Οι οθόνες «πληγώνουν» τα μάτια των παιδιών

Τα παιχνίδια στις ψηφιακές οθόνες κλέβουν πολύτιμο χρόνο από τα μάτια των παιδιών, καθώς μειώνεται η έκθεσή τους στο πολύτιμο φυσικό φως. Πώς όμως, επηρεάζει η συνήθεια αυτή την οφθαλμολογική υγεία των μικρών; Και γιατί η μυωπία αυξάνεται ραγδαία τις τελευταίες δεκαετίες;

«Οι μεγάλοι οφθαλμολογικοί οργανισμοί, όπως η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, δεν έχουν εκδώσει ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες όσον αφορά την όραση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ενασχόληση με τα ψηφιακά μέσα δεν μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την οφθαλμολογική υγεία των παιδιών», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, «NYU Medical School».

ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΩΣ. Το πρόβλημα ξεκινά από το γεγονός ότι τα τάμπλετ και τα κινητά κρατούν τα παιδιά κλεισμένα στο σπίτι. Ομως έτσι στερούνται το φυσικό φως, που έχει ζωτική σημασία για την ομαλή ανάπτυξη των ματιών. «Τα ποσοστά της μυωπίας έχουν σχεδόν διπλασιαστεί στον κόσμο μετά το 1970 και αυτό οφείλεται έως ένα βαθμό και στη συνεχή ενασχόληση με δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε κλειστούς χώρους και απαιτούν ενασχόληση με αντικείμενα που βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τα μάτια. Μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι στο επιστημονικό περιοδικό Ophthalmology επιβεβαίωσε ότι οι δραστηριότητες αυτές αυξάνουν τις πιθανότητες μυωπίας στα παιδιά. Η ίδια μελέτη έδειξε πως όσο περισσότερες ώρες περνούν τα παιδιά σε υπαίθριους χώρους, ιδιαίτερα κατά τη νηπιακή και πρώτη παιδική ηλικία, τόσο περισσότερο επιβραδύνεται η εξέλιξη της μυωπίας. Με άλλα λόγια, αντί τα παιδιά να παίζουν με τα κινητά ή να βλέπουν τηλεόραση, πρέπει να παίζουν έξω με τους φίλους τους», σημειώνει ο καθηγητής.

ΜΥΩΠΙΑ ΚΑΙ ΟΘΟΝΗ. Εντούτοις, οι επιστήμονες δεν έχουν εξακριβώσει τον μηχανισμό που συνδέει τη μυωπία με την πολύωρη ενασχόληση με την οθόνη. Η πλέον επικρατούσα υπόθεση είναι η ανεπαρκής έκθεση των ματιών στην υπεριώδη ακτινοβολία αλλά και η συνεχής εστίαση σε ένα κοντινό σημείο.

Η κόπωση των ματιών είναι επίσης μια σημαντική «παγίδα» για την οφθαλμική υγεία των παιδιών. «Η κόπωση των ματιών εξαιτίας των ψηφιακών μέσων δεν είναι απλή κατάσταση», λέει ο δρ Κανελλόπουλος. «Οταν κοιτάζει κάποιος με τις ώρες μία οθόνη μπορεί να εκδηλώσει μια σειρά από συμπτώματα, όπως η ξηροφθαλμία, ο κνησμός στα μάτια, η θολή όραση και ο πονοκέφαλος. Τα συμπτώματα αυτά είναι παροδικά και δεν οφείλονται σε μόνιμη βλάβη των ματιών, αλλά σίγουρα είναι ενοχλητικά και μπορεί να διαταράξουν την καθημερινότητα του πάσχοντος». Το πρόβλημα δε, είναι εντονότερο όταν ο φωτισμός γύρω από την οθόνη αντανακλάται σε αυτήν, καταπονώντας ακόμα περισσότερο τα μάτια.

Επιπλέον, τα παιδιά που ασχολούνται με τις ώρες με τα ψηφιακά μέσα μπορεί να παρουσιάσουν δυσκολίες στην ευελιξία της εστίασης, δηλαδή στην ικανότητα προσαρμογής της όρασής τους από τα κοντινά στα μακρινά αντικείμενα. Ομως, πρόκειται για παροδική παρενέργεια.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ. Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσετε απ’ όλα τα παραπάνω τα παιδιά σας, είναι να ακολουθήσετε ορισμένες συμβουλές. Να τι συνιστά ο Δρ. Κανελλόπουλος.

– Διδάξτε τους τον κανόνα 20-6-20: κάθε 20 λεπτά, να κοιτάζουν ένα αντικείμενο που βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον έξι μέτρων (ή βημάτων) για 20 δευτερόλεπτα.

– Βάζετε το ξυπνητήρι να κτυπά κάθε 20 λεπτά, ώστε να θυμάται το παιδί να κοιτάξει μακριά.

– Μην αφήνετε το παιδί να παίζει σε υπαίθριους χώρους όταν έχει πολύ ήλιο ούτε σε πολύ φωτεινά δωμάτια, διότι η αντανάκλαση του φωτός μπορεί να καταπονήσει τα μάτια.

– Να προσαρμόζετε τη φωτεινότητα και την αντίθεση της οθόνης.

– Το παιδί να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον 45 έως 60 εκατοστών από την οθόνη.

– Να του θυμίζετε να βλεφαρίζει συχνά όταν παίζει.

– Προτιμότερο είναι να συνδέετε το τάμπλετ ή το κινητό με την τηλεόραση. Με αυτό τον τρόπο θα χρησιμοποιεί τη μακρινή όρασή.

– Αναλόγως με την ηλικία του παιδιού, όταν θα πλησιάζει τη μια ή τις δύο ώρες ενασχόλησης με το ψηφιακό μέσον, να του θυμίζετε ότι ήρθε η ώρα να βγει έξω για παιχνίδι.