Αμοιβές – χρυσάφι για τους μάνατζερ στις ΗΠΑ

Στο μη περαιτέρω έχει φθάσει η κατάσταση με τις αμοιβές των αμερικανών μεγαλομάνατζερ. Δεν είναι δυνατόν οι επικεφαλής μίας στις 10 μεγαλύτερες εισηγμένες στη Wall Street επιχειρήσεις να εισπράττουν αμοιβές… χίλιες φορές υψηλότερες από τη μέση αμοιβή των εργαζομένων στην επιχείρησή τους! Η κοινωνική αυτή πρόκληση προσλαμβάνει πλέον και πολιτικές διαστάσεις, με πρωτοβουλία πολιτικών του Δημοκρατικού Κόμματος, όπως της γερουσιαστού της Μασαχουσέτης Ελίζαμπεθ Γουόρεν που έχει φέρει το ζήτημα στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.

Μία στις δέκα επιχειρήσεις του S&P 500 καταβάλλει στον διευθύνοντα σύμβουλό της αμοιβή τουλάχιστον 1.000 φορές υψηλότερη από την αμοιβή του μέσου εργαζομένου της, αποκάλυψε η εταιρεία ερευνών Equilar. Και στην κορυφή των χρυσοπληρωμένων μάνατζερ βρίσκεται ο αναμφίβολα χαρισματικός Ελον Μασκ, που κέρδισε τη χρονιά που πέρασε 40.668 φορές περισσότερα χρήματα από τον μέσο μισθό των εργαζομένων στην Tesla.

Η ιδέα της θέσπισης ενός ορίου στις «αποζημιώσεις» των μεγαλοστελεχών των επιχειρήσεων στις ΗΠΑ άρχισε να συζητείται την επομένη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Επειτα από δύο χρόνια διαβουλεύσεων και μελέτης, η διακυβέρνηση Ομπάμα υιοθέτησε τον νόμο Ντοντ – Φρανκ (εισηγητές ήταν ο γερουσιαστής Κρις Ντοντ και ο βουλευτής Μπάρνι Φρανκ) για τη μεταρρύθμιση της Wall Street και τον περιορισμό των υπερβολών στις αγορές, που θεωρήθηκαν άλλωστε και η βασική αιτία της κρίσης. Πέντε χρόνια αργότερα, το 2015, η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) ζήτησε από τις αμερικανικές επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν τις διαφορές των αποδοχών των μάνατζερ με εκείνες του μέσου εργαζομένου. Η ρύθμιση αυτή άρχισε να εφαρμόζεται μόλις το 2018.

Είναι πολλά τα λεφτά. Τον Απρίλιο η εταιρεία ερευνών Equilar έβαλε στο μικροσκόπιο τις απολαβές των μεγαλομάνατζερ και διαπίστωσε ότι το 2018 κέρδισαν 254 φορές περισσότερα από όσα ο μέσος εργαζόμενος στις επιχειρήσεις τους, ενώ το 2017, που δεν είχε ακόμη τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος Dodd – Frank, είχαν κερδίσει 235 φορές περισσότερα. Το 11% των προέδρων και διευθυνόντων συμβούλων εισπράττουν μισθούς και μπόνους τουλάχιστον 1.000 φορές υψηλότερα από τις αποδοχές του μέσου εργαζομένου. Μεταξύ αυτών, πέραν του Μασκ, που αποτελεί μια κατηγορία από μόνος του, ξεχωρίζουν οι απολαβές του διευθύνοντος συμβούλου της Manpower Group Τζόνας Πράιζινγκ που είναι κατά 2.508 φορές υψηλότερες από εκείνες του μέσου εργαζομένου στην εταιρεία και του επικεφαλής της Jabile Circuit (εταιρεία που κατασκευάζει ηλεκτρονικά κυκλώματα) Μαρκ Μοντέλ (2.238 φορές υψηλότερες).

Στους αντίποδες βρίσκεται ο επικεφαλής της Berkshire Hathaway Γουόρεν Μπάφετ, ο οποίος εδώ και μια 25ετία έχει παγώσει τον μισθό που εισπράττει από την επενδυτική του εταιρεία στα 100.000 δολ., ενώ πέρυσι ενθυλάκωσε και πριμ 189.000 δολαρίων. Ο πλέον επιτυχημένος επενδυτής όλων των εποχών, βέβαια, εισπράττει πολλαπλάσια από τις προσωπικές του επενδύσεις – είναι άλλωστε ο τρίτος σε πλούτο άνθρωπος στον πλανήτη με προσωπική περιουσία που εκτιμάται στα 85,5 δισ. δολάρια.

Ενας είναι ο Μπάφετ. Είναι γνωστό ότι ο Μπάφετ είναι ένας πολύ συγκρατημένος (έως «σφικτός») άνθρωπος στην προσωπική του ζωή. Ζει στο ίδιο σπίτι από το 1958, οδηγεί την ίδια Cadillac από το 2006, ουδέποτε (κατά δήλωσή του) έχει ξοδέψει πάνω από 3,17 δολ. για πρωινό και αρέσκεται να τρώει στο μαγέρικο της γωνίας. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τους μάνατζερ στις ΗΠΑ, οι οποίοι αύξησαν πέρυσι κατά 6% τις αποδοχές τους για να φθάσουν, κατά μέσον όρο, στα 12,4 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal». Βάσει στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, το 2018 η μέση αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων στη χώρα ήταν 3,3%.

Η μεταφορά πλούτου από τις χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις προς τις υψηλότερες δημιουργεί κοινωνική δυσαρέσκεια, την οποία είναι πλέον φανερό ότι θα εκμεταλλευθεί προεκλογικά το αντιπολιτευόμενο Δημοκρατικό Κόμμα. Πέραν αυτού, ορισμένες πολιτείες έχουν ήδη αντιδράσει υιοθετώντας φορολογικά μέτρα με στόχο την αναδιανομή των εισοδημάτων υπέρ των οικονομικά ασθενεστέρων. Στο Ορεγκον, για παράδειγμα, υποχρεώνουν στην καταβολή επιπλέον φόρου 10% τους μάνατζερ που κερδίζουν από 100 έως 250 φορές περισσότερο από τον μέσο εργαζόμενο. Για όσους ο λόγος ξεπερνά το 1/250 ο συντελεστής φόρου εκτινάσσεται στο 25%.