Στα χέρια ξένων οι ελληνικές επιχειρήσεις

Νέα τάξη πραγμάτων στο ελληνικό επιχειρείν έφερε η πολυετής ύφεση της ελληνικής οικονομίας. Δεκάδες εταιρείες, εκ των οποίων αρκετές με εμβληματική παρουσία στην εγχώρια αγορά, άλλαξαν χέρια μετά την είσοδο ξένων επενδυτών στα μετοχικά τους κεφάλαια.

Για μερικές από αυτές η μετάβαση στο καινούργιο ιδιοκτησιακό καθεστώς ήταν η μόνη λύση για να συνεχίσουν να επιβιώνουν. Για άλλες πάλι ήταν το εφαλτήριο για περαιτέρω ανάπτυξη.

Κοινός παρονομαστής και στις δύο περιπτώσεις η αδυναμία του εγχώριου τραπεζικού συστήματος να παρέχει την αναγκαία ρευστότητα που χρειάζονταν, η αδυναμία ή η άρνηση των βασικών μετόχων να εισφέρουν στις εταιρείες τους, αλλά και οι ασφυκτικές συνθήκες που δημιούργησε η παρατεταμένη οικονομική κρίση.

Χαρακτηριστικό της μετάβασης στο νέο τοπίο αποτελεί το γεγονός ότι στην πλειονότητα των μεγάλων εξαγορών απουσίαζαν έλληνες επενδυτές. Ετσι, άνοιξε η πόρτα σε ξένα κεφάλαια για να αποκτήσουν σημαντικό «πόστο» σε επιχειρηματικούς κλάδους όπου άλλοτε ελληνικές επιχειρήσεις δέσποζαν με την παρουσία τους. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα στους κλάδους της ναυπηγικής βιομηχανίας, του τουρισμού, της υγείας, των τροφίμων, αλλά και των τραπεζών. Μάλιστα η τάση αυτή αναμένεται ότι θα κορυφωθεί το επόμενο διάστημα καθώς οι τράπεζες θα εντείνουν τις προσπάθειές τους να απαλλαγούν από τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων επιχειρηματικών δανείων σε επενδυτικά funds, αλλά και των προγραμμάτων αναδιαρθρώσεων μεγάλων επιχειρήσεων που τρέχουν.

Στα «ΝΕΑ» μιλούν εκπρόσωποι από όλο το φάσμα του επιχειρείν καταγράφοντας τις προαναφερόμενες εξελίξεις. Κάνουν λόγο για «αφελληνισμό» εξηγώντας τις συνθήκες που τον προκαλούν και επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι είναι μία μορφή προσέλκυσης ξένων επενδυτών στην εγχώρια οικονομία.

«Μέσα στην κρίση, η ελληνική οικονομία έχασε αθροιστικά σχεδόν το 30% του ΑΕΠ της (2009 – 2016) με ταυτόχρονη μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και τη συρρίκνωση των κλάδων της οικονομίας» δηλώνει ο Θανάσης Πανόπουλος, partner και επικεφαλής του τμήματος Deals της PwC Ελλάδας, κι εξηγεί ότι η μείωση της κερδοφορίας και της ρευστότητας, η συσσώρευση ζημιών και ο δανεισμός αποτέλεσαν φυσική συνέπεια της στασιμότητας της αγοράς ενώ η ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών σχημάτων μέσα από εξαγορές και συγχωνεύσεις απαντούσε στην ανάγκη για βιωσιμότητα.

Με την άποψη αυτή συμφωνεί και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος Αθανάσιος Σαββάκης: «Οι εξαγορές ελληνικών επιχειρήσεων από ξένους επενδυτές και funds αποτελούν μια πραγματικότητα, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, η οποία έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις με προοπτικές ανάπτυξης σε στασιμότητα, λόγω ακριβώς της πολύχρονης απουσίας ρευστότητας από την ελληνική αγορά». Παράλληλα προσθέτει ότι «το συγκεκριμένο φαινόμενο είναι το αποτέλεσμα της αδυναμίας εξεύρεσης λύσης για τα κόκκινα δάνεια που κυριαρχούν στην αγορά, τα οποία αδυνατίζουν το τραπεζικό σύστημα, κι αυτό με τη σειρά του δεν έχει τη δυνατότητα χρηματοδότησης της ανάπτυξης».

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Αττικής Πειραιώς Δημήτρης Μαθιός υπογραμμίζει ότι τα μέχρι στιγμής πεπραγμένα στην αγορά δείχνουν μία ισχυροποίηση ξένων επιχειρήσεων με εξαγορές ελληνικών και ειδικότερα στον χώρο της βιομηχανίας. «Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρούμε ότι η χώρα έχει ανάγκη μιας νέας εκβιομηχάνισης. Είναι ανάγκη να ακτινοσκοπήσουμε την εικόνα ώστε να διορθώσουμε στοιχεία που μπορεί να προκαλούν την εντύπωση μιας μορφής αφελληνισμού τομέων της ελληνικής επιχειρηματικότητας».

Ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιάς Βασίλης Κορκίδης, αναφερόμενος στην είσοδο ξένων κεφαλαίων στις ελληνικές επιχειρήσεις, υποστηρίζει: «Κανείς δεν μπορεί να αποτρέψει την εξαγορά ελληνικών επιχειρήσεων από ξένους επενδυτές. Αρκεί οι ξένοι επιχειρηματίες να έχουν τη φιλοσοφία της υγιούς ανάπτυξης». Μάλιστα ο ίδιος δίνει άλλη μία εξήγηση για τους λόγους εισόδου επενδυτών στην ελληνική αγορά: «Οι ελληνικές εισηγμένες επιχειρήσεις στο Χρηματιστήριο της Αθήνας αποτελούν δέλεαρ για ξένους επενδυτές με δεδομένο ότι η χρηματιστηριακή τους αξία βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα».

Την ίδια άποψη έχει και ο επικεφαλής του τμήματος Deals της PwC Ελλάδας, ο οποίος αναφέρει ότι «η κρίση έχει επιφέρει μείωση της αξίας των ελληνικών assets κάνοντας τα ταυτόχρονα πιο ελκυστικά για τους επενδυτές, εγχώριους και ξένους». Πάντως ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ τονίζει ότι «η Ελλάδα δεν αντέχει ούτε τον αφελληνισμό των επιχειρήσεών της ούτε το business drain της ελληνικής επιχειρηματικότητας».