Διπολικές αγορές στη «Νέα μετριότητα»

Οι χρηματαγορές συνηθίζουν να εμφανίζουν μανιοκαταθλιπτικούς κύκλους όλο και συχνότερα τα τελευταία χρόνια. Σε εποχές που κυριαρχεί το ρίσκο οι επενδυτές εμφορούμενοι από «ζωώδη ένστικτα» δημιουργούν φούσκες. Για να μεταστραφούν κάποια στιγμή σε υπερβολικά απαισιόδοξους και να προκαλέσουν απότομες διορθώσεις των τιμών.

Το 2017 οι μετοχές στις ΗΠΑ και παγκοσμίως ενισχύθηκαν σημαντικά. Το 2018 όμως η αγορά άρχισε να αλλάζει και το τελευταίο τρίμηνο έγινε πολύ απαισιόδοξη λόγω των φόβων για νέα παγκόσμια ύφεση, λόγω των σινοαμερικανικών εμπορικών διαφορών, αλλά και των ενδείξεων ότι η Fed θα συνέχιζε τις αυξήσεις επιτοκίων και θα περιόριζε τη ρευστότητα. Από τον Ιανουάριο, ωστόσο, οι τιμές άρχισαν πάλι να ανεβαίνουν χάρη στις ενδείξεις για σταθεροποίηση στην Κίνα, για επιτάχυνση της ανάπτυξης στις ΗΠΑ, για εκτόνωση των σινοαμερικανικών εντάσεων, για απομάκρυνση ενός άτακτου Brexit και για αναπτυξιακή «στροφή» των Κεντρικών Τραπεζών.

Οι εξελίξεις αυτές προοιωνίζονται για τις αγορές πλεύσεις σε πιο ήρεμα νερά για το υπόλοιπο της χρονιάς. Ασφαλώς υπάρχουν και οι απαισιόδοξες αναγνώσεις των εξελίξεων, κυρίως σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις και την κερδοφορία τους. Οι ηλεκτρονικές πωλήσεις έχουν περιορίσει τη ζήτηση στα καταστήματα λιανικής. Η δανειακή μόχλευση και η υπερχρέωση των αμερικανικών επιχειρήσεων δεν μπορούν να αγνοηθούν. Ούτε η αύξηση του κόστους παραγωγής και του λειτουργικού κόστους σε ένα περιβάλλον πολύ χαμηλής ανεργίας.

Δεν λείπουν οι ανησυχίες και από το εξωτερικό. Για τις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ (σε περίπτωση που ο Τραμπ δασμολογήσει τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα) και για τις εξελίξεις σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες και δη στην ιταλική. Αλλά στις αναδυόμενες αγορές. Εν κατακλείδι, ο κόσμος παραμένει σε μια κατάσταση χαμηλών αναπτυξιακών προσδοκιών. Σε μια «Νέα μετριότητα», που συντηρείται από τα υψηλά ιδιωτικά και δημόσια χρέη, την όξυνση των ανισοτήτων και την έξαρση των γεωπολιτικών κινδύνων και του λαϊκισμού. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν θα έχουμε μια ισχυρή διόρθωση στην αγορά, αλλά πότε θα την έχουμε.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι καθηγητής στο Stern School of Business του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU) και διευθύνων σύμβουλος της Roubini Macro Associates