Το σκορ είναι μηδέν

Ενας ακόμα ποδοσφαιρικός αγώνας δεν τελείωσε ομαλά. Η  εισβολή οπαδών στο γήπεδο, τα επεισόδια στον περιβάλλοντα χώρο του OAKA και η ρίψη δακρυγόνων και χημικών οδήγησαν το παιχνίδι  Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού σε διακοπή. Ετσι, για πολλοστή φορά,  επιβεβαιώθηκε ότι ενώ το ποδόσφαιρο στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό γεγονός, στην Ελλάδα δεν ισχύει με  κανέναν τρόπο κάτι τέτοιο. Η εγχώρια εκδοχή του ποδοσφαίρου είναι μια μορφή παρωδίας του. Πέρα από όλα τα άλλα όμως που το συνθέτουν, όπως το ελάχιστα ελκυστικό του θέαμα και τους ελάχιστους θεατές στα γήπεδα, την οικονομική του δυσπραγία και την περίεργη εν γένει χρηματοδότησή  του, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα καχυποψίας και τον εξωφρενικό Τύπο, το εγχώριο ποδόσφαιρο είναι ένα πεδίο όπου εκδηλώνονται με εντυπωσιακή συχνότητα διάφορες και ποικίλες παραβατικές συμπεριφορές. Είναι το πεδίο  μιας άγριας, ακραίας και ατιμώρητης διαρκούς χουλιγκανικής βίας, η οποία  έχει εγκατασταθεί σαν καρκίνωμα στο σώμα του. Συχνά πολλές από αυτές τις βίαιες συμπεριφορές εκδηλώνονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εκεί όμως οι σχετικοί κρατικοί ή μη μηχανισμοί επεμβαίνουν αμέσως, εφαρμόζουν αμερόληπτα και με ακρίβεια τους κανόνες, τιμωρούν αυστηρά  και αντικειμενικά. Ετσι η αξιοπιστία του οργανωμένου με τέτοιον τρόπο ποδοσφαίρου παραμένει υψηλή και επιτελούνται πλήρως οι ψυχαγωγικές, ιδεολογικές, ταυτοτικές και οικονομικές λειτουργίες του. Εδώ δυστυχώς η  βία στο ποδόσφαιρο είναι πλέον η κανονικότητά του. Η σωματική βία, η καταστροφή του δημόσιου χώρου, η εισβολή στους αγωνιστικούς χώρους  και άλλες ακραίες συμπεριφορές θεωρούνται σχεδόν δικαίωμα και όχι κολάσιμες. Το κράτος, οι σχετικοί θεσμοί και το πλήθος των αρμοδίων, άπρακτοι και αμήχανοι, απλά σχολιάζουν τη βίαιη νοσηρή πραγματικότητα. Αδυνατούν δε να δημιουργήσουν και να εφαρμόσουν ένα νομικό πλαίσιο με  σεβαστούς και αποδεκτούς από όλους κανόνες.

Μήπως όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνον του κράτους και των θεσμών; Μήπως η ελληνική κοινωνία αποδέχεται και συντηρεί την προσβλητική αυτή κατάσταση; Μήπως το ποδόσφαιρο είναι μια ακόμα έκφανση της εγχώριας  κοινωνικής παθογένειας; Θα μπορούσε να ειπωθεί, με την όποια σχετικότητα, ότι το ποδόσφαιρο, ως πολιτισμικό φαινόμενο, με όλες τις συνδηλώσεις του, αντανακλά τον βαθμό ανάπτυξης της κάθε κοινωνίας  στην οποία εκδηλώνεται. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική δεν πρέπει να  εκπλήσσει η απίστευτη ανοχή της βίας και η γενική παρακμή και απαξίωση  του εγχώριου ποδοσφαίρου. Δεν είναι δυνατόν οι δομές, η οργάνωση και η κουλτούρα του να διαφέρουν από τους υπόλοιπους τομείς του ελληνικού ιδιότυπου και σε οξύτατη κρίση πλέον μικροκαπιταλισμού. Ο,τι κρατά  δέσμια την ελληνική κοινωνία αποτυπώνεται με ευκρίνεια στο ποδόσφαιρό της. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος πρόσληψης του ποδοσφαίρου από τον οπαδικό Τύπο και τον «φίλαθλο» κόσμο. Επιδίωξη της ήττας του αντιπάλου με κάθε μέσο, ακόμα και με ανύπαρκτο πέναλτι, άρνηση της ανωτερότητας του άλλου, δικαιολόγηση των πάντων, προστασία των ημετέρων οπαδών. Και το χειρότερο, κάποιες τοπικές κοινωνίες επιβραβεύουν ακραία αμφιλεγόμενους ποδοσφαιρικούς παράγοντες εκλέγοντάς τους σε δημόσια  αξιώματα.

Η βίαιη διακοπή του αγώνα Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού επιβεβαίωσε το  σημείο μηδέν του ελληνικού ποδοσφαίρου. Απονομιμοποιημένο πλήρως, φυτοζωεί κι αυτό μαζί με τις άλλες παρακμιακές εκδηλώσεις της εγχώριας κοινωνίας. Είναι μια ακόμα ένδειξη του τεράστιου αγώνα που απαιτείται για  την αναστροφή και την ανασυγκρότηση της ελληνικής κοινωνίας. Υπάρχει  άραγε αυτή η διάθεση;

Ο Κώστας Καρακώτιας είναι νομικός – κριτικός βιβλίου