Πρωθυπουργός δίχως διαδόχους

^«Αν χάσετε, θα παραιτηθείτε από την ηγεσία του κόμματος;». Αυτό είναι το αμείλικτο ερώτημα με το οποίο έρχεται αντιμέτωπος κάθε απερχόμενος πρωθυπουργός. Κι όμως, παρότι τα ποσοστά στις δημοσκοπήσεις δεν ανακάμπτουν και ο ΣΥΡΙΖΑ πολύ πιθανό να βρεθεί στα αντιπολιτευτικά έδρανα, το ίδιο ερώτημα δεν έχει γίνει ακόμα στον Αλέξη Τσίπρα.

Πολλοί μιλούν για το νεαρό της ηλικίας του. Το απηύθυναν, όμως, στον Κώστα Καραμανλή, το 2009, και ήταν μόνο 53 ετών. Σε κάθε περίπτωση, η κυριαρχία του Πρωθυπουργού στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος μοιάζει αναμφισβήτητη. Ενώ κάθε ηγεσία έχει την δική της εσωκομματική αντιπολίτευση, που διατηρεί προσωπικές βλέψεις για την επόμενη μέρα των εκλογών, στον ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα είναι διαφορετικά. Για την ακρίβεια, είναι τόσο διαφορετικά που, ακόμα και οι πρωτεργάτες της Γέφυρας κατά διαστήματα τραβούν μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον Τσίπρα και στον ΣΥΡΙΖΑ, εν είδει προστασίας από τα «ατοπήματα» των υπολοίπων. Οι πολιτικοί αντίπαλοί του μιλούν για μια αυταρχική ηγεσία, που «καθαρίζει» τους εσωκομματικούς εχθρούς πριν καλά καλά ξεμυτίσουν. Αν πιστέψουμε τον Σαρτρ, βέβαια, αυτός που ονειρεύεται να διοικήσει είναι εύκολο να υπακούει.

Δημήτρης Τζανακόπουλος: ο προεδρικός

Στη φοιτητική παρέα τής – γνωστής πια – φωτογραφίας, βρίσκονται τρεις που δυνητικά θα μπορούσαν να διεκδικήσουν ρόλο για την επόμενη μέρα. Ενας από αυτούς είναι ο σημερινός κυβερνητικός εκπρόσωπος και υπουργός Επικρατείας Δημήτρης Τζανακόπουλος. Γέννημα – θρέμα του ΣΥΡΙΖΑ, ο Τζανακόπουλος ήταν γραμματέας του ΣΥΝ από το 2005 έως το 2009 και βρίσκεται στον στενό πυρήνα του Αλέξη Τσίπρα από την πρώτη μέρα της διακυβέρνησής του. Αναλαμβάνει τη «βρώμικη δουλειά» του επικοινωνιακού παρασκηνίου και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πυρός, ενώ θεωρείται ένας από τους πιο οξύθυμους χαρακτήρες μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι γνωρίζοντες λένε πως αν ο Τσίπρας έπρεπε να διαλέξει τον διάδοχό του, θα ήταν η πρώτη επιλογή. Μια επιλογή, όμως, με ένα μεγάλο μειονέκτημα: κακές σχέσεις με τον έταιρο πρωθυπουργικό πυρήνα, αυτόν του Νίκου Παππά.

Γαβριήλ Σακελλαρίδης: αυτός που έφυγε νωρίς

Το 2014 ήταν ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων που έχασε οριακά από τον Γιώργο Καμίνη. Τον Ιανουάριο του 2015 ήταν κυβερνητικός εκπρόσωπος. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους ο Τσίπρας ζήτησε την παραίτησή του, όταν, ως βουλευτής Α’ Αθήνας, αρνήθηκε να ψηφίσει το νομοσχέδιο για τα κόκκινα δάνεια. Είναι από τους λίγους που κατάφεραν να διασωθούν από το κακό πρώτο εξάμηνο του ΣΥΡΙΖΑ, κρατώντας χαμηλούς τόνους απέναντι σε φίλους και αντιπάλους – ακόμα κι όταν δεν συνέβαινε το ίδιο από την απέναντι πλευρά. Σήμερα βρίσκεται στην ηγεσία του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας, ενώ η απουσία του θεωρείται πως στοίχισε σε ύφος και ποιότητα στον ΣΥΡΙΖΑ. Για άλλους, ίσως αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που βρέθηκε εκτός. Με ή χωρίς τη δική του θέληση.

Νάσος Ηλιόπουλος: ο αυτοδιοικητικός

Ο Ηλιόπουλος έγινε γραμματέας της Νεολαίας του ΣΥΝ το 2010, δύο χρόνια αφότου ο Αλέξης Τσίπρας ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος. Οι φίλοι του στην οργάνωση είχαν πάντα έναν καλό λόγο να πουν γι’ αυτόν, καθώς διέφερε πολύ σε χαρακτήρα και συμπεριφορά από τον προκάτοχό του. Πρώτα αξιοποιήθηκε στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας. Ανέλαβε, αναπόφευκτα, υφυπουργός Εργασίας στον προηγούμενο ανασχηματισμό και, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αδυνατούσε να βρει υποψήφιο για τον Δήμο της Αθήνας, έγινε ο (κατά Τσίπρα) «καθηγητής» από το «Casa de Papel», που θα «κλέψει» τη δημαρχία. Ο λόγος του ήταν πάντα ένα κλικ πιο ριζοσπαστικός από τον επίσημο ΣΥΡΙΖΑ, όμως θεωρείται ο ορισμός του κομματικού στρατιώτη. Κι ένας στρατιώτης δύσκολα γίνεται στρατηγός όταν δέχεται να χρησιμοποιηθεί ως λύση ανάγκης.

Ευκλείδης Τσακαλώτος: ο κομματικός

Είναι μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές των 53+, που βρίσκεται ακόμα εντός κυβέρνησης, παρά την κριτική που ασκεί. Είναι επίσης ο άνθρωπος που ευθύνεται για την αλλαγή στάσης των θεσμών απέναντι στην Ελλάδα, ένας αξιόπιστος υπουργός Οικονομικών μετά τον Γιάνη Βαρουφάκη. Οι διαφωνίες του με την ηγεσία του κόμματος είναι πάντα πολιτικές – κι ας φαίνεται καμιά φορά πως ο Αλέξης Τσίπρας τον ανέχεται γιατί δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Ποιοι θα πόνταραν στην παρουσία του μετά τις εκλογές; Εκείνοι που φοβούνται την πασοκοποίηση του κόμματος και ενοχλούνται από τις ηγεμονικές τάσεις του Πρωθυπουργού. Ακόμα, δε, κι αν ο ίδιος δεν θελήσει να διεκδικήσει θέση την επόμενη μέρα, η στήριξή του θα είναι σημαντική γι’ αυτούς που θα το κάνουν.

Αλέξης Χαρίτσης: ο των Εσωτερικών

Αλλη μια φιγούρα των 53+ και μάλιστα της νεότερης γενιάς. Ο σημερινός υπουργός Εσωτερικών έχει περάσει από το υπουργείο Ανάπτυξης και έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας τις επερχόμενες εκλογές με πολλαπλές κάλπες – μένει να δούμε αν θα συμπεριλαμβάνουν και τις εθνικές. Η τοποθέτησή του στο νευραλγικό υπουργείο Εσωτερικών σε προεκλογική περίοδο δείχνει πρωθυπουργική εύνοια, ενώ κατά την πρώτη θητεία του, θεωρούταν «προσιτός» για τους επιχειρηματίες. Θεωρεί τον ΣΥΡΙΖΑ «πυρήνα του ευρύτερου προοδευτικού χώρου», ισορροπώντας ανάμεσα στην τακτική της διεύρυνσης και της πολιτικής καθαρότητας. Αν ο Τσακαλώτος έχει δηλώσει πως «είναι μεγάλος για δελφίνος», το ίδιο δεν ισχύει για τον Χαρίτση, που είναι μόλις 41 ετών. Μέχρι τώρα δεν έχει προκαλέσει θόρυβο γύρω από τ’ όνομά του – και ίσως αυτή είναι η καλύτερη τακτική.

Ρένα Δούρου: η «καμένη»

Η περιφερειάρχης Αττικής θεωρούταν κάποτε ένα πολλά υποσχόμενο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ. Για κάποιους, ήταν η ιδανική «επόμενη», η πολιτικός που θα μπορούσε να αναλάβει μετά τον Αλέξη Τσίπρα. Οι κακές γλώσσες λένε ότι η επιλογή της για την περιφέρεια έγινε με σκοπό να βγει εκτός της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Εκείνη το πάλεψε και η νίκη της, μια από τις πρώτες για τον ΣΥΡΙΖΑ, της επέτρεψε να παραμείνει «άκαυτη» την ώρα που η φθορά της διακυβέρνησης άγγιξε εκείνους που κέρδισαν εκ νέου μια θέση στο Κοινοβούλιο ή έναν υπουργικό θώκο. Ολα αυτά μέχρι τον περασμένο Αύγουστο. Η τραγωδία στο Μάτι και ο θάνατος 100 ανθρώπων ήταν η αρχή του τέλους για την υστεροφημία της. Με μια ποινική δίωξη στην πλάτη και έναν προεκλογικό αγώνα που δύσκολα θα καταφέρει να κερδίσει, η Δούρου δεν φαντάζει πια το ίδιο δυνατή όσο πριν. Η «άκαυτη» που έγινε «καμένη», όταν «της έτυχε μια στραβή στην βάρδιά της».