Περνώντας κάτω από τον πήχη

Είναι πιθανότατα το καλύτερο τεστ δημοκρατικής συνείδησης. Οχι πώς αντιλαμβάνεσαι τη δική σου δημοκρατία, αλλά πώς αντιλαμβάνεσαι τη δημοκρατία των άλλων. Οχι ποιες ελευθερίες διεκδικείς για τη δική σου κοινωνία, αλλά πόσες εκπτώσεις είσαι διατεθειμένος να κάνεις στα θεμελιώδη δικαιώματα άλλων κοινωνιών. Οχι πόσο δυσανεκτικός δηλώνεις απέναντι στην κρατική καταστολή στη δική σου χώρα, αλλά πόσο ελαστικός είσαι απέναντι στην κρατική καταστολή που εκδηλώνεται στις χώρες των άλλων. Οχι πώς φαντάζεσαι τη δημοκρατία στην Ελλάδα, αλλά πώς κρίνεις τη δημοκρατία στη Βενεζουέλα. Πόσο χαλαρός είσαι απέναντι σε ένα στρατιωτικό όχημα που παρασύρει διαδηλωτές.

Θα είναι πάντα παράδοξο αυτό το άλμα από τη δημοκρατική υπερευαισθησία στην πλήρη αναισθησία. Θα είναι πάντα ανεξήγητο το επιχείρημα ότι αρκεί η λαϊκή ετυμηγορία ως τεκμήριο δημοκρατικότητας ακόμη και όταν φαλκιδεύεται η λαϊκή ψήφος, φυλακίζονται οι αντίπαλοι, τρομοκρατούνται οι πολίτες, βιάζονται οι δημοκρατικοί θεσμοί. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ένας ηγέτης δεν είναι κυρίως εκλεγμένος, είναι πρωτίστως αυταρχικός. Δεν  ηγείται ενός δημοκρατικού καθεστώτος, αλλά ενός ολοκληρωτισμού, όπως συνέβη να ηγηθούν και άλλοι εκλεγμένοι ηγέτες στο παρελθόν. Κι εκεί, σε εκείνο το παρελθόν, θα έπρεπε να έχει μείνει αυτή η συζήτηση για όλα τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου. Για όλες τις εκδοχές του ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο τώρα που «έχει γίνει τόσο ΠΑΣΟΚ», όπως είπε το ΚΚΕ με αφορμή τους συριζαϊκούς πανηγυρισμούς για τη νίκη των σοσιαλιστών στην Ισπανία, αλλά και την εποχή που κάλυπτε με τον μανδύα του αριστερού ριζοσπαστισμού τον αφόρητο λαϊκισμό του.

Η στήριξη στο καθεστώς του Μαδούρο δεν δείχνει μόνο τα όρια της σοσιαλδημοκρατικοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε πόσο κενός ιδεολογικά και ευκαιριακός κατά περίπτωση είναι ο λαϊκισμός, πώς σοσιαλδημοκρατικοποιείται στην Ισπανία για να ριζοσπαστικοποιηθεί στη Βενεζουέλα και το αντίθετο. Αποτυπώνει και ένα έλλειμμα δημοκρατικής συνείδησης. Γιατί δεν αρκεί να βάλει κανείς τον πήχη της δημοκρατίας σε μια θέση μόνος του. Θα πρέπει και να περάσει τον πήχη εκεί όπου τον βάζουν οι άλλοι.