Η δεδηλωμένη της μελαγχολίας

Τις ιδεολογικές και πολιτικές του αναφορές δεν τις βρίσκει κανείς μόνο στα προφανή, μπορεί να τις βρει ακόμη και εκεί που δεν πηγαίνει ο νους του. Δεν τις βρίσκει μόνο στη Βενεζουέλα του Μαδούρο ή τη Βολιβία του Μοράλες (φωτογραφία). Τις βρίσκει και στη Ζάμπια της Αφρικής. Σε αυτή τη χώρα, μας πληροφορεί το «Λεξικό της Αφρικανικής Πολιτικής» που κυκλοφόρησε μόλις από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Οξφόρδης, είχε εισαχθεί κάποια στιγμή ο όρος «η πολιτική του καρπουζιού». Ο όρος αναφέρεται σε εκείνους που δημοσίως δηλώνουν ότι υποστηρίζουν ένα κόμμα, ενώ στην πραγματικότητα ανήκουν σε ένα άλλο. Γιατί καρπούζι; Επειδή οι οπαδοί του αντιπολιτευόμενου Ενωμένου Κόμματος Εθνικής Ανάπτυξης, το χρώμα του οποίου ήταν τότε κόκκινο, προσποιούνταν πως υποστήριζαν το κυβερνών και πράσινο Πατριωτικό Μέτωπο επειδή φοβούνταν τα αντίποινα της εξουσίας. Με βάση τα χρώματα των δύο κομμάτων, οι πολίτες αυτοί περιγράφονταν ως «πράσινοι απέξω και κόκκινοι μέσα».

Χρώματα

Η χρωματική παλέτα των ελληνικών κομμάτων δεν είναι πια τόσο έντονη – το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει πλέον για να υπάρχει το πράσινό του, ενώ η ΝΔ αλλάζει χρώματα και σύμβολα με τον ρυθμό που αλλάζει αρχηγούς. Το φαινόμενο όμως είναι υπαρκτό. Υπάρχουν όχι πολίτες αλλά πολιτικοί που δήλωναν δημοσίως κάτι, ενώ ήταν κάτι άλλο. ΑΝΕΛ απέξω και ΣΥΡΙΖΑ από μέσα. Ποτάμι εκτός και ΣΥΡΙΖΑ εντός. Αν λοιπόν οι συντάκτες ενός λεξικού επιχειρούσαν να περιγράψουν αυτό το φαινόμενο που μετά τη Ζάμπια εμφανίστηκε και στην Ελλάδα, θα εικονογραφούσαν το αντίστοιχο λήμμα με μερικές φωτογραφίες. Μία θα ήταν οπωσδήποτε της Ελενας Κουντουρά. Και μία άλλη του Σπύρου Δανέλλη.

Από τους δυο βουλευτές που στηρίζουν πλέον ως πρόθυμοι την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η χρωματική μετάλλαξη που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι ασφαλώς εκείνη της Κουντουρά: από σκούρα μπλε, σχεδόν μαύρη, η βουλευτής έγινε κόκκινη. Η μετάλλαξή της δεν απαντάται εύκολα στη φύση – όχι μόνο δεν τη βρίσκεις σε καρπούζι, αλλά δύσκολα μπορεί να υπάρξει και σε άλλο φρούτο. Η περίπτωσή της από αυτή την άποψη είναι σπάνια. Αν όμως η κυβέρνηση σπεύδει να ψηφίσει ολόκληρη τροπολογία που θα της επιτρέψει να διατηρήσει τη βουλευτική της ιδιότητα θέτοντας παράλληλα υποψηφιότητα για την Ευρωβουλή, δεν είναι επειδή θέλει να διαφυλάξει αυτή τη σπανιότητα. Δεν είναι επειδή η Κουντουρά θυμίζει, πολιτικά μιλώντας πάντα, σπάνιο πουλί του Αμαζονίου. Είναι επειδή από την Κουντουρά, όπως και από τον Δανέλλη, εξαρτάται η επιβίωση της κυβέρνησης.  Η Κουντουρά και ο Δανέλλης, ανεξαρτήτως πολιτικής πανίδας και χλωρίδας, είναι τα πρόσωπα της δεδηλωμένης.

Θα μπορούσε να δανειστεί κανείς κάποιον άλλον όρο από το «Λεξικό της Αφρικανικής Πολιτικής» για να περιγράψει την κατάσταση. Αλλά ο όρος «διαπραγματευομένη δημοκρατία» που χρησιμοποιούν οι Κενυάτες για να περιγράψουν τα κόμματα που μοιράζουν θέσεις ενόψει εκλογών είναι μάλλον λάιτ. Είναι λάιτ για όλους εκείνους τους παλιούς και ρομαντικούς αριστερούς που βλέπουν να βάφονται διάφορα πολιτικά φρούτα κόκκινα μέσα – έξω και τους μαυρίζει η ψυχή. Πολιτική του καρπουζιού; Οχι, δεδηλωμένη της μελαγχολίας.

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Η τροπολογία αλλάζει ενδεχομένως την εξίσωση των εκλογικών αναμετρήσεων. Σε κάθε περίπτωση, ο κίνδυνος να θυμίζουν οι εκλογικές αναμετρήσεις του Μαΐου όχι απλώς εκλογές αφρικανικής δημοκρατίας, αλλά βαλκανικής μπανανίας, είναι υπαρκτός. Μένει να φανεί εάν η λύση του διπλασιασμού των εκλογικών τμημάτων στην οποία προσανατολίζεται η κυβέρνηση είναι λύση. Αλλά, κυρίως, εάν οι δημόσιοι υπάλληλοι που θα κληθούν για πρώτη φορά να τα στελεχώσουν ως δικαστικοί αντιπρόσωποι θα ξεχάσουν πως το κομματικό κράτος παραμένει ένα από τα βασικά λήμματα του Λεξικού της Ελληνικής Πολιτικής.