«Αισθάνθηκα ότι ο Τσίπρας βρίσκεται μπροστά σε ήττα»

«Το πιο ενδιαφέρον πράγμα που μου είπε ο Τσίπρας, ήταν ότι “καθιερωθήκαμε ως κεντρώο αριστερό κόμμα”. Παραξενεύτηκα» λέει ο Κρίστοφερ Λόκγουντ, αρχισυντάκτης Ευρώπης στον «Economist» μιλώντας στα «ΝΕΑ», μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα, τη συνέντευξη με τον Αλέξη Τσίπρα και το άρθρο, όπου παρομοίασε τον έλληνα Πρωθυπουργό με τον Σωκράτη πριν πιει το κώνειο. Στη συζήτησή του με «ΤΑ ΝΕΑ» ο βρετανός δημοσιογράφος μιλά για την αλλαγή του Τσίπρα, για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τις εκλογές, τις προκλήσεις της επόμενης κυβέρνησης.

Παρομοιάσατε τον Τσίπρα με τον Σωκράτη, αλλά, όπως γράψατε, ο Τσίπρας είπε ότι θα κερδίσει τις εθνικές εκλογές.
Πράγματι το είπε. Αλλά η εντύπωσή μου ήταν ότι δεν το πιστεύει, διότι μιλούσε κυρίως για την παρακαταθήκη που αφήνει και όχι για το τι θα συμβεί σε μια επόμενη θητεία. Αισθάνθηκα ότι βρίσκεται μπροστά σε ήττα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και ΣΥΡΙΖΑ. Δεν είναι ο Τσίπρας ο μεγαλύτερος φιλόσοφος όλων των εποχών, αλλά εμφανίζεται ατάραχος ενόψει των εκλογών, όπως περιγράφει ο Πλάτωνας τον Σωκράτη πριν πιει το κώνειο.

Πώς είδατε το πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα;
Ο Τσίπρας μου είπε ότι οι εκλογές δεν θα γίνουν πριν από τη λήξη της κυβερνητικής θητείας, αλλά πολλοί υποστηρίζουν ότι θα γίνουν τον Μάιο με τις ευρωεκλογές. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν νίκη στη ΝΔ, αλλά όχι με απόλυτη πλειοψηφία. Η Ελλάδα φαίνεται σαν μια κανονική χώρα. Δεν έχει την ατμόσφαιρα της κρίσης, όπως παλιότερα, όταν σε έξι χρόνια έγιναν πέντε εκλογές, επικρατούσε πανδαιμόνιο, κανείς δεν ήξερε τι θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Σήμερα η αίσθηση είναι διαφορετική. Πρόκειται για εντυπωσιακή αναστροφή της κατάστασης και θα πρέπει να το αναγνωρίσουμε στον Τσίπρα. Κληρονόμησε μια εξαιρετικά προβληματική κατάσταση, την έκανε χειρότερη για ένα μικρό διάστημα και μετά την ανέστρεψε.

Βλέπετε σταθερή την πορεία προς την κανονικότητα;
Ναι. Φυσικά αν υπάρξει οικονομική κρίση στην ευρωζώνη τότε η Ελλάδα δεν θα μείνει απρόσβλητη, αλλά έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις, το ασφαλιστικό σύστημα είναι λιγότερο δαπανηρό, οι μισθοί έχουν μειωθεί, οπότε η χώρα είναι πιο ανταγωνιστική, τα δημοσιονομικά είναι υπό έλεγχο, η ανάπτυξη έχει επανέλθει, όχι βέβαια σε εντυπωσιακό βαθμό και σίγουρα χρειάζεται να γίνουν πολύ περισσότερα για να ενισχυθεί, η ανεργία έχει μειωθεί, αν και παραμένει υψηλή. Παράλληλα, υπάρχουν δύο υπεύθυνα κύρια κόμματα, κάτι που είναι μέρος της κανονικότητας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος φαίνεται ότι θα κυβερνήσει με υπεύθυνο τρόπο, και ο Τσίπρας έχει γίνει το ίδιο, μετά το ξεκίνημά του και την αντιπαράθεση με την ΕΕ, κατάλαβε ότι αυτό δεν ήταν προς το συμφέρον της Ελλάδας.

Γιατί, λοιπόν, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι δεύτερο κόμμα στις δημοσκοπήσεις;
Στη Δεξιά δεν θα δεχτούν ποτέ τον Τσίπρα και στην Αριστερά υπάρχουν ψηφοφόροι, που αισθάνονται ότι τους πρόδωσε. Αρχικά ακολούθησε τη γραμμή Βαρουφάκη, αλλά σήμερα δεν σκέφτεται έτσι. Εχει κάνει αρκετά, τα οποία δεν θα τον βοηθήσουν στις κάλπες, όπως η Συμφωνία των Πρεσπών, μια φανταστική συμφωνία, ο θεσμός πολιτικής συμβίωσης. Δεν είναι κατανοητό γιατί ο Τσίπρας δεν πάει καλά στις δημοσκοπήσεις, ειδικά αν σκεφτούμε ότι επί διακυβέρνησης της ΝΔ ο προϋπολογισμός ξέφυγε εκτός ελέγχου, έφταιγε και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο μετατράπηκε σε μικρό κόμμα με άλλο όνομα, αλλά η ευθύνη δεν φαίνεται να έχει αποδοθεί στη ΝΔ. Θα πρέπει να αναγνωριστεί αυτό στον Μητσοτάκη. Εχει βελτιώσει το κόμμα, είναι ένας ικανός αν όχι χαρισματικός πολιτικός, και αν γίνει πρωθυπουργός θα κάνει καλή δουλειά. Το πρόβλημά του θα είναι το ίδιο του το κόμμα, σε ποιο βαθμό θα το ελέγξει ή θα τον ελέγξει.

Ποιες είναι οι προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση;
Να γίνει η χώρα φιλική προς τις επενδύσεις και να μειωθεί η γραφειοκρατία. Οι επενδύσεις είναι χαμηλές, κάπου στο 10% του ΑΕΠ, ενώ θα έπρεπε να είναι 20%. Οι ξένοι δεν επενδύουν διότι δεν είναι σίγουροι αν θα πρέπει ακόμη να εμπιστευτούν τη χώρα. Υπάρχει γραφειοκρατία, χαμηλές επιδόσεις στους δείκτες της Παγκόσμιας Τράπεζας, η φορολογία για επιχειρήσεις είναι υψηλότερη από τους ανταγωνιστές, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία. Η διευθέτηση των ζητημάτων αυτών δεν είναι στο DNA του ΣΥΡΙΖΑ. Αύξησε το μέγεθος του δημόσιου τομέα, έγιναν προσλήψεις συμβασιούχων, πάνω από 100.000, επιδεινώνοντας το γραφειοκρατικό μοντέλο. Η ΝΔ θα πρέπει να κάνει τη χώρα φιλική προς τις επενδύσεις, και αυτό θέλει ο Μητσοτάκης.

Οι αγορές προβλέπουν αλλαγή κυβέρνησης;
Οι αγορές δεν ξέρουν ποιος θα κερδίσει τις εκλογές, αλλά εκτιμούν ότι θα έχουν μια τεχνοκρατική φιλική προς τις επενδύσεις κυβέρνηση ή πάλι μια υπεύθυνη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε ως ένα κόμμα αριστερού λαϊκισμού, αλλά δεν είναι πλέον έτσι. Το πιο ενδιαφέρον πράγμα, που μου είπε ο Τσίπρας, ήταν ότι «καθιερωθήκαμε ως κεντρώο αριστερό κόμμα». Παραξενεύτηκα, οι περισσότεροι θεωρούσαν τον ΣΥΡΙΖΑ ένα κόμμα της άκρας Αριστεράς, το λέει εξάλλου το όνομά του. Ο Τσίπρας είναι πραγματιστής. Με τη συρρίκνωση του ΠΑΣΟΚ υπάρχει χώρος και κινείται για να τον κερδίσει.

Πώς βλέπετε τη συζήτηση για τη μείωση του στόχου για τα πλεονάσματα;
Τόσο ο Τσίπρας όσο και ο Μητσοτάκης επέδειξαν ενδιαφέρον για αυτό. Ο Τσίπρας είπε ότι είναι κάτι που ίσως μπορούμε να διερευνήσουμε, αλλά αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε στον στόχο. Πλεονάσματα 3,5% απαιτούνται μέχρι το 2022, οπότε το πιθανότερο είναι σε μια διαπραγμάτευση να περιοριστεί ο στόχος κατά ένα χρόνο. Θεωρώ ότι είναι καλύτερο να διατηρηθεί ο στόχος, να αποδείξει η χώρα ότι μπορεί να ανταποκριθεί και να δοθεί καλή εντύπωση στις αγορές. Εξάλλου, ύστερα από μερικά χρόνια, το θέμα μπορεί να αλλάξει συνολικά.