«Μέσα στην κρίση ανακάλυψαν τους greek designers»

Κώδικες. Η πιο δύσκολη και συναρπαστική διαδικασία της δημιουργίας ενός αναγνωρίσιμου ύφους. Στον σύγχρονο κόσμο της ταχύτητας όπου οι εκκωφαντικές και υπερβολικές εικόνες δημιουργούν επιφανειακές εντυπώσεις ισχύος και επιδραστικότητας, τα ιδιαίτερα στοιχεία που συστήνουν το σώμα μιας αυθεντικότητας συχνά μένουν στη σκιά. Η Ορσαλία Παρθένη, μετά τις σπουδές της στην ιστορία του ενδύματος στη Νέα Υόρκη και στο Λονδίνο, είχε την υψηλή αντίληψη να το αντιμετωπίσει από νωρίς. Και να αναλάβει παράλληλη δράση μέσα στον οίκο Parthenis. Αντιμετώπισε το «θηρίο» που λέγεται οικογενειακή επιχείρηση στην Ελλάδα προκειμένου να πείσει τον υπέροχα ταλαντούχο πατέρα της, εκλιπόντα Δημήτρη Παρθένη, να κάνει μερικά βήματα πίσω και να παραχωρήσει στη λατρεμένη κόρη Ορσαλία μερίδια δημιουργικότητας. Ταυτόχρονα η ίδια είχε να ισορροπήσει τη σχέση της με την άλλη, ήρεμη δύναμη, της επιχείρησης. Η μητέρα – δημιουργός ήταν επίσης ενεργή συμμέτοχος στην παραγωγή και την εξέλιξη του ονόματος Parthenis στην ελληνική μόδα των 70s έως τις ημέρες μας.

Συνάντηση στον προσωπικό της χώρο, μια πολυεπίπεδη κατοικία στα Ανω Πετράλωνα, ένα πρωινό στα μέσα μιας παγωμένης εβδομάδας, όταν η Ορσαλία βρίσκεται σε transit ανάμεσα στην επιστροφή και την αναχώρηση επαγγελματικών ταξιδιών στο εξωτερικό. Λιγοστά εκτεθειμένα αντικείμενα στο καθιστικό, λευκοί τοίχοι, σκουρόχρωμες ταπετσαρίες, μαύρα έπιπλα και κάποια γνώριμα εξαίσιας κατασκευής ξύλινα μπαούλα. Σαν εκείνα που υπήρχαν από τα 80s στα καταστήματα του Παρθένη στο Κολωνάκι, στο Σύνταγμα στην οδό Νίκης και στη Μύκονο και με τα οποία ξεκινούσε αυτή η μοντέρνα λιτή αφήγηση μεταξύ λευκού και μαύρου χρώματος φτιαγμένη από 100% ελληνικό βαμβάκι ως εσώρουχα που γρήγορα έγιναν… εξώρουχα.

«Με κάλεσε η ελληνική παροικία του Καναδά να κάνω ένα σόου στο Μόντρεαλ. Είναι για έναν φιλανθρωπικό σκοπό του Ιδρύματος Ντοβέ σχετικά με την ενίσχυση των ερευνών για τον καρκίνο των ωοθηκών. Φεύγω με τα παιδιά και τον Παντελή (ο σύζυγός της) και με αυτοκίνητο θα κάνουμε ένα ταξίδι δρόμου για τρεις εβδομάδες. Μετά το σόου κατεβαίνουμε στους καταρράκτες του Νιαγάρα, από εκεί στη Βοστώνη όπου μένουν κάποιοι φίλοι μας, μετά στο Πρόβιντενς, όπου ζούσα για μερικά χρόνια, πάμε και στο Νιούπορτ Μπιτς και μετά στη Νέα Υόρκη. Εχω να πάω στην Αμερική από το 2004. Είχα φοβία με τα αεροπλάνα και στρεσάρομαι πολύ».

Μιλάμε για την προσπάθεια της εξαγωγής του ονόματος Parthenis και την παρουσία του σε ευρωπαϊκές πόλεις της μόδας. Για τις ανανεωτικές ταξιδιωτικές βόλτες σε περιοχές όπου υπάρχει κάτι διαφορετικό. Το ύφος του Λονδίνου ταιριάζει στην Ορσαλία. «Τα μαγαζιά τα βαριέμαι, σε όποια πόλη και να βρίσκεσαι βλέπεις τα ίδια πράγματα. Αυτό που μου αρέσει είναι να πηγαίνω σε εκθέσεις στα μουσεία. Ολα τα ρούχα είναι το ίδιο, ήμουν στη Ρώμη το Σαββατοκύριακο για τα γενέθλια ενός φίλου μου, σούπερ πάρτι στον σκακιστικό όμιλο. Μα τι ατμόσφαιρα, ένας χώρος ιστορικός, με παλιά έπιπλα, χρυσές διακοσμήσεις, ζωγραφισμένα ταβάνια, πορτρέτα από τον 16ο αιώνα, χορωδία γκόσπελ… Γκράντε. Προσπάθησα πριν από τέσσερα χρόνια να κάνω στο Λονδίνο δουλειά, αλλά ήταν όλο και πιο δύσκολο καθώς πλησίαζε ο καιρός του δημοψηφίσματος για το Brexit. Το μόνο καλό είναι ότι όλα τα online καταστήματα της μόδας έχουν εκεί την έδρα τους. Το πιο τρομακτικό είναι αυτό που θα συμβεί με την Ιρλανδία. Τόσα χρόνια πόλεμος, τα βρήκαν, και τώρα ουσιαστικά θα είναι δύο ξεχωριστές χώρες. Περιέργως, όλη αυτή η ανακατωσούρα πίστευαν όλοι ότι θα βοηθούσε τις πολυεθνικές πάρα πολύ. Ομως αισθάνομαι ότι βοήθησε και τη δημιουργικότητα. Δηλαδή εδώ στην Αθήνα, από τα χιλιάδες μικρά θέατρα, όλο και κάτι καλό υπάρχει, ανάμεσα σε όλα αυτά που δεν προλαβαίνουμε να δούμε, μέχρι το γενικότερο ενδιαφέρον που εκδηλώνουν για την ελληνική μόδα».

«Ηταν μια ανάγκη. Μέσα στο καθεστώς των capital controls τα μαγαζιά δεν μπορούσαν να αγοράζουν χονδρική από το εξωτερικό και στράφηκαν στους έλληνες σχεδιαστές. Δεν ήταν τυχαίο που όλοι αναζητούν και μιλούν για τους greek designers. Πιο πολύ λειτούργησε η νέα σχέση του κόσμου των καταναλωτών, γιατί προϋπήρχαν οι σχεδιαστές. Απλά ο κόσμος δεν τους έβλεπε γιατί είχαν εκδηλώσει μια ξενομανία. Στη δική μας επιχειρηματική περίπτωση κερδίσαμε και άλλο κοινό. Και μέσα στην κρίση είχαμε ανοδική πορεία. Λες και το ήξερα, είχα περιοριστεί νωρίτερα. Για δικούς μου λόγους είχα μαζέψει την εταιρεία και μέσα στην κρίση ξεκίνησα τη χονδρική. Δεν άντεχε η αγορά να έχω παντού τα δικά μου μαγαζιά».

Η δύναμη του καλού πρωινού, ένα μπολ με φρούτα και μούσλι, συνοδεύει τους εσπρέσο μας. Ο δικός της σερβιρισμένος σε λιτή λευκή κούπα με τυπωμένο το μονόγραμμά της. Μια ελάχιστη υπενθύμιση ότι καθένας στην ομάδα συνεργατών στο γραφείο της έχει το δικό του φλιτζάνι, αλλά και το δικό του πεδίο ευθύνης και προσδιορισμένο ρόλο εργασίας. Η Ορσαλία Παρθένη κάνει και το σχεδιαστικό – δημιουργικό και το επιχειρηματικό κομμάτι της δουλειάς. «Ναι, έχω βοήθεια και στα δύο. Επιβλέπω απόλυτα και τα δύο. Νομίζω ότι ακόμα και καλλιτέχνης, ζωγράφος να είσαι, αν δεν ξέρεις να πουλήσεις το έργο σου, θα πεινάσεις. Οι σχεδιαστές – ας το θέσουμε έτσι – είναι υποχρεωμένοι να ξέρουν τι θα πουλήσει».

Το σπουδάζεις ή το μαθαίνεις από την πείρα;

«Ουσιαστικά κάνεις πολλά λάθη. Κάνεις εμπόριο, έχεις ρίσκο. Αυτό είναι όλο. Και γι’ αυτό συνέχεια τα νεύρα μου είναι τσατάλια. Κάνεις μια μεγάλη επένδυση για κάθε σεζόν, έναν χρόνο πριν, με αμφίβολο αποτέλεσμα. Τώρα φτιάχνω και ετοιμάζω το επόμενο καλοκαίρι. Ακόμα δεν έχω πουλήσει ούτε το φετινό ούτε τον επόμενο χειμώνα. Πάντα το “μπροστά” ως πρόταση δεν βοηθάει. Το να είσαι σχεδιαστικά πολύ μπροστά ξενίζει τον κόσμο που θέλει ίσως και δύο χρόνια για να το κατανοήσει. Ολη αυτή η έννοια του luxury sportswear και του μινιμαλισμού είναι πολύ συζητήσιμη αυτή τη στιγμή. Εμένα είναι το DNA του brand. Οταν όμως γεμίζει η αγορά από αυτό, θέλεις να κάνεις και κάτι άλλο, οπότε δοκιμάζω και άλλες ιδέες τώρα. Προσωπικά βαριέμαι να κάνω το ίδιο και δοκιμάζω άλλα πράγματα για να προχωράω. Δηλαδή τώρα έκανα print με τον Ντέιβιντ Ντάουντον. Υπήρξε εικονογράφος μόδας για χρόνια στη “Vogue” και στο “Vanity Fair” και μου έδωσε τα σχέδιά του για να κάνω μια σειρά από μαγιό και ρούχα resort. Το βρήκα ενδιαφέρον να μπει εικαστικό έργο πάνω σε ρούχο. Θα το επιχειρούσα ξανά με άλλον καλλιτέχνη. Μου πήρε δύο χρόνια για να γίνει πραγματικότητα για την τωρινή σεζόν. Πήγαν τα ρούχα στο Λονδίνο και ξεκίνησαν να πωλούνται τον Δεκέμβριο. Θα δούμε. Προσφέρω τον καμβά, ποιοτικό και μίνιμαλ, και πάνω εκεί μπαίνει το print. Αυτό που κάνω όλο και συχνότερα είναι τα ανδρικά ρούχα. Πειραματίζομαι με το ανδρικό στυλ γιατί μου αρέσουν περισσότερο τα ανδρικά ρούχα. Να, αυτό που φοράω είναι από την ανδρική συλλογή». Σηκώνεται για να δείξει τον αυστηρό συνδυασμό μιας μπλε – μαύρης βερμούδας και του λευκού ραμμένου πουκαμίσου, κουμπωμένου ψηλά στον λαιμό. Μια ανδρική ζώνη τυλίγεται με κομψό κόμπο στη μέση της. Τα λευκά αθλητικά παπούτσια με μαύρο καλσόν συμπληρώνουν την εικόνα μιας γυναίκας που το α λα γκαρσόν κούρεμά της εκπέμπει το μήνυμα ότι η κυρία είναι δύναμη και καλό θα ήταν να σκεφτεί κάποιος τα λόγια του πριν παρασυρθεί και θελήσει να εκφράσει αντιρρήσεις με βαριές, παλιομοδίτικα ανδρικές κουβέντες.

«Μου αρέσουν οι άνδρες πελάτες. Θεωρώ ότι είναι πιο αποφασισμένοι όταν μπαίνουν στο μαγαζί και θέλουν κάτι να αγοράσουν. Το παίρνουν και δεν το μιρμιρίζουν. Βέβαια η έννοια του φύλου δεν υπάρχει πια. Και αυτό διαχέεται στην ιστορία του brand. Δεν υπάρχει ανδρικό ή γυναικείο. Ο,τι θες φόρεσέ το. Τα βαμβακερά είναι τα πρωταρχικά σχέδια και εξακολουθούν και βγαίνουν ακόμη και σήμερα. Το πιο αναγνωρίσιμο του Parthenis, από τότε που τα λάνσαρε ο μπαμπάς μου».

Είχατε βρει τρόπο συνεργασίας και ένιωθες ότι πρόσθεσες το δικό σου κομμάτι σε αυτή την ιστορία της ελληνικής μόδας;

«Από τότε που πέθανε ο μπαμπάς μου αισθάνομαι ότι είναι λιγότερο δικό μου. Εχει λειτουργήσει αντίστροφα. Γιατί για να παραμείνει ζωντανή η μνήμη ενός ανθρώπου, πρέπει να του δώσεις χώρο και να τον αναγνωρίσεις. Είναι συναισθηματικό. Οταν δεν υπάρχει πια αυτή η κόντρα – που πάντα υπήρχε – μεταξύ μας, είναι δικό του κι εγώ το συνεχίζω».

Ηταν κόντρα δημιουργική;

«Δημιουργική και χαρακτήρων, τα πάντα. Ομως έκανα τα δικά μου και κατάφερνα να πάρω αυτό που ήθελα. Και από τη μητέρα μου πήρα όλη την τεχνική υποδομή στην κατασκευή του ρούχου. Εκείνη ήταν η ήρεμη δύναμη. Ο μπαμπάς μου έκανε όλο το δημιουργικό: τα μαγαζιά, την ιδέα, το μάρκετινγκ, τις βιτρίνες, την αρχιτεκτονική των χώρων, τα έπιπλα. Η μαμά μου, η Χρυσάνθη, είχε την επίβλεψη κάθε λεπτομέρειας στο ντιζάιν του ρούχου. Εκείνος ήταν ο στυλίστας της γενικής εικόνας. Εκείνη ωστόσο αποφάσιζε, για παράδειγμα, αν η μπλούζα θα είχε δύο ή τρία κουμπιά. Πράγματι, επέλεξα να μπω κι εγώ σε αυτό και να τους αντιμετωπίσω. Πιο κομπλικέ δεν θα μπορούσε να είχε γίνει. Ομως το brand συνεχίζει να υπάρχει».