«Δυνάστες συχνά γίνονται αυτοί που ξέρουν τους νόμους»

Μια παράξενη αίσθηση. Συνομιλώντας σε καφέ του Γέρακα με τον Λάκη Παπαδόπουλο, ο χρόνος λαμβάνει μια άλλη διάσταση, όλα κυλούν πιο αργά, νωχελικά, αλλά όχι βαρετά. Ο ίδιος ο σημαντικός τραγουδοποιός έχει επιλέξει μια ζωή ολίγον στις παρυφές των όλων συμβάντων, χωρίς να χάνει την ευελιξία και την ικανότητα να μένει εκτός. Πράγμα δύσκολο σήμερα που η δισκογραφία δεν είναι ακριβώς στο κέντρο του μουσικού τοπίου, ο Λάκης γνωρίζει μια μεγάλη δημοφιλία με το σκεύος της δημιουργίας του που χωρά τραγούδια όλων των ειδών – με βάση όμως το ροκ εν ρολ ή τα ίχνη του αστικού ελαφρού που αγαπά και υπερασπίζεται πάντα.

Ο Λάκης με τα Ψηλά Ρεβέρ, για τους παλιότερους, μετρά ήδη πάνω από τέσσερις δεκαετίες στο τραγούδι και στην περίπτωσή του μπορείς να διακρίνεις όλες τις αγωνίες, ελπίδες, εμπόδια των παιδιών που ενηλικιώθηκαν εκεί στα τέλη του ’60, καθορίστηκαν από συγκροτήματα όπως οι Beatles ή οι Shadows και άνοιξαν τα πανιά τους στις γειτονιές και στις μικρές μουσικές σκηνές.

Ο Λάκης, ιδιαίτερος και μοναχικός, θυμάται για «ΤΑ ΝΕΑ» μια ολόκληρη διαδρομή, από την πρώτη εποχή που πρωτοσκαρφιζόταν μελωδίες με το γκρουπ Dragons, τη σύμπραξή του με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη, τα πρώτα του τραγούδια, την Αρλέτα, το Αχ Μαρία στα Εξάρχεια, τους στιχουργούς του, τον Μητροπάνο, ενώ σχολιάζει την πολιτική, το τραγούδι σήμερα και το Facebook.

Πού σας βρίσκουμε τώρα;
Στην οικία μου κουράζομαι – ξεκουράζομαι, χτυπιέμαι – ξεχτυπιέμαι. Ολα τα χαρακτηριστικά ενός πρωινού, καθημερινού Αθηναίου στις παρυφές.

Λόγω περιοχής το λέτε;
Γενικά δεν μου αρέσει το κέντρο.

Σας είχα για άνθρωπο του κέντρου πάντως.
Καθόλου. Επειδή το έζησα πολύ μικρός και πολλά χρόνια τώρα το αποφεύγω. Θα πάω μόνο αν υπάρχει λόγος. Μπορεί και κανένα κέντρο του κόσμου να μη μου αρέσει. Αγαπώ την εξοχή.

Πηγαίνατε όμως στο Κύτταρο αυτές τις ημέρες για τα λάιβ σας…
Αλλο κέντρο για δουλειά και άλλο για να ζω. Οταν κατεβαίνω, αλλάζει η ψυχοσύνθεσή μου, ακούω τις πυροσβεστικές και τα νοσοκομειακά, βλέπω ή ακούω ασθενοφόρο και χαλάει η διάθεσή μου. Και εδώ στον Γέρακα έχει, αλλά αραιά και πού.

Οι ήχοι δεν είναι ερέθισμα για έναν δημιουργό όμως;
Εγώ στον Στρατό από μια ρήξη τύμπανου που υπέστην δεν ακούω καλά. Εχω απώλεια. Ο θόρυβος της πόλης προστιθέμενος σε αυτό που έχω από τα είκοσί μου με κάνει και τα ξεχνάω αυτά που εμπνέομαι. Προτιμώ τη μονοτονία του ήχου στα αφτιά μου, παρά τον θόρυβο. Είμαι δύσκολο άτομο γύρω από το τι χρειάζομαι στη ζωή μου. Αυτά που λένε ροκάς και Εξάρχεια ίσχυαν, όμως πήγαινα βασικά για να εργαστώ και όχι μόνον ως μουσικός ή τραγουδιστής αλλά και ως λινοτύπης, ως τυπογράφος στην Εμμανουήλ Μπενάκη σε κάτι στενά, σε υπόγες. Εβλεπες τα πόδια των πεζών στο κεφάλι σου τότε…

Είχατε δουλέψει ως τυπογράφος;
Λινοτύπης.

Παράλληλα με τη μουσική;
Μαζί. Η μουσική είναι αρρώστια από τα 14 μου. Εγώ έκανα πολλές δουλειές: λογιστικά γραφεία, λινοτύπης, στην ΕΡΤ παραγωγός για πολλά χρόνια, πολλά ένσημα από μαγαζιά, από κρουαζιερόπλοια ως μουσικός…

Κρουαζιερόπλοια, πού; Μακρινά ταξίδια;
Μόνο πολύ μακρινά ταξίδια. Εμπαινες Πειραιά και έπειτα από σαράντα ημέρες έβγαινες Αμαζόνιο και αναζητούσες την Μπελέμ, την κοντινή πόλη.

Εκεί;
Πηγαίνοντας για να δεις το νησί του Πεταλούδα, δύο νησάκια. Κι από κάτω κυκλοφορούσαν ελεύθεροι οι καρχαρίες, κάτω από τη βάρκα που μας πήγαινε εκεί.

Πόσο καιρό ήσασταν σε κρουαζιέρες;
Τριάμισι χρόνια. Αφρική. Σουέζ το πέρασα πολύ. Μαύρη Θάλασσα. Λατινική Αμερική.

Πώς το θυμάστε;
Επαιζα κιθάρα, βασικά ροκ εν ρολ. Το θυμάμαι όλο αυτό σαν την καλύτερη εποχή που έχω περάσει στη ζωή μου.

Πριν από τους Dragons όλα αυτά;
Αυτό ήταν ένα συγκρότημα όταν ήμουν παιδί 14-17 ετών. Δεν ήμασταν τίποτε ιδιαίτεροι μουσικοί, είχαμε αγάπη στους Beatles, Shadows. Εκεί ερωτεύτηκα την πρώτη ηλεκτρική κιθάρα. Μετά δεν την έβγαλα από πάνω μου.

Παράλληλα παίζατε με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη;
Τον γνώρισα στις Σέρρες όταν υπηρετούσαμε στον Στρατό. Οταν απολυθήκαμε, ήλθε Αθήνα, εκείνος ήταν του κέντρου, έκανε γνωριμίες, εγώ ήμουν ο φίλος που τον προϋπάντησα στον ερχομό του από το Σιδηρόκαστρο. Ο πατέρας του ήταν δήμαρχος. Εφτιαξε μια σπουδαία δουλειά, έναν μικρό δίσκο με τίτλο «Στα ίδια όνειρα» (1972), έπαιξα κι εγώ. Σπουδαία φυσιογνωμία, πολύ μπροστά για την εποχή του, συνεχίζει να είναι αγαπημένος μου φίλος.

Υπάρχει σκηνή τότε;
Οταν υπήρχαν οι Yes και οι Genesis, εδώ ήταν πολύ χωριό. Θυμάμαι τον Παύλο Σιδηρόπουλο που ήταν μπροστάρης στο ροκ, σε ένα στούντιο της Παιανίας, τελείωνε εκείνος το εξάωρο και έμπαινα εγώ. Για να κάνουμε τους πρώτους μας δίσκους, δεν υπήρχε τίποτε. Εγώ επειδή εργαζόμουν στο Δεύτερο Πρόγραμμα, δεν υπήρχε συναφές με τη «Φάλτσα Μενεξεδιά». Υπήρχε ο Τουρνάς από άλλο είδος, υπέροχο. Δεν υπήρχε το ροκ.

Μπουρμπούλια; Κύτταρο;
Ε, ναι, μετά το Γούντστοκ άνθησε, ναι. Τουρλουμπούκι λίγο. Εβγαλε τον καθωσπρεπισμό της ποπ μουσικής, με Beatles, Kinks, Lonin Spoonful και μπήκε μέσα η ατημελησιά. Μετά άρχισε να ανθεί το ρεύμα, πιο πολύ χύμα. Αρχισε να κυριαρχεί το τζιρτζίρισμα στην κιθάρα.

Στο Αχ Μαρία βρήκατε έναν νέο ήχο;
Κάθε σεζόν βγάζαμε ένα οικόπεδο (γελάει). Υπέροχα χρόνια.

Επιρροές σας;
Οταν εγώ ήμουν μικρό παιδί, υπήρχε ένα ραδιόφωνο, ένας – δυο σταθμοί. Μεγάλωσα με Αζναβούρ, Γούναρη, Νάνα Μούσχουρη, Γιοβάννα, Νάντια Κωνσταντοπούλου, Λίντα, Τσιτσάνη, Καζαντζίδη, Αγγελόπουλο, Αττίκ, Σουγιούλ, Παραγουάιος, Ντιν Μάρτιν. Η φλωρομουσική μού άρεσε πιο πολύ.

Αστικό ελαφρό; Ξέρω πως το αγαπάτε.
Πάντα το υπερασπίζομαι, μου αρέσει.

Υποτιμήθηκε σε σχέση με το λαϊκό;
Μπήκαν ο Μίκης και ο Μάνος και είπαν: εμείς είμαστε. Ο Μάνος είπε, ανακαλύψτε και το ρεμπέτικο. Και υπήρξε πολυφωνία. Αλλά έδιωξε ή έκανε πίσω το αστικό επειδή δεν είχε καλούς στιχουργούς. Ενας μουσικός που είναι σπουδαγμένος δεν μπορεί να πάρει στιχάκι κάποιου αγνώστου και να δικαιούνται τα ίδια ποσοστά.

Και;
Εκαναν κουταμάρες μόνοι τους. Σε μια μουσικάρα με σπουδαία έμπνευση και σπουδαίους μουσικούς έβαζαν δικά τους λόγια. Βγήκε η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου και τους διέλυσε όλους, βγήκε ο Γκάτσος το ίδιο. Και επειδή παίζανε σαλόνια και δεν θέλανε μπουζούκια. Εχουν μαντολίνο τα πιο πολλά. Ξέρω ‘γώ ο Γιαννίδης. Ντρέπονταν να παίξουν μπουζούκια, χώλαιναν στον στίχο και επειδή ο Ελληνας είναι πίσω μουσικά και συνεχίζει, πιάστηκε από τον στίχο. Τους έλεγε τον πόνο τους και καλά έκανε. Οι διαφορές φαίνονταν. Πάντως και στο λαϊκό υπήρχαν διαστρωματώσεις.

Ο Γούναρης; Σας άρεσε;
Καλά! Οσοι ασχολούνταν με μια μεγάλη τραγουδίστρια ήξεραν πως είχε έναν μουσικό και πολλά ήταν κλεμμένα. Μου λέει μια μέρα ένας παραγωγός να κάνουμε μια εκπομπή για να τον ξεβρακώσουμε. Γιατί; του λέω. Εγώ θα μείνω στη χαρά που μου ‘δωσε με τα τραγούδια του. Πού τα πήρε και πώς, δεν με ενδιαφέρει! Τι θα κάνω τώρα, κατόπιν εορτής κιόλας;

Το πρώτο σας τραγούδι;
Ενα από τα πρώτα: «Το τρυφερό σου ροζ». Το είχα κάνει 14 ετών. Το είπε μετά η Αρλέτα. Τη μουσική δηλαδή είχα γράψει… Ακουγα Beatles και λέω θα γράψω κι εγώ.

Αρα επηρεαστήκατε από τα Σκαθάρια;
Μόνο εγώ; Ολη η γη.

Το όνομα Λάκης με τα Ψηλά Ρεβέρ το έβγαλε ο παραγωγός σας Βάσος Τσιμιδόπουλος;
Το Παπαδόπουλος ήταν πολύ βαρύγδουπο.

Εχω την αίσθηση πως πάντα είχατε τη διάθεση να προβοκάρετε με τα τραγούδια σας, τα οποία – πολλά – τα βρίσκω εξόχως δραματικά.
Ισχύει. Τη «Γάτα» την έχεις ακούσει; Μιλάει για τις γυναίκες, ουσιαστικά είναι μεταφορικό.

Τους τραγουδιστές που συνεργαστήκατε, τους βρίσκατε μόνος σας;
Ναι.

Την Αρλέτα, για παράδειγμα;
Κοίτα, η Αρλέτα δεν μου άρεσε πολύ στο Νέο Κύμα. Την είδα στους αγώνες του τραγουδιού στην Κέρκυρα. Τότε έκανα το «Και θα χαθώ», και τον «Σταθμό Λαρίσης». Είπαμε να ξανασυναντηθούμε. Και κάναμε δίσκο. Και τους λαϊκούς ήθελα να τους κάνω αλλιώς ή να τους ξαναζωντανεύω.

Με ποιους έγινε αυτό;
Και με τον Μητροπάνο και με την Αρλέτα. Ο Δημήτρης πιο πρόσφατο ως επιτυχία είχε τότε τον «Χιονάνθρωπο», ένα υπέροχο τραγούδι. Και η Αρλέτα είχε μείνει χρόνια στο Νέο Κύμα. Σοφή αυτή, μου είπε κάτι πολύ σημαντικό: γράψε τα τα τραγούδια σου να τα ακούσω με τη φωνή σου, να τα πω όπως τα λες εσύ. Τρομερή λεπτομέρεια. Κρατώ ζεστά μέσα μου και τους δύο. Γενικά με πειράζουν οι άνθρωποι με έπαρση. Πόσο θα ζήσεις, ρε φίλε; Σε δύο μέτρα θα μπεις. Ο Μητροπάνος ήταν προσγειωμένος. Γενικά και εγώ δεν έχω έπαρση. Το έχω φιλοσοφήσει. Οταν δούλευα γκαρσονάκι στο Ατυχημάτων στο νοσοκομείο Γεννηματάς για να μαζέψω λεφτά για την πρώτη μου κιθάρα, είδα τη ματαιότητα. Δούλευα στο καφενείο. Εβλεπα ανάπηρους, νέους, ημισκοτωμένους, νεκρούς. Και πιο μετά όταν πήγαινα σε φυλακές, ορφανοτροφεία και νοσοκομεία και έπαιζα. Κι έβλεπα τα παιδιά. Μια φορά κάτω από μια κουβέρτα ήταν ένα παιδί και κουφό και τυφλό. Τι να λέμε;

Γράφετε τώρα;
Οποτε θέλω, γράφω.

Γράφετε τραγούδια σε στίχους της Σάννυς Μπαλτζή. Νιώθω πως στον τελευταίο σας δίσκο «Η γιαγιά μου μαγειρεύει όνειρα τηγανητά» (τελευταίος της Αρλέτας) διαπραγματευτήκατε τη νέα γλώσσα ή τη νέα ζωή του Ιντερνετ.
Κι εγώ μπαίνω στο Facebook. Βάζω όμως μόνο τραγούδια αγαπημένα. Μου αρέσει να μεταδίδω τον πολιτισμό της μουσικής που δεν τον ξέρει ο κόσμος. Και δικά μου άγνωστα.

Βλέπετε κινδύνους από τα social media;
Γίνεσαι νωθρός, παύεις να γυμνάζεσαι. Να περπατάς. Αποξενώνεσαι. Γίνεσαι ψεύτικα συναινετικός για να μπεις στο παιχνίδι. Αλλοι πάλι είναι επιθετικοί, επειδή έχουν μια ήττα μέσα τους.

Πολιτικά ασχολείστε; Είχα την αίσθηση πως στηρίζετε το ΚΚΕ.
Εχω ψηφίσει ΚΚΕ – δεν είμαι ΚΚΕ. Ο,τι γουστάρω ψηφίζω. Οπως κάθε πολίτης πρέπει να κάνει. Στις γραμμές του ΚΚΕ βλέπεις καθαρά πρόσωπα. Οχι δήθεν. Και κάπου εκεί είμαι κι εγώ. Αν τώρα αυτά τα παιδιά μεγαλώνοντας βρουν μια δουλειά, εκεί θα καταλάβεις, αν αυτή η αγνότητα δεν μετατραπεί σε κάτι άλλο, θα πεις μπράβο στο ΚΚΕ. Το λέω γιατί δυνάστες συχνά γίνονται αυτοί που ξέρουν τους νόμους και το δίκιο. Οταν ήμουν στην ΕΡΤ, έδιναν τα οφίτσια σε στελέχη του ΚΚΕ Εσωτερικού. Που ήταν πιο μορφωμένα. Και κάπως έτσι άρχισε η παρακμή. Εχω βγάλει το συμπέρασμα πως όταν του δώσεις αρχή του Ελληνα, τότε καταλαβαίνεις τον χαρακτήρα του.

Σήμερα κυβερνάει η Αριστερά, πάντως, ή ένα μέρος της.
Και παλιότερα το ΠΑΣΟΚ δεν ήταν Αριστερά; Η πολιτική είναι επάγγελμα. Πας κι έρχεσαι…

Το πιο πολιτικό σας τραγούδι;
Κοινωνικά έχω πολλά. Πολιτικό είναι «Η μπαλάντα της φυλακής» του Οσκαρ Ουάιλντ. Ή το «Πράγματα που δεν έκανες».

Πώς γράψατε, αλήθεια, τον «Κουρσάρο»;
Τον «Κουρσάρο» τον έγραψα όταν γύρισα από τη δουλειά μου στα κρουαζιερόπλοια. Ο αδελφός μου με βοήθησε πολύ τότε. Ημουν στα πλοία και είχα λίγο μεσάνυχτα, άστε που ήμουν και λίγο μονοκόμματος στις σχέσεις. Εκείνος μου γνώρισε τον Παύλο Μάτεσι που έχει γράψει τους στίχους. Στον Βασίλη Παπακωνσταντίνου πήγε μέσω εταιρείας.