμπυκνωμένη γνώση που μας άφησαν ως παρακαταθήκη οι προηγούμενες γενιές με τα σύγχρονα δεδομένα.

Και το αυτονόητο ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι πού βρίσκεται η χώρα μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις; Πού βρίσκεται η προοπτική για τους νέους που θα κληθούν να ζήσουν σε έναν άλλο κόσμο;

Πριν από λίγο καιρό δόθηκε στη δημοσιότητα ένα κείμενο πολιτικής για την 4η βιομηχανική επανάσταση από τον αναπληρωτή υπουργό Ερευνας και Καινοτομίας κ. Φωτάκη για την Ελλάδα μπροστά στην 4η βιομηχανική επανάσταση.

Πρόκειται για ένα κείμενο που… βγήκε για να βγει. Είναι μία ακαδημαϊκή αποτύπωση της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και των προκλήσεών της που καταλήγει όχι σε απτές προτάσεις πολιτικής, αλλά στην ανάγκη δημιουργίας μιας διυπουργικής επιτροπής. Χάνουμε χρόνο ανάμεσα στη γραφειοκρατία και τη θεωρητική ανάλυση. Η Ελλάδα βρίσκεται στο μεταίχμιο της διατήρησης της προοπτικής και της οριστικής απώλειας του τρένου του μέλλοντος. Η 4η βιομηχανική επανάσταση διαφέρει από τις προηγούμενες. Πιο παλιά ακόμα και αν δεν ήσουν στην πρωτοπορία, μπορούσες να ανοίξεις το βήμα και να προλάβεις το μέλλον. Τώρα οι ταχύτητες είναι υψηλές. Αν κάποιος μείνει πίσω δυστυχώς θα παραμείνει πίσω.

Οι χώρες που μπορούν πρέπει κυρίως να θέλουν. Και όσες θέλουν πρέπει να προχωρήσουν μέσα από συγκεκριμένες αλλαγές σε τρία επίπεδα. Επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία, προσαρμογή των συνθηκών απασχόλησης στα νέα δεδομένα του διαδικτύου και διά βίου μάθηση, συνεχή επανακατάρτιση. Και δυστυχώς και στα τρία η χώρα μας υπολείπεται αρκετά.

Ο Κώστας Δέρβος είναι πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ και υποψήφιος ευρωβουλευτής με τη ΝΔ